Thi tốt nghiệp THPT 2026: Không công bố đề thi minh họa

Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Ảnh: Lan Anh.

Thống nhất theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018

Thông tin từ Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT cho biết năm 2026 sẽ không công bố đề minh họa kỳ thi tốt nghiệp THPT; thí sinh tham khảo đề thi năm 2025 để ôn tập. Trong đó, cấu trúc, định dạng đề thi và tỷ lệ các mức độ tư duy được giữ ổn định như kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, với tỷ lệ 4:3:3, tương ứng với các mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng. Nội dung đề thi nằm trong chương trình cấp THPT, chủ yếu ở lớp 12 và có một số câu hỏi thuộc kiến thức lớp 10, 11.

Các môn thi trắc nghiệm được ra theo các dạng như cấu trúc đề thi tham khảo do Bộ GDĐT công bố năm 2025, gồm dạng nhiều phương án lựa chọn, dạng câu đúng hoặc sai và dạng trả lời ngắn. Riêng môn Ngữ văn tiếp tục thi theo hình thức tự luận; ngữ liệu sử dụng trong đề thi có thể nằm ngoài sách giáo khoa.

Điểm khác biệt so với năm 2025 đó là kỳ thi năm nay được tổ chức hoàn toàn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Thí sinh tự do đã học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2006 khi đăng ký dự thi cần thực hiện theo yêu cầu của chương trình mới. Như vậy, sẽ chỉ có một hệ thống nội dung và cấu trúc đề thi thống nhất, áp dụng chung cho tất cả thí sinh, không còn song song hai chương trình như trước.

Sự thay đổi này đánh dấu bước chuyển mình rõ rệt của giáo dục phổ thông sau nhiều năm triển khai lộ trình đổi mới. Nếu trước đây kỳ thi phải tính đến yếu tố “quá độ” giữa hai chương trình, thì nay việc tổ chức hoàn toàn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 giúp công tác ra đề, coi thi và chấm thi đồng bộ, nhất quán hơn. Điều đó cũng góp phần bảo đảm tính công bằng, bởi tất cả thí sinh đều dự thi theo cùng một chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về năng lực.

Tuy nhiên, với thí sinh tự do đã học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2006, sự thay đổi này đặt ra không ít thách thức. Các em cần chủ động cập nhật nội dung mới, đặc biệt là những điểm khác biệt về định hướng phát triển năng lực, cách đặt câu hỏi và mức độ vận dụng kiến thức. Chương trình 2018 chú trọng nhiều hơn đến khả năng tư duy, phân tích, liên hệ thực tiễn thay vì chỉ kiểm tra mức độ ghi nhớ. Vì vậy, thí sinh tự do cần có kế hoạch ôn tập kỹ lưỡng, bám sát cấu trúc đề thi mới, tham khảo tài liệu chính thống và đề khảo sát của các địa phương để làm quen với dạng thức câu hỏi.

Khảo sát diện rộng, minh bạch chất lượng

Thời điểm này, nhiều địa phương đang xây dựng kế hoạch khảo sát chất lượng và các kỳ thi thử để chuẩn bị kiến thức, tâm lý cho học sinh. Tại Hà Nội, học sinh lớp 11 và lớp 12 trên toàn thành phố sẽ tham gia bài khảo sát chất lượng do Sở GDĐT Hà Nội tổ chức và không phải đóng lệ phí. Đây là một thông tin tích cực, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh, vừa thể hiện sự quan tâm của ngành giáo dục đối với công tác đánh giá thực chất năng lực người học trong giai đoạn chuẩn bị cho kỳ thi.

Thực tế, khảo sát chất lượng không phải là một kỳ thi chính thức, nhưng lại có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá mức độ tiếp thu kiến thức của học sinh sau một quá trình học tập. Đối với học sinh lớp 12, đây là dịp để các em “thử sức” với cấu trúc đề thi tương tự kỳ thi tốt nghiệp, từ đó nhận diện rõ những điểm mạnh và những phần kiến thức còn hạn chế. Kết quả khảo sát giúp học sinh điều chỉnh phương pháp ôn tập, phân bổ thời gian hợp lý hơn trong giai đoạn nước rút. Đồng thời, giáo viên và nhà trường cũng có thêm căn cứ để xây dựng kế hoạch phụ đạo, bồi dưỡng phù hợp với từng nhóm đối tượng học sinh.

Việc học sinh lớp 11 cũng tham gia khảo sát cho thấy định hướng chuẩn bị sớm và có lộ trình. Thay vì đợi đến lớp 12 mới tập trung toàn lực cho kỳ thi tốt nghiệp, việc tổ chức khảo sát từ lớp 11 giúp học sinh làm quen dần với hình thức thi, áp lực phòng thi và yêu cầu về kỹ năng làm bài. Điều này góp phần hình thành tâm thế chủ động, giảm bớt căng thẳng khi bước vào năm học cuối cấp. Với học sinh lớp 11, bài khảo sát còn là cơ hội để các em định hình rõ hơn năng lực học tập của bản thân, từ đó có sự lựa chọn tổ hợp môn phù hợp cho định hướng nghề nghiệp tương lai.

Một điểm đáng chú ý là năm nay học sinh không phải đóng lệ phí khi tham gia khảo sát. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho phụ huynh, đặc biệt trong bối cảnh chi phí học tập, ôn luyện ngày càng tăng. Chính sách miễn lệ phí cũng thể hiện quan điểm coi khảo sát là hoạt động chuyên môn phục vụ mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục chung, chứ không phải một hình thức thu phí bổ sung.

Theo ghi nhận từ các trường học và học sinh, tâm lý chung trước kỳ khảo sát là vừa hồi hộp vừa kỳ vọng. Nhiều em cho biết mong muốn được trải nghiệm một đề thi sát với thực tế để đánh giá đúng năng lực. Giáo viên cũng nhìn nhận đây là dịp để kiểm chứng hiệu quả giảng dạy trong học kỳ vừa qua. Ở một số trường, nhà trường đã chủ động tổ chức ôn tập theo chuyên đề, tăng cường hệ thống hóa kiến thức trọng tâm, rèn luyện kỹ năng làm bài trắc nghiệm và tự luận nhằm giúp học sinh đạt kết quả tốt nhất.

Dù năm nay không có đề minh họa nhưng dựa trên đề thi minh họa và đề thi chính thức năm 2025, học sinh có thể căn cứ vào đó để có định hướng ôn tập phù hợp. Trong đó, cần bám sát chương trình học chính khóa, nắm chắc kiến thức nền tảng và rèn luyện kỹ năng, vận dụng tư duy phân tích và khả năng liên hệ thực tiễn. Việc ôn tập không nên chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ máy móc mà cần hiểu bản chất vấn đề, biết cách áp dụng kiến thức vào tình huống cụ thể.

Hàn Minh