Thêm chế tài để làm sạch mã số thuế

Người nộp thuế thực hiện các thủ tục về thuế tại Thuế cơ sở 3.

Đây là một trong những chế tài mới được ngành thuế áp dụng trong Chiến dịch Làm sạch MST, nhằm chuẩn hóa dữ liệu NNT, tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh; đồng thời giảm thiểu số lượng NNT tồn đọng ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST (gọi là trạng thái 03) và NNT không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (gọi là trạng thái 06).

Siết các vi phạm về thuế

Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, ngày 30-6-2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 nêu rõ các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh.

Đó là cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp theo quy định từ 120 ngày trở lên. NNT là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp hoặc là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp từ 120 ngày trở lên.

 NNT là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký quá 120 ngày mà không thực hiện thủ tục khôi phục MST hoặc chấm dứt hiệu lực MST theo quy định. NNT là người nước ngoài nợ thuế quá thời hạn theo quy định; NNT là người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài hoặc là người Việt Nam định cư ở nước ngoài trước khi xuất cảnh từ Việt Nam nợ thuế quá thời hạn.

Trong số các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh, NNT không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06) là điểm mới được quy định nhằm tăng công cụ chế tài đối với NNT trong quá trình thực hiện Chiến dịch Làm sạch MST. Cùng với quy định về tạm hoãn xuất cảnh, Nghị định số 252 cũng nêu rõ những quy định về hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh khi NNT thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Ðẩy mạnh tiến độ làm sạch mã số thuế

Theo thống kê của Thuế thành phố Đồng Nai, thành phố hiện có trên 127 ngàn NNT là doanh nghiệp và các cá nhân, hộ kinh doanh thuộc các đối tượng cần hỗ trợ, xử lý làm sạch MST. Trong quá trình thực hiện chiến dịch, cơ quan thuế gặp một số khó khăn liên quan đến việc “tìm tung tích” NNT. Đơn cử tại Thuế cơ sở 3, có lượng MST cần làm sạch nhiều nhất thành phố với khoảng 35 ngàn MST. Tuy nhiên, sau 2 tháng triển khai Chiến dịch Làm sạch MST, Thuế cơ sở 3 mới chỉ xử lý được khoảng 18% MST.

Chia sẻ về một số khó khăn trong quá trình thực hiện, ông Lê Hữu Nghĩa, Trưởng Thuế cơ sở 3 cho biết: Đối với MST thuộc trạng thái 03, nhiều trường hợp NNT đã ngừng kinh doanh từ lâu nhưng đại diện pháp luật đi khỏi địa phương và không đến làm thủ tục chấm dứt hiệu lực MST hoặc còn nợ thuế. Ngoài ra, còn có các trường hợp NNT thực tế đã dừng sản xuất, kinh doanh nhưng chưa giải quyết xong nợ thuế, chưa quyết toán nghĩa vụ thuế hoặc bỏ dở thủ tục chấm dứt hiệu lực MST.

Đối với MST ở trạng thái 06, cơ quan thuế gặp khó khăn khi NNT thay đổi địa điểm kinh doanh nhưng không kê khai điều chỉnh; NNT không hợp tác hoặc không thể liên lạc qua điện thoại hay thư điện tử đã đăng ký; NNT tự ý thay đổi địa điểm hoạt động hoặc dừng kinh doanh mà không thông báo với cơ quan quản lý. Việc này tiềm ẩn nguy cơ cao về lợi dụng MST không hoạt động để mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, gây thất thu ngân sách và mất bình đẳng trong môi trường kinh doanh.

Để tránh phát sinh các rủi ro pháp lý cũng như ảnh hưởng đến uy tín của NNT, ông Huỳnh Thiện Duy Phương, Trưởng phòng Nghiệp vụ, dự toán pháp chế (Thuế thành phố Đồng Nai) khuyến cáo: NNT khi có thay đổi về địa chỉ trụ sở, tạm ngừng kinh doanh hoặc giải thể cần chủ động nộp hồ sơ điều chỉnh thông tin hoặc thủ tục chấm dứt hiệu lực MST đúng thời hạn. Bên cạnh đó, phải thường xuyên tra cứu, cập nhật thông tin MST trên cổng thông tin điện tử của Cục Thuế hoặc ứng dụng eTax Mobile để kịp thời nắm bắt trạng thái hoạt động của đơn vị mình. Đồng thời rà soát lại toàn bộ hồ sơ khai thuế, báo cáo tài chính, hóa đơn chưa nộp hoặc chưa quyết toán và số tiền thuế hoặc tiền phạt còn nợ, chủ động thực hiện hoàn tất các thủ tục, nghĩa vụ thuế theo quy định.