Thị trường lao động cuối năm dịch chuyển theo kỹ năng và công nghệ

Tuy nhiên, phía sau bức tranh tuyển dụng khởi sắc là sự phân hóa ngày càng rõ nét giữa các nhóm ngành, trình độ và kỹ năng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực nghề nghiệp, đặc biệt với lao động trẻ và nhóm chưa qua đào tạo.

Thương mại – dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn

Cuối năm luôn là giai đoạn cao điểm của thị trường lao động, khi doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất, mở rộng đơn hàng và gia tăng nhu cầu nhân lực. Tại Hà Nội, xu hướng này vẫn diễn ra trong những tháng cuối năm 2025, song không đồng đều giữa các lĩnh vực.

Sinh viên một số trường đại học tham dự phiên giao dịch việc làm lưu động vùng ven đô Hà Nội.

Từ quý IV/2025, nhiều doanh nghiệp tại Hà Nội đã tăng cường tuyển lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất cuối năm. Các ngành sản xuất công nghiệp, công nghiệp chế biến – chế tạo, logistics, vận tải và một số dịch vụ thiết yếu duy trì nhu cầu tuyển dụng ổn định, thậm chí tăng nhẹ so với cùng kỳ.

Chia sẻ về thực tế tuyển dụng, bà Trần Thị Ngoan, Trưởng bộ phận nhân sự Công ty TNHH Hệ thống dây Sumi – Hanel cho biết, dịp cuối năm doanh nghiệp có nhu cầu tuyển khoảng 2.000 lao động phổ thông do tăng đơn hàng và mở rộng sản xuất. Người lao động được hưởng mức lương 6,05 triệu đồng/tháng, kèm phụ cấp 1,2 triệu đồng, được đóng bảo hiểm xã hội, tham gia bảo hiểm chăm sóc sức khỏe 24/7 và bố trí bữa ăn ca.

“Mặc dù chế độ đãi ngộ được cải thiện, việc tuyển lao động phổ thông hiện nay vẫn rất khó khăn. Do đó, công ty phải triển khai thêm chính sách thưởng cho người giới thiệu được nhân sự vào làm việc”, bà Ngoan cho biết.

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, ba nhóm ngành tuyển dụng nhiều nhất dịp cận Tết Nguyên đán 2026 là thương mại – dịch vụ, công nghiệp chế biến – chế tạo và xây dựng.

Trong đó, thương mại – dịch vụ tiếp tục là nhóm ngành có nhu cầu nhân lực lớn nhất, chiếm 55,1% tổng nhu cầu tuyển dụng trên địa bàn. Công nghiệp chế biến – chế tạo giữ sức hút mạnh, đặc biệt ở các lĩnh vực dệt may, da giày, điện – điện tử – điện lạnh và cơ khí, do doanh nghiệp tăng ca phục vụ đơn hàng cuối năm.

Ngành xây dựng cũng ghi nhận nhu cầu nhân lực tăng mạnh, chiếm khoảng 15,2% tổng nhu cầu tuyển dụng trong tháng 12/2025, khi Hà Nội đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng, công trình dân dụng và dự án kinh tế – xã hội.

Ở chiều ngược lại, các ngành tuyển dụng ít nhất dịp cuối năm gồm hoạt động hành chính và dịch vụ hỗ trợ; chuyên môn khoa học – công nghệ (các lĩnh vực chuyên sâu); tài chính – ngân hàng – bảo hiểm.

Việc làm thời vụ cạnh tranh gay gắt

Dù nhu cầu tuyển dụng tăng ở một số ngành, cơ hội việc làm thời vụ cuối năm lại không còn “dễ thở” như trước. Bạn Nguyễn Hoàn, sinh viên năm cuối trường Đại học Thương mại hiện làm thời vụ tại một trung tâm Yoga Fitness trên đường Võ Chí Công chia sẻ đang chủ động tìm kiếm việc làm phù hợp với chuyên môn.

“Hiện công việc lễ tân tại đây chỉ mang tính tạm thời. Đây là công việc làm thêm để vừa có thu nhập vừa tích lũy kinh nghiệm. Thu nhập thấp nên tôi khó gắn bó lâu dài và chuẩn bị phương án tìm việc khác sau Tết”, bạn Nguyễn Hoàn cho biết.

Một số lĩnh vực thương mại, dịch vụ gia tăng tuyển dụng dịp cuối năm.

Theo ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, cuối năm, việc làm thời vụ không chỉ ít đi mà mức độ cạnh tranh còn tăng cao. “Cùng một vị trí nhưng có rất nhiều người đăng ký, buộc doanh nghiệp phải sàng lọc kỹ hơn. Sinh viên năm nhất, năm hai hoặc lao động trẻ chưa có kinh nghiệm càng khó tiếp cận việc làm”, ông Thành nhận định.

Không chỉ vậy, ngay cả với các công việc ngắn hạn, doanh nghiệp cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về kỹ năng mềm, tác phong làm việc và khả năng thích ứng nhanh.

Khảo sát của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho thấy, doanh nghiệp ngày càng ưu tiên tuyển dụng lao động có thể “bắt tay vào việc ngay”, nhằm giảm chi phí đào tạo và quản lý. Xu hướng này khiến sinh viên và lao động trẻ thiếu kỹ năng thực tế gặp nhiều bất lợi.

Từ thực tế đó, ông Vũ Quang Thành khuyến nghị người lao động không nên chỉ trông chờ vào các công việc thời vụ mang tính ngắn hạn. Việc chủ động nâng cao kỹ năng nghề, kỹ năng số, ngoại ngữ và tích lũy kinh nghiệm thực tế từ sớm sẽ giúp nâng cao khả năng cạnh tranh và giảm rủi ro khi thị trường biến động.

Cùng với đó, thị trường lao động Thủ đô đang có sự dịch chuyển từ nhu cầu nhân lực thời vụ sang các vị trí việc làm ổn định, dài hạn, gắn với các động lực tăng trưởng cốt lõi của nền kinh tế. Các ngành bán lẻ, thương mại điện tử, logistics, dịch vụ ăn uống – giải trí tiếp tục tạo ra nhiều cơ hội việc làm trong dịp lễ, Tết. Ngành xây dựng và công nghiệp chế biến – chế tạo cũng duy trì nhu cầu tuyển dụng nhờ đẩy mạnh đầu tư công và sản xuất.

Bức tranh phân hóa của thị trường lao động không chỉ thể hiện ở cơ hội việc làm mà còn ở tiền lương và yêu cầu kỹ năng. Dự báo về lương 2026 do Manpower Việt Nam công bố cho thấy, mức lương ở nhiều vị trí lãnh đạo có xu hướng giảm 1 – 5% so với năm 2025, ngoại trừ lĩnh vực tài chính – ngân hàng, nơi lương CEO được khuyến nghị tăng 7 – 12%.

Ở nhóm nhân sự cấp trung và cấp thấp, xu hướng giảm hoặc tăng chậm diễn ra ở nhiều ngành, trong khi sản xuất, cơ khí vẫn giữ được mức lương ổn định nhờ nhu cầu duy trì lực lượng lao động kỹ thuật.

Đáng chú ý, công nghệ và số hóa tiếp tục nằm trong nhóm tăng lương cao nhất, đạt 10 – 15% mỗi năm; logistics và chuỗi cung ứng thậm chí ghi nhận mức tăng 10 – 20%. Ngược lại, du lịch – khách sạn, xây dựng và bất động sản chỉ tăng 3 – 5%.

Báo cáo của TopCV cũng cho thấy, lĩnh vực công nghệ thông tin, phần mềm tiếp tục là ngành có thu nhập bình quân cao nhất giai đoạn 2025 – 2026, với nhiều vị trí chuyên môn sâu đạt mức lương trung vị từ 38 – 56 triệu đồng/tháng.

Các báo cáo đều chỉ ra xu hướng chung về nhu cầu nhân sự phục vụ chuyển đổi số gia tăng ở hầu hết các ngành. Kỹ năng công nghệ, số hóa, tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) xuất hiện trong nhóm kỹ năng được nhà tuyển dụng tìm kiếm nhiều nhất.

Theo bà Nguyễn Thu Trang, Giám đốc thương hiệu Manpower Việt Nam, việc doanh nghiệp chú trọng đào tạo, phát triển kỹ năng cho người lao động là tín hiệu tích cực, giúp giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực chất lượng cao và đáp ứng kỳ vọng ngày càng lớn của ứng viên.

“Lương thưởng có thể thu hút người lao động trong ngắn hạn, nhưng để gắn bó lâu dài, họ cần sự phù hợp về văn hóa, niềm tin vào chiến lược phát triển và cảm nhận được ý nghĩa của công việc”, bà Trang nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đó, thị trường lao động cuối năm hiện lên với nhiều gam màu đan xen. Cơ hội vẫn rộng mở, song chỉ dành cho những người lao động sẵn sàng thích ứng, không ngừng nâng cao kỹ năng và chủ động nắm bắt xu hướng mới của nền kinh tế số.

Bài, ảnh: XM/Báo Tin tức và Dân tộc