Thấy gì từ mức thu thuế 2,2 triệu tỷ đồng cao nhất lịch sử?

Năm 2025, tổng thu ngân sách do cơ quan thuế quản lý vượt mốc 2,2 triệu tỷ đồng, cao hơn khoảng 30% so với dự toán được Quốc hội giao.

Thu nội địa tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chiếm khoảng 98% tổng thu và vượt hơn 31% dự toán. Tỷ trọng từ khu vực này trong tổng thu ngân sách ngày càng lớn, tăng từ mức 81% của giai đoạn 2011-2015 lên mức 82,1% giai đoạn 2016-2020 và lên mức 86,6% của năm 2025

Năm 2025 là lần đầu tiên, ngành thuế thu ngân sách vượt 2,2 triệu tỷ đồng.

Toàn bộ 34/34 địa phương đều hoàn thành vượt mức dự toán thu ngân sách nhà nước được giao. Năm đầu tiên chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, Hà Nội và TPHCM tiếp tục khẳng định vị thế “đầu tàu” kinh tế.

Hai địa phương đóng góp ngân sách khoảng 1,23 triệu tỷ đồng, tương đương hơn một nửa tổng thu nội địa của cả nước. Hà Nội thu khoảng 631.000 tỷ đồng, vượt 32,1% dự toán. TP.HCM thu khoảng 606.000 tỷ đồng, vượt 20,8% dự toán.

Trong bức tranh tăng trưởng của thu ngân sách năm sự nổi lên của một động lực quen thuộc - bất động sản. Đây là lĩnh vực đóng góp lớn cho mức tăng thu, nhưng cũng nguồn thu mang tính chu kỳ.

Tính đến tháng 11/2025, theo Cục Thống kê, thu từ nhà và đất ước đạt hơn 505.000 tỷ đồng, cao gấp nhiều lần so với dự toán và tăng hơn hai lần so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng mạnh này phản ánh quá trình “rã băng” của thị trường bất động sản.

Tại các đô thị lớn, tác động từ bất động sản thể hiện rõ hơn cả. 11 tháng, Hà Nội ghi nhận tiền sử dụng đất tăng hơn 160%, trong khi TPHCM có mức tăng trên 350% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, riêng năm 2025, ngành thuế thu hồi được 65.010 tỷ đồng tiền nợ thuế, tăng 3,3% so với năm 2024. Biện pháp cưỡng chế tạm hoãn xuất cảnh tiếp tục phát huy hiệu quả rõ nét khi cơ quan thuế đã ban hành hơn 91.600 thông báo tạm hoãn xuất cảnh với các cá nhân và người đại diện pháp luật của doanh nghiệp. Kết quả thu hồi được hơn 6.000 tỷ đồng từ hơn 10.000 người.

Cùng với sự phát triển nhanh các lĩnh vực như thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng trực tuyến và hoạt động của hộ, cá nhân kinh doanh đang trở thành những khu vực thu ngân sách có tốc độ tăng trưởng cao. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm có mô hình kinh doanh đa dạng, biến động liên tục, đòi hỏi cơ quan thuế phải thay đổi mạnh mẽ phương thức quản lý.

Năm 2025, tổng thu từ thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số ước đạt khoảng 208.800 tỷ đồng, tăng hơn 66% so với năm trước. Gần 178.000 hộ và cá nhân kinh doanh đã đăng ký, kê khai và nộp thuế thông qua Cổng thông tin thương mại điện tử của cơ quan thuế.

Ở cấp độ nền tảng, 68 sàn thương mại điện tử đã thực hiện kê khai và nộp thuế thay cho người bán, với số thu khoảng 2.700 tỷ đồng. Cơ chế này không chỉ giúp nâng cao tính tuân thủ thuế, mà còn hạn chế đáng kể tình trạng thất thu trong lĩnh vực kinh doanh trực tuyến.

Cơ quan thuế đã triển khai các chuyên đề kiểm tra, chống thất thu đối với hoạt động thương mại điện tử. Qua đó, số tiền truy thu và xử phạt về thuế ước đạt gần 1.170 tỷ đồng, trong đó phần lớn thuộc về khu vực doanh nghiệp, với số truy thu khoảng 1.100 tỷ đồng.

Không chỉ thương mại điện tử, khu vực hộ kinh doanh cũng ghi nhận mức tăng thu đột phá trong năm 2025. Tổng thu từ hộ kinh doanh ước đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với năm 2024 và gần 65,2% so với năm 2023. Theo Cục Thuế, đây là mức tăng trưởng đột phá, phản ánh hiệu quả của việc chuẩn hóa dữ liệu, chống thất thu và áp dụng hóa đơn điện tử. Khu vực vốn được coi là “khó quản lý” đang từng bước trở nên minh bạch hơn.

Bước sang năm 2026, ngành Thuế đặt mục tiêu phấn đấu quyết tâm hoàn thành vượt dự toán Quốc hội giao, phấn đấu tăng thu tối thiểu 10% so với thực hiện năm 2025.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng yêu cầu ngành Thuế tập trung mọi nguồn lực, tổ chức triển khai quyết liệt công tác thu ngân sách nhà nước ngay từ những ngày đầu năm. Trong đó, tiếp tục có những biện pháp chống thất thu mạnh mẽ, khai thác hiệu quả các nguồn thu, chủ động rà soát, mở rộng cơ sở thu; chống gian lận hóa đơn, hoàn thuế giá trị gia tăng.

Việt Linh