Thay tên đổi họ

Hồ Ontario ở Toronto, Canada. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Từ điển Wikipedia, hồ Ontario là một trong Ngũ Đại Hồ thuộc khu vực Bắc Mỹ. Hồ giáp về phía Bắc, Tây và Tây Nam là tỉnh Ontario của Canada, về phía Nam và Đông là bang New York của Mỹ với các ranh giới nước ở giữa hồ.

Tên gọi hồ Ontario cũng có lịch sử lâu đời hơn cả Mỹ và Canada hiện đại. “Ontario” bắt nguồn từ từ “oniatarí:io” của người Huron bản địa, có nghĩa là “hồ nước sáng lấp lánh”. Tỉnh Ontario, được thành lập năm 1867, lấy tên từ hồ này. Ontario cũng có vai trò đặc biệt quan trọng trong quan hệ kinh tế song phương. Đây là tỉnh đông dân nhất Canada và là thị trường xuất khẩu lớn nhất của hơn một chục bang của Mỹ.

Dĩ nhiên không dưng ngài Tổng thống đưa ra đề xuất này. Quan hệ thương mại giữa hai nước láng giềng hơn tuần gần đây căng như dây đàn. Căng đến mức hôm qua, 27.8, Tổng thống Trump cho biết đã đến lúc “dạy cho Canada một bài học”. Không biết nước láng giềng phía Bắc sẽ có thêm “bài học” nào nữa không nhưng ngón nghề “ăn miếng trả miếng” đang dư thừa.

Khi Tổng thống Trump áp thuế quan mới 50% lên 20 tỉ USD hàng nhập khẩu từ Canada thì ngay sau đó, Canada đáp trả bằng các mức thuế trả đũa đối với khoảng 20 tỉ USD hàng nhập khẩu hằng năm từ Mỹ và triển khai các gói hỗ trợ cho doanh nghiệp và người lao động, tương ứng đồng đô la với đồng đô la với mức thuế mới nhất của Washington.

Và dĩ nhiên, đề xuất của Tổng thống Mỹ vấp phải phản ứng từ Canada. Thủ hiến tỉnh Ontario Doug Ford cho rằng đây là “những lời lẽ mang tính khoa trương”, còn ông Dominic LeBlanc, Bộ trưởng phụ trách quan hệ thương mại với Mỹ của Canada, khi được hỏi về tuyên bố của ông Trump cho biết, Ottawa sẽ không phản hồi những bài đăng của chính quyền Mỹ trên mạng xã hội.

Đây không phải lần đầu ông Trump muốn thay tên đổi họ trên bản đồ. Ngay trong ngày nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai (20.1.2025), ông Trump ký sắc lệnh hành pháp đổi tên vịnh Mexico thành vịnh Mỹ (Gulf of America) và có hiệu lực ngay lập tức. Đến tháng 4.2025, ông Trump lại nêu ý tưởng đổi tên vịnh Ba Tư thành vịnh Ả Rập và bị Tehran phản đối dữ dội.

Không chỉ là thay tên đổi họ, liên tục trong suốt nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Mỹ đề cập việc mua lại đảo Greenland từ Đan Mạch và giành lại quyền kiểm soát kênh đào Panama. Thậm chí, không chỉ danh xưng của một cái hồ mà còn muốn biến cả Canada thành “bang thứ 51” của Mỹ.

Vẫn biết, Tổng thống Mỹ có thẩm quyền đáng kể trong việc quy định cách các cơ quan liên bang gọi các địa danh, song Washington khó có thể buộc Canada hoặc các tổ chức, cá nhân khác phải sử dụng tên gọi mới khi hồ Ontario là vùng nước nằm trên biên giới giữa hai nước. Cái của mình thì sao cũng được, nhưng cái của người khác, thậm chí chỉ liên quan đến người khác, kể ra cũng khó nếu không được họ gật đầu đồng ý. Không khéo lại giống như trường hợp vịnh Mexico: Vịnh Mexico thành vịnh Mỹ với người dùng xứ Cờ hoa, nhưng với Mexico và phần còn lại của thế giới, vẫn là vịnh Mexico, chẳng mảy may suy chuyển!