Thế giới 2026: Những dự báo

Trong một dự báo thường niên, Visual Capitalist - một trong những nhà xuất bản trực tuyến phát triển nhanh nhất toàn cầu, tập trung chủ yếu về thị trường, công nghệ, năng lượng và kinh tế toàn cầu - đã phân tích hơn 2.000 dự đoán riêng lẻ từ nhiều nguồn khác nhau như Morgan Stanley, Goldman Sachs, IMF, The Economist, Deloitte, Microsoft, Gartner… để chắt lọc thành những chủ đề nổi bật có thể nổi lên trong năm 2026.

Năm 2026 đang dần trở thành thời điểm trí tuệ nhân tạo (AI) chuyển từ những lời hứa táo bạo sang những tác động có thể đo lường được

“Năm khởi động lại rủi ro”

Tâm lý chung là lạc quan, thận trọng nhưng đầy rẫy bất trắc. Morgan Stanley mô tả năm 2026 là “Năm khởi động lại rủi ro”, một giai đoạn mà trọng tâm thị trường chuyển từ những lo lắng vĩ mô sang các yếu tố vi mô, tạo ra mảnh đất màu mỡ cho các tài sản rủi ro. Bối cảnh chính sách đặc biệt thuận lợi: kích thích tài chính, tiếp tục nới lỏng tiền tệ (mặc dù chậm hơn).

Tờ The Economist lại thận trọng hơn, cảnh báo rằng năm 2026 sẽ được định hình bởi sự bất trắc khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục định hình lại các chuẩn mực địa chính trị. Trật tự dựa trên luật lệ cũ đang ngày càng lung lay trong khi ranh giới giữa chiến tranh và hòa bình ngày càng trở nên mờ nhạt hơn thông qua các hành động khiêu khích trong vùng xám, các cuộc xâm nhập mạng và sự cạnh tranh ngầm giữa các quốc gia. Quan trọng là, mặc dù các tài sản rủi ro có thể phát triển mạnh, nhưng thế giới quanh chúng ta vẫn đầy biến động.

Trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn là câu chuyện lớn

Trên khắp các ngành công nghiệp, AI đang vượt ra ngoài việc chỉ trả lời các câu hỏi để chủ động hợp tác với con người và mở rộng khả năng của chúng. Deloitte dự đoán rằng đến cuối năm 2026, có tới 75% các công ty có thể đầu tư vào AI tác nhân (các hệ thống tự động có thể lập kế hoạch, hành động và thích ứng với sự giám sát hạn chế của con người). Các tác nhân AI này được thiết lập để trở thành “đồng nghiệp kỹ thuật số”, giúp các nhóm nhỏ đạt được hiệu quả cao hơn. Microsoft hình dung một tương lai mà 1 nhóm 3 người có thể khởi động một chiến dịch tiếp thị toàn cầu trong vài ngày, với AI xử lý việc phân tích dữ liệu và tạo nội dung trong khi con người định hướng chiến lược.

Sau nhiều năm chờ đợi, những lợi ích về năng suất từ AI cuối cùng được kỳ vọng sẽ hiện thực hóa. Các công ty phần mềm và Internet dự kiến sẽ chứng kiến doanh thu từ trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) tăng hơn 20 lần trong 3 năm tới. Tất nhiên, AI cũng sẽ tác động đến thị trường việc làm theo những cách khác. Các tầng lớp chuyên gia và lao động tri thức trước đây cảm thấy được bảo vệ nay đang bắt đầu lo lắng về sự an toàn công việc.

Vàng tiếp tục chu kỳ siêu tăng trưởng

Vàng vẫn là kim loại được ưa chuộng. Hội đồng Vàng thế giới lưu ý rằng vàng đã liên tục phá kỷ lục mức giá cao nhất mọi thời đại vào năm 2025 và có thể đạt mức lợi nhuận hàng năm mạnh thứ tư kể từ năm 1971. Các động lực làm tăng giá vàng năm 2026 mang tính cấu trúc: sức mua vào của Ngân hàng Trung ương, phòng ngừa rủi ro địa chính trị và lo ngại về tính bền vững tài chính. Trong kịch bản “vòng xoáy suy thoái” gia tăng, giá vàng có thể tăng 15-30% so với mức hiện tại.

Chính sách thuế quan đối ứng của Mỹ tạo ra sự thay đổi sâu sắc về cấu trúc trong thương mại và chuỗi cung ứng

Kinh tế “hạ cánh mềm”, nhưng có điều kiện

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng toàn cầu ở mức 3,2% vào năm 2025 và 3,1% vào năm 2026 - thấp hơn mức trung bình trước đại dịch là 3,7% nhưng không phải là suy thoái. Morgan Stanley dự báo các con số tương tự: tăng trưởng toàn cầu 3,0% vào năm 2025, 3,2% vào năm 2026 và 2027.

Các nền kinh tế phát triển dự kiến sẽ tăng trưởng khoảng 1,5-1,6%, trong khi các thị trường mới nổi duy trì trên 4%. Quan điểm chung là một cuộc “hạ cánh mềm”: tăng trưởng chậm lại, lạm phát tiếp tục giảm dần và các ngân hàng trung ương nới lỏng chính sách nhưng không quá mạnh tay.

Thuế quan Mỹ trở thành “bình thường mới”

Có lẽ không chủ đề nào lại tạo ra sự đồng thuận hơn cả như chủ đề thuế quan: chế độ siết thuế quan sẽ tồn tại lâu dài. Chính sách thuế quan đối ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump mang lại gần 300 tỷ USD doanh thu hàng năm, và mặc dù chúng có thể phải đối mặt với những thách thức pháp lý, tỷ lệ thuế quan hiệu quả đã đạt đỉnh 12,1% - mức cao nhất kể từ năm 1934.

Tác động kinh tế của chính sách nói trên đang được hấp thụ một cách nhẹ nhàng nhưng sự thay đổi cấu trúc khá sâu sắc: thương mại có thể chuyển hướng vĩnh viễn, chuỗi cung ứng đang đa dạng hóa và Mỹ đang sử dụng thuế quan một cách rõ ràng như một công cụ đòn bẩy kinh tế.

Dự báo về Trung Quốc năm 2026

Đối mặt với giảm phát, khủng hoảng bất động sản và tăng trưởng trong nước chậm lại, Trung Quốc đang chuyển hướng sang sản xuất và thống trị xuất khẩu. Quốc gia này đang định vị mình như một đối tác đáng tin cậy hơn, đặc biệt là ở khu vực Nam bán cầu, ký kết các thỏa thuận thương mại khi Mỹ rút lui khỏi chủ nghĩa đa phương.

Morgan Stanley dự đoán GDP thực của Trung Quốc sẽ tăng trưởng 5% vào năm 2026, được hỗ trợ bởi sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính phủ. Nhưng chiến lược này tạo ra căng thẳng toàn cầu: tình trạng dư thừa công suất công nghiệp có thể tràn ngập thị trường thế giới, và các cuộc chiến thuế quan có thể leo thang.

Căng thẳng trong vùng xám gia tăng

Tạp chí The Economist cảnh báo rằng Nga và Trung Quốc sẽ thử thách cam kết của Mỹ đối với các đồng minh thông qua các hành động khiêu khích trong “vùng xám” ở Bắc Âu và Biển Đông. Căng thẳng sẽ gia tăng ở Bắc Cực, trên quỹ đạo, dưới đáy biển và trong không gian mạng. Sự cạnh tranh ngầm này không phải là chiến tranh toàn diện nhưng dự kiến sẽ tăng tốc. Cạnh tranh giữa các cường quốc sẽ ngày càng liên quan đến tình báo dựa trên không gian, công nghệ máy bay không người lái và các hoạt động mạng được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo.

Hải Yến