Thầy Thuần thiện nguyện

“Người gieo con chữ” và hoạt động thiện nguyện

Nhìn vào bảng thành tích chuyên môn của thầy giáo Đỗ Đức Thuần, ai nấy đều trân trọng một sự nghiệp giáo dục trọn vẹn. Thầy có hơn 20 năm gắn bó trong ngành giáo dục và hiện là giáo viên Ngữ văn Trường THCS Liên Thủy (xã Lệ Thủy, tỉnh Quảng Trị). Nhiều năm liền, thầy Thuần đạt danh hiệu Lao động tiên tiến, Chiến sĩ thi đua cơ sở, Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh và nhiều thành tích trong bồi dưỡng học sinh giỏi.

Thầy giáo Đỗ Đức Thuần. Ảnh do nhân vật cung cấp

Điểm đáng quý ở thầy Thuần là cách một người lao động trí óc mở rộng biên độ nghề nghiệp của mình. Lớp học của thầy không còn giới hạn trong bốn bức tường với phấn trắng, bảng đen, mà trải dài đến những vùng sâu, vùng xa, những mảnh đất miền Trung còn nhiều khó khăn.

Hành trình thiện nguyện của thầy bắt đầu từ năm 2011, khi chuyển công tác đến Trường Tiểu học và THCS số 2 Kim Thủy (nay là Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS số 2 Kim Thủy, tỉnh Quảng Trị). Thầy Thuần tận mắt chứng kiến những khó khăn của học sinh dân tộc Bru-Vân Kiều: Từ cái lạnh cắt da cắt thịt của vùng cao, những đôi chân trần bấm vào bùn đất, những bờ vai co quắp trong tà áo mỏng. Những điều ấy đã thôi thúc người thầy trẻ phải làm điều gì đó cho các em. Thầy bắt đầu kết nối với nhóm "Hành trình kết nối yêu thương Hà Nội - Quảng Bình" để xin từng đôi dép, chiếc áo ấm, từng bộ đồ dùng học tập mang lên cho các em.

Thầy Thuần bày tỏ: "Khi bắt đầu, tôi chỉ suy nghĩ đơn giản là học trò của mình còn thiếu thốn quá". Cơ duyên nhỏ ban đầu ấy đã trở thành điểm khởi đầu cho hành trình dài đi và cho đi không toan tính.

Năm 2017 là một cột mốc quan trọng, ghi dấu bước chuyển mình trong hoạt động thiện nguyện của thầy Thuần. Nhìn thấy những khó khăn của các em nhỏ tại Trung tâm Giáo dục trẻ khuyết tật Lệ Thủy (xã Lệ Thủy, tỉnh Quảng Trị) mỗi khi mưa lũ tràn về, thầy cùng các đồng nghiệp đã khởi xướng chương trình "Cùng em đến trường trong mùa mưa bão". Chương trình nhanh chóng lan tỏa mạnh mẽ, huy động được gần 90 triệu đồng bao gồm cả tiền mặt và hiện vật.

Thành công của chương trình này không chỉ nằm ở số tiền quyên góp, mà quan trọng hơn, đã đem lại cho thầy một niềm tin vững chắc: Làm việc tốt bằng sự trong sạch, rõ ràng và tâm chân thành, sẽ không bao giờ đơn độc. Thầy được chính quyền đồng thuận, người dân tin tưởng hưởng ứng, đồng nghiệp chung tay. Đó là nguồn sức mạnh to lớn tiếp thêm động lực cho thầy.

Năm 2018, thầy Thuần tham gia vào Ban Từ thiện chùa Hoằng Phúc. Năm 2021, thầy đảm nhiệm vai trò Phó trưởng nhóm Thiện nguyện Lệ Thủy. Hiện tại, thầy là Chủ nhiệm Quỹ "Thầy Thuần và Cộng sự" - trực thuộc Cộng đồng Tình nguyện Việt Nam.

Cái tên "thầy Thuần" từ lâu đã trở thành một địa chỉ tin cậy, chỗ dựa tinh thần tin cậy của nhiều hoàn cảnh ngặt nghèo tại tỉnh Quảng Trị. Thầy không chỉ hỗ trợ về vật chất cho những người có hoàn cảnh khó khăn mà còn giúp họ được trải lòng, được lắng nghe để tìm thấy sự an ủi chân thành.

Qua nhiều năm kiên trì hoạt động, thầy Thuần cùng các cộng sự đã tổ chức hàng trăm chương trình thiện nguyện lớn - nhỏ, huy động tổng kinh phí lên tới hàng chục tỷ đồng. Nguồn lực này được sử dụng để xây mới, sửa chữa nhà đại đoàn kết cho các hộ nghèo; trao học bổng, hỗ trợ chi phí sinh hoạt dài hạn cho học sinh mồ côi, hiếu học; cứu trợ nhu yếu phẩm, áo ấm cho người dân vùng thiên tai; tiếp tế trong thời điểm dịch Covid-19 và hỗ trợ đồng nghiệp, giáo viên gặp hoàn cảnh khó khăn, mắc bệnh hiểm nghèo.

Hoạt động thiện nguyện của thầy Thuần không chỉ diễn ra trên địa bàn tỉnh Quảng Trị mà còn được mở rộng đến nhiều địa phương. Từ Quảng Trị ngược ra Nghệ An, Thái Nguyên, các tỉnh miền núi phía Bắc, rồi lại ngược vào đến tận Phú Yên (nay là tỉnh Đắk Lắk).

Trao yêu thương để nhận lại niềm vui

Sau nhiều năm gắn bó với hoạt động thiện nguyện, điều đọng lại sâu sắc trong lòng thầy Đỗ Đức Thuần là những khoảnh khắc bình dị nhưng đầy ý nghĩa.

Thầy Đỗ Đức Thuần tặng quà các em học sinh Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học số 2 Văn Lăng, Thái Nguyên, tháng 10-2025. Ảnh do nhân vật cung cấp

Có thể kể đến mùa hè năm 2020, ngày bàn giao căn nhà mới cho gia đình chị Trần Thị Hải ở thôn An Mã, xã Kim Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình (nay là thôn Minh Tiến, xã Tân Mỹ, tỉnh Quảng Trị). Trong ngày bàn giao căn nhà mới, người phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn đã bật khóc khi lần đầu được sống trong một ngôi nhà kiên cố. Chị nghẹn ngào chia sẻ rằng cả đời mình chưa từng dám nghĩ sẽ có ngày có được một mái nhà đàng hoàng. Với thầy Thuần và các thành viên trong đoàn thiện nguyện, đó là niềm vui, là động lực để tiếp tục những chuyến đi. Từ đó về sau, mỗi lần có dịp xuống chợ huyện, chị Hải lại ghé thăm thầy Thuần, mang theo mớ rau tự trồng hay vài quả trứng gà làm quà. Những món quà giản dị ấy chứa đựng sự chân thành và tình cảm của người được giúp đỡ dành cho những người đã đồng hành cùng mình.

Hay như một chiều mùa Đông năm 2022, khi đoàn thiện nguyện chuẩn bị chia tay bà con dân tộc Bru-Vân Kiều, họ bịn rịn níu lấy tay thầy, mang ra những củ sắn vừa đào, những đọt măng rừng còn tươi và nằng nặc đòi chụp chung một tấm ảnh lưu niệm. Thầy Thuần bảo sự níu kéo chân thành, những nụ cười rạng rỡ của bà con vùng cao chính là phần thưởng cao quý nhất, không nhung lụa nào sánh bằng.

Nhớ lại những ngày tháng cao điểm của dịch bệnh Covid-19 căng thẳng vào năm 2021, khi nỗi sợ hãi bao trùm khắp nơi, mặc cho nguy cơ lây nhiễm rình rập, thầy vẫn cùng các anh em trong nhóm thiện nguyện miệt mài bên bếp lửa, nấu hơn 1.200 suất cơm nóng hổi để tiếp tế cho khu cách ly ở Ngư Thủy Bắc (nay là xã Cam Hồng, tỉnh Quảng Trị), rồi lại tất bật đi chợ giúp những người dân đang trong diện bị phong tỏa. Khi được hỏi liệu có sợ hãi khi đối mặt với dịch bệnh nguy hiểm như vậy, thầy Thuần chỉ cười hiền và đáp lại bằng một câu nói vui vô tư: "Người làm thiện nguyện, chắc Covid cũng ngại".

Bên cạnh các danh hiệu thi đua trong công tác chuyên môn, từ năm 2023 đến năm 2025, thầy liên tiếp được trao "Giải thưởng Cống hiến vì cộng đồng", vì những đóng góp trong hoạt động thiện nguyện. Những phần thưởng, danh hiệu cao quý ấy là sự ghi nhận xứng đáng cho một hành trình cống hiến tận tụy. Thế nhưng, khi đối diện với những lời khen ngợi, thầy Thuần vẫn giữ nguyên sự khiêm nhường vốn có. Khi được ai đó hỏi điều gì đã giữ chân thầy, tiếp thêm năng lượng cho thầy, gắn bó với công việc thiện nguyện vất vả giữa bộn bề công việc chuyên môn và gia đình, thầy trả lời ngắn gọn: "Là những nụ cười sau mỗi chuyến đi".

Đó cũng là điều thầy luôn tâm niệm: "Trao yêu thương để nhận lại niềm vui". Một quan niệm sống bình dị mà cao quý được thầy gìn giữ qua từng chuyến đi, từng việc làm và từng sự sẻ chia với những người còn khó khăn. Thầy Thuần là một tấm gương về tinh thần sẻ chia, cho thấy việc tốt không cần phải bắt đầu bằng những điều lớn lao hay lời nói hoa mỹ, mà có thể bắt đầu từ những điều bình dị và một tấm lòng chân thành.

ĐOÀN TAM KỲ