Thay đổi tư duy gọi vốn, tạo bứt phá cho doanh nghiệp

Gọi vốn không phải vì "thiếu tiền"

Từ trước đến nay, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn duy trì thói quen phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn vay ngân hàng. Khi gặp khó khăn về dòng tiền hoặc cần mở rộng kinh doanh, tín dụng ngân hàng thường là lựa chọn đầu tiên được nghĩ đến. Tuy nhiên, trong môi trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay, tư duy này vô tình trở thành rào cản đối với tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp.

Ảnh minh họa.

Bà Mã Thanh Loan - Tổng Giám đốc Auxesia Holdings nhận định, doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận các kênh huy động vốn đa dạng hơn. Chuyên gia này nhấn mạnh: “Gọi vốn không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp thiếu tiền, mà là một chiến lược tài chính thông minh nhằm tăng tốc tăng trưởng và nâng cao giá trị doanh nghiệp”. Gọi vốn đúng thời điểm giúp doanh nghiệp nhanh chóng chiếm lĩnh cơ hội thị trường, mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Khi doanh nghiệp bước vào giai đoạn phát triển ổn định và hướng tới quy mô lớn hơn, nguồn vốn từ các quỹ đầu tư tư nhân (Private Equity - PE) trở thành một bệ đỡ quan trọng. Theo bà Loan, dòng vốn PE thường có quy mô phổ biến từ 5 đến 100 triệu USD với thời gian nắm giữ trung bình từ 3 đến 5 năm (tối đa 7 năm) và kỳ vọng tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) từ 20% đến 25% trở lên.

Điểm khác biệt cốt lõi của dòng vốn này nằm ở chỗ nó là "nguồn vốn thông minh". Khi bắt tay với các quỹ đầu tư tư nhân, doanh nghiệp không chỉ nhận được tiền mặt mà còn nhận về kinh nghiệm quản trị tiên tiến, đội ngũ chuyên gia chất lượng cao, mạng lưới đối tác toàn cầu và uy tín thương mại. Điều này giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, tăng tốc tăng trưởng, tạo nền tảng thuận lợi cho các thương vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng và niêm yết trên sàn chứng khoán hoặc thực hiện hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp trong tương lai.

Ba rào cản ngăn doanh nghiệp gọi vốn thành công

Mặc dù dòng vốn quốc tế rất dồi dào, thực tế cho thấy không ít doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải "tay trắng ra về" khi tiếp cận các nhà đầu tư quốc tế. Theo các chuyên gia tài chính, có ba rào cản đang ngăn dòng vốn ngoại vào doanh nghiệp Việt.

Thứ nhất là việc thiếu minh bạch số liệu tài chính khi hệ thống sổ sách kế toán chưa chuẩn hóa, báo cáo tài chính chưa được kiểm toán bởi các đơn vị độc lập uy tín.

Thứ hai là định giá doanh nghiệp quá cao do sự kỳ vọng phi thực tế từ phía nhà sáng lập, thay vì dựa trên các phương pháp định giá khoa học.

Cuối cùng là thiếu kế hoạch sử dụng vốn rõ ràng. Doanh nghiệp chưa xây dựng được phương án kinh doanh khả thi, trong đó làm rõ nhu cầu vốn, mục đích sử dụng vốn và khả năng tạo ra tăng trưởng, dòng tiền hoặc lợi nhuận trong tương lai.

Để tháo gỡ những nút thắt này, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động minh bạch hóa bằng cách hoàn thiện hồ sơ pháp lý, nâng cao chất lượng hệ thống kế toán – tài chính và từng bước áp dụng các chuẩn mực báo cáo tài chính phù hợp với yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế, trong đó có IFRS. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần xây dựng mô hình kinh doanh bền vững, đào tạo đội ngũ lãnh đạo có năng lực thực thi mạnh mẽ. Cùng với đó là lập một kế hoạch kinh doanh chi tiết, làm rõ mục tiêu sử dụng vốn, tạo cơ sở thuyết phục nhà đầu tư.

Cuối cùng, cần lựa chọn nhà đầu tư phù hợp về tầm nhìn và theo đuổi nguyên tắc đôi bên cùng có lợi để tạo dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài.

Vì vậy, thay đổi tư duy gọi vốn không chỉ là mở thêm một kênh tài chính, mà còn là thay đổi cách doanh nghiệp chuẩn bị, lựa chọn đối tác và quản trị nguồn vốn. Khi đáp ứng tốt các yêu cầu về minh bạch, quản trị và chiến lược tăng trưởng, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm cơ hội tiếp cận các nguồn vốn quốc tế phù hợp.