Thêm góc nhìn đa chiều về văn hiến Việt Nam

Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu” với sự tham dự của đông đảo học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên, đại biểu trong và ngoài nước. (Ảnh: Trường đại học Văn Hiến)

Các cá nhân, tập thể đến từ hơn 60 trường đại học, viện nghiên cứu, học viện, trung tâm nghiên cứu, cơ sở giáo dục trong và ngoài nước đã tham gia hội thảo lần này. Trong đó có sự tham gia của các học giả, chuyên gia đến từ nhiều cơ sở nghiên cứu và giáo dục uy tín như: Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Viện Nghiên cứu Văn hóa Thăng Long, Đại học Nihon (Nhật Bản), Đại học Dankook (Hàn Quốc), Đại học Burapha (Thái Lan), Đại học Western Sydney (Australia), Đại học Fulbright...

Lan tỏa mối quan tâm học thuật về văn hiến Việt Nam

Hội thảo đã nhận được 247 tham luận bằng tiếng Việt và tiếng Anh từ cộng đồng học thuật trong nước lẫn quốc tế. Sau quá trình phản biện, phân loại và biên tập, Ban tổ chức đã tuyển chọn 148 tham luận để đăng trong Kỷ yếu hội thảo có mã số ISBN.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Đức, Hiệu trưởng Trường đại học Văn Hiến nhấn mạnh, văn hiến Việt Nam được hình thành từ chiều sâu của văn hóa bản địa, đồng thời không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với các nền văn hóa trong khu vực và trên thế giới.

Do vậy, hội thảo không chỉ hướng đến việc nhìn nhận văn hiến Việt Nam như những giá trị được lưu giữ từ quá khứ, mà còn đặt vấn đề về khả năng kế thừa, sáng tạo và chuyển hóa các giá trị văn hóa truyền thống thành nguồn lực phát triển trong đời sống đương đại.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Đức, Hiệu trưởng Trường đại học Văn Hiến phát biểu khai mạc hội thảo. (Ảnh: Trường đại học Văn Hiến)

Với cách tiếp cận liên ngành, hội thảo tạo không gian kết nối giữa các lĩnh vực như Văn học, Lịch sử, Văn hóa học, Ngôn ngữ học, Triết học, Giáo dục, Du lịch, Công nghiệp văn hóa và các ngành khoa học xã hội-nhân văn, qua đó mở rộng đối thoại về vị trí và vai trò của văn hiến Việt Nam trong dòng chảy tri thức toàn cầu.

Đa chiều góc nhìn về văn hiến Việt Nam

Bên cạnh phiên toàn thể với các báo cáo trọng điểm của nhiều học giả, chuyên gia uy tín như: Giáo sư, Tiến sĩ Denchai Prabjandee; Tiến sĩ Thuy Dinh; Tiến sĩ Nguyễn Nam; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Lan Oanh; Giáo sư, Tiến sĩ Từ Thị Loan… hội thảo được triển khai thành ba phiên chuyên đề.

Giáo sư, Tiến sĩ Denchai Prabjandee, Viện trưởng Viện Đào tạo sau đại học, Đại học Burapha, Thái Lan trình bày tham luận. (Ảnh: Trường đại học Văn Hiến)

“Chuyên đề 1: Văn hiến Việt Nam - Bản sắc và nền tảng bản địa trong tiến trình lịch sử” tập trung làm rõ quá trình hình thành và phát triển các giá trị bản địa, bản sắc văn hóa và di sản Việt Nam. Các tham luận đề cập nhiều vấn đề đa dạng như: Hợp tác văn hóa Việt-Hàn trong phát triển công nghiệp văn hóa của Giáo sư, Tiến sĩ Lee Han Woo; Di sản tranh dân gian qua nghiên cứu của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Minh Phúc; Thần thoại bản địa, chuyển đổi số và định vị di sản trên bản đồ nhân văn số qua các nghiên cứu của Tiến sĩ Lý Hoàng Nam và Tiến sĩ Phan Hoàng Ngọc Anh.

“Chuyên đề 2: Ngôn ngữ, văn học và diễn ngôn văn hóa trong kiến tạo bản sắc Việt Nam” đi sâu phân tích vai trò của ngôn ngữ, văn học và diễn ngôn văn hóa trong việc lưu giữ ký ức, truyền tải giá trị và tái kiến tạo bản sắc dân tộc. Nội dung thảo luận bao gồm vấn đề dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài, tiếp xúc văn hóa Đông-Tây qua chữ Quốc ngữ, diễn giải di sản trong du lịch, sự tiếp biến mỹ học sân khấu và văn học trung đại.

Đặc biệt, báo cáo “Một số vấn đề về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi gốc Việt tại Nhật Bản - Từ góc nhìn ngôn ngữ và văn hóa” của Giáo sư, Tiến sĩ Tahara Hiroki, nguyên Tùy viên Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, chuyên gia nghiên cứu văn hóa tại Đại học Nihon, đã gợi mở một hướng tiếp cận giàu tính ứng dụng.

Nghiên cứu cho thấy những khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa có thể tác động trực tiếp đến việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi gốc Việt tại Nhật Bản, từ đó đặt ra yêu cầu xây dựng các mô hình chăm sóc phù hợp hơn với đặc điểm văn hóa và giao tiếp của cộng đồng người Việt xa xứ.

“Chuyên đề 3: Giao lưu, tiếp biến và đối thoại văn hóa Việt Nam trong tương tác khu vực và toàn cầu” tập trung làm rõ quá trình văn hóa Việt Nam giao lưu, tiếp biến và đối thoại với các nền văn hóa trong khu vực cũng như quốc tế. Các nghiên cứu đề cập đến sự lan tỏa của di sản âm nhạc tiền sử qua đàn đá; tri thức cộng đồng qua Hát Páo Dung; mô hình đại học “bản địa hóa”; định vị thương hiệu quốc gia thông qua điện ảnh, văn học và phát triển du lịch di sản sống.

Đại diện Trường đại học Văn Hiến tặng hoa và chụp ảnh lưu niệm cùng các học giả, chuyên gia. (Ảnh: Trường đại học Văn Hiến)

Từ nghiên cứu di sản, ngôn ngữ, văn học đến giáo dục, công nghiệp văn hóa, du lịch, chuyển đổi số và các vấn đề xã hội đương đại, những tham luận tại hội thảo đã góp phần mở rộng cách tiếp cận về văn hiến Việt Nam, đồng thời gợi mở nhiều hướng nghiên cứu và ứng dụng trong thực tiễn.