Thể thao Việt và chiến lược vươn tầm

Không chạy theo thành tích ngắn hạn

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương.

Nhiều năm qua, thể thao Việt Nam được nhắc đến chủ yếu bằng thành tích, số lượng huy chương. Nhưng giờ đây, dường như câu chuyện đã khác, thưa ông?

Năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là năm cuối của giai đoạn "tăng tốc bứt phá để về đích", đồng thời tạo nền tảng cho chiến lược phát triển mới.

Nhìn từ SEA Games 33 và các đấu trường quốc tế, sự chuyển biến của thể thao Việt Nam không chỉ nằm ở số lượng huy chương mà ở tư duy quản lý mang tính căn cơ.

Thay vì chạy theo thành tích ngắn hạn, ngành Thể thao tập trung xác định các môn mũi nhọn, xây dựng lộ trình huấn luyện dài hạn, phân bổ nguồn lực có trọng tâm và gắn trách nhiệm cụ thể cho từng chương trình và đội tuyển.

Con người đặc biệt là thế hệ vận động viên trẻ được đặt ở đâu trong chiến lược phát triển này, thưa ông?

Ngành Thể dục thể thao đã đổi mới toàn diện từ khâu tuyển chọn đến đào tạo theo hướng bài bản, dài hạn; tăng cường liên kết giữa thể thao thành tích cao với thể thao học đường; tạo điều kiện cho các tài năng trẻ cọ xát quốc tế sớm nhằm rút ngắn quá trình trưởng thành.

Nhờ chiến lược đầu tư có trọng tâm đó, nhiều gương mặt trẻ đã sớm trở thành trụ cột tại các đội tuyển quốc gia ở các môn: Bóng đá, điền kinh, bơi, bắn súng, đua thuyền và các môn võ, đóng góp trực tiếp vào thành tích quốc tế.

Sự chuyển dịch từ tư duy "thành tích bằng mọi giá" sang phát triển bền vững thông qua ứng dụng khoa học - công nghệ, y học thể thao và nâng cao chất lượng huấn luyện đã và đang mở ra cơ hội để thể thao Việt Nam tiệm cận trình độ châu lục và thế giới.

Xã hội hóa nguồn lực

Theo Thứ trưởng, giai đoạn tới sẽ ưu tiên đầu tư theo hướng nào để vừa giữ vững thành tích, vừa phát triển bền vững?

Ngành Thể dục thể thao xác định ưu tiên lớn nhất trong giai đoạn tới là tập trung nguồn lực cho các môn thể thao trọng điểm, đặc biệt là các môn Olympic và ASIAD có khả năng cạnh tranh thực tế.

Việc lựa chọn môn và nội dung thi đấu sẽ dựa trên đánh giá khoa học về thành tích, tiềm năng vận động viên và hiệu quả đầu tư trong dài hạn, thay vì đi theo phong trào hay mục tiêu ngắn hạn.

Chúng tôi đã hoàn thiện Chương trình phát triển các môn thể thao trọng điểm giai đoạn 2026-2045 nhằm chuẩn bị lực lượng vận động viên ưu tú tham dự những đấu trường lớn trong nhiều chu kỳ tiếp theo.

Trọng tâm thứ hai là chuyển hướng đầu tư từ mô hình ngắn hạn sang mô hình dài hạn, lấy đào tạo trẻ làm nền tảng, bảo đảm chiều sâu lực lượng và tránh "đứt gãy" thành tích sau các kỳ đại hội.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, y học thể thao và trí tuệ nhân tạo trong huấn luyện, phân tích đối thủ và tối ưu hiệu suất thi đấu được coi là bước đột phá quan trọng.

Chúng tôi xác định xã hội hóa là giải pháp tất yếu để mở rộng nguồn lực. Doanh nghiệp, các liên đoàn và hiệp hội thể thao cần được xem như lực lượng đồng hành trong hệ sinh thái phát triển, thay vì chỉ dựa vào ngân sách Nhà nước.

Bên cạnh việc tập trung nguồn lực cho đỉnh cao, phong trào thể thao toàn dân đang được đặt vào vị trí nào, thưa Thứ trưởng?

Phong trào thể thao toàn dân được xác định là nền tảng quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của thể thao Việt Nam.

Thay vì chỉ tập trung vào đỉnh cao, ngành Thể dục thể thao hướng đến xây dựng một xã hội khỏe mạnh, coi việc rèn luyện thể chất thường xuyên là cơ sở để nâng cao thể lực, tầm vóc và tạo nguồn lực kế cận cho thể thao thành tích cao.

Nhiều vận động viên trưởng thành từ phong trào có nền tảng kỹ thuật và tâm lý vững vàng, đủ khả năng tiếp cận môi trường thi đấu lớn hơn.

Chiến lược vươn tầm thế giới

Với mục tiêu hướng tới ASIAD và Olympic, Thứ trưởng đánh giá thế nào về cơ hội và thách thức của thể thao Việt Nam?

Thành công tại SEA Games 33 cho thấy thể thao Việt Nam đã xây dựng được nền tảng vững chắc với hệ thống các môn thế mạnh, lực lượng vận động viên kế cận và khả năng duy trì vị trí nhóm dẫn đầu khu vực.

U22 Việt Nam giành Huy chương Vàng tại SEA Games 33 là thành công của Thể thao Việt Nam trong năm 2025.

Tuy vậy, khi bước ra đấu trường lớn của châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam phải đối mặt với khoảng cách đáng kể về thể lực, thể hình, chiều sâu lực lượng, kinh nghiệm thi đấu quốc tế cũng như mức độ ứng dụng khoa học - công nghệ trong huấn luyện và quản trị thể thao.

Do đó, thành tích ở các sân chơi đỉnh cao không chỉ dựa trên kỹ thuật hay tinh thần thi đấu, mà đòi hỏi một chiến lược phát triển dài hạn, khoa học và bền bỉ để từng bước thu hẹp khoảng cách với các quốc gia hàng đầu châu Á.

Vậy ngành Thể dục thể thao chuẩn bị như thế nào trong giai đoạn tiếp theo, thưa ông?

Ngành Thể dục thể thao xác định giai đoạn tới sẽ chuyển mạnh từ tư duy thành tích ngắn hạn sang phát triển đỉnh cao một cách căn cơ, bài bản và bền vững.

Trọng tâm trước hết là tập trung đầu tư có chọn lọc vào các môn thể thao Olympic và ASIAD, đặc biệt là các môn có truyền thống, có khả năng cạnh tranh và còn dư địa phát triển.

Đồng thời, chú trọng xây dựng hệ thống phát hiện, tuyển chọn và đào tạo vận động viên trẻ một cách chuyên nghiệp, lấy thể thao học đường và phong trào quần chúng làm nền tảng để tuyển chọn tài năng từ sớm.

Một trụ cột quan trọng khác là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, y học thể thao và công nghệ huấn luyện hiện đại nhằm tối ưu hóa hiệu suất thi đấu và kéo dài đỉnh cao phong độ của vận động viên.

Cùng đó, chúng tôi tiếp tục tham mưu, hoàn thiện chính sách và pháp luật liên quan đến thể thao, thúc đẩy xã hội hóa, huy động doanh nghiệp và các tổ chức tham gia đầu tư.

Cảm ơn ông!

Huy Trung