Thoả thuận thương mại Mỹ-Canada: Thêm thời gian tháo gỡ bất đồng, chưa phải 'dấu chấm hết'

Việc Washington tạm hoãn áp mức thuế 50% giúp Mỹ và Canada có thêm thời gian tháo gỡ những bất đồng còn tồn tại. (Nguồn: Getty Images)

Trước đó, giới doanh nghiệp cảnh báo, mức thuế 50% dự kiến áp lên rượu vang, gậy khúc côn cầu và nhiều sản phẩm khác của Canada đã bắt đầu gây tác động đáng kể đến hoạt động kinh doanh.

Các mức thuế mới dự kiến áp dụng đối với lượng hàng hóa Canada trị giá khoảng 20 tỷ USD, được chính quyền Tổng thống Trump công bố hồi tháng 7/2026.

Washington cho rằng, biện pháp này nhằm đáp trả điều mà chính quyền Mỹ mô tả là hành vi phân biệt đối xử thương mại của Canada đối với các ngành công nghiệp chủ chốt của Mỹ.

Các mức thuế mới dự kiến có hiệu lực từ 0h01 ngày 19/8 theo giờ miền Đông nước Mỹ.

Tuy nhiên, đến 22h15 ngày 18/8, Tổng thống Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng, ông sẽ tạm hoãn áp thuế trong ba ngày, với lý do Canada và Mỹ đã đạt được một thỏa thuận, chờ hoàn tất các văn kiện liên quan.

Mỹ đã nhượng bộ

Ông chủ Nhà Trắng không công bố nhiều chi tiết về thỏa thuận dự kiến. Tuy nhiên, những tuyên bố của ông cho thấy, một trong những nội dung có thể được đưa vào thỏa thuận là việc khởi động lại dự án đường ống Keystone XL, tuyến đường ống dẫn dầu từng được lên kế hoạch nối Alberta của Canada với Nebraska của Mỹ và bị Tổng thống khi đó là Joe Biden hủy bỏ vào năm 2021.

Tổng thống Trump cũng cho biết, thỏa thuận với Canada cũng có thể bao gồm việc Mỹ giảm thuế đối với thép và nhôm.

“Chúng tôi có thể giảm một số mức thuế xuống mức mà các quốc gia khác đang áp dụng, bởi Canada đang phải chịu mức thuế cao hơn”, ông Trump nói.

Ngoài ra, khi được hỏi về thỏa thuận đang được đàm phán vào sáng ngày 19/8, Tổng thống Trump khẳng định, Canada đã đưa ra nhiều nhượng bộ, trong đó, có việc giảm các mức thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ.

Ông chủ Nhà Trắng tiết lộ: “Chúng tôi đã đi đến một thỏa thuận với Canada sau một cuộc trò chuyện rất tốt với Thủ tướng Carney. Họ đã gọi cho chúng tôi và đưa ra những điểm mà chúng tôi yêu cầu. Đây là một thỏa thuận rất công bằng cho cả hai bên”.

Khi được hỏi liệu Mỹ có giảm thuế đối với ô tô nhập khẩu từ Canada như một phần của thỏa thuận hay không, ông Trump trả lời: “Chúng tôi đang thực hiện một số việc nhất định. Chúng ta phải nhượng bộ một điều gì đó".

Canada và Mỹ đã đạt được một thỏa thuận, chờ hoàn tất các văn kiện liên quan. (Nguồn: MGN)

Canada thận trọng

Tuy nhiên, về phía Canada, Bộ trưởng Thương mại phụ trách quan hệ Canada-Mỹ Dominic LeBlanc không xác nhận việc Washington đã đề xuất giảm thuế đối với thép và nhôm của Canada.

“Vì các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra và chúng tôi đang phối hợp với chính quyền Mỹ hướng tới một thỏa thuận cuối cùng, chúng tôi sẽ không đưa ra thêm bình luận nào”, ông LeBlanc chia sẻ.

Trong khi đó, Thủ tướng Canada Mark Carney cũng tỏ ra thận trọng hơn Tổng thống Trump. Trong tuyên bố được đưa ra tối ngày 17/8 (giờ địa phương), ông cho biết, hai bên đã đạt “tiến bộ đáng kể”, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm.

“Chúng tôi hiện đang hướng tới một thỏa thuận củng cố lợi thế của Canada, bao gồm việc bảo đảm những điều khoản tốt nhất trong từng lĩnh vực chiến lược quan trọng nhất của Canada và mang lại sự chắc chắn hơn cho quan hệ thương mại trong tương lai”, Thủ tướng Mark Carney viết.

Theo hãng tin Reuters, Canada đang thúc đẩy Mỹ giảm thuế đối với ô tô, thép và nhôm. Trong phương án đang được thảo luận, thuế đối với ô tô có thể giảm từ 25% xuống 15%, trong khi thuế thép và nhôm có khả năng giảm từ 50% xuống 25%, kèm hạn ngạch nhập khẩu.

Ottawa cũng muốn bảo vệ hệ thống quản lý nguồn cung đối với ngành sữa - một trong những vấn đề lâu nay gây bất đồng giữa hai nước. Tuy nhiên, một khảo sát được Reuters dẫn lại cho thấy, 56% người dân Canada phản đối việc chính phủ tiếp tục nhượng bộ Mỹ trong đàm phán thương mại.

Việc Washington tạm hoãn áp mức thuế 50% giúp Mỹ và Canada có thêm thời gian tháo gỡ những bất đồng còn tồn tại, đồng thời tránh nguy cơ căng thẳng thương mại leo thang ngay lập tức. Dù vậy, các điều khoản cụ thể của thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất.

Do đó, thỏa thuận sơ bộ mới nhất chưa thể được xem là “dấu chấm hết” cho tranh chấp thương mại Mỹ-Canada. Những ngày trì hoãn áp thuế có thể tạo thêm dư địa cho đàm phán, nhưng cũng đặt ra sức ép lớn đối với cả Washington và Ottawa trong việc chuyển những cam kết chính trị thành các điều khoản cụ thể.