Thay đổi thói quen từ mỗi gia đình

Theo đó, chất thải rắn sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân phải được phân loại ngay tại nguồn thành 3 nhóm: Chất thải thực phẩm; chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế và chất thải còn lại.

Trường hợp không phân loại, không sử dụng bao bì chứa rác đúng quy định, người dân có thể bị đơn vị cung ứng dịch vụ từ chối thu gom, vận chuyển. Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất thải và bảo vệ môi trường đô thị

Một điểm thu gom, phân loại rác trên địa bàn phường Thanh Xuân, TP Hà Nội.

Ghi nhận tại phường Ba Đình, TP Hà Nội, việc phân loại rác đã được nhiều hộ dân thực hiện từ khá lâu. Bà Vũ Thị Bạch Yến, một người dân trên địa bàn, cho biết, gia đình bà đã quen với việc tách riêng rác thải thực phẩm và rác tái chế, tuy nhiên, để triển khai đồng bộ thì vẫn cần thêm thời gian để tạo thói quen cho cộng đồng dân cư.

Ở góc độ đơn vị trực tiếp thu gom, chị Phạm Thị Sim, công nhân Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay là người dân chưa hình thành thói quen phân loại rác một cách đồng đều. “Nhiều hộ vẫn chưa nắm rõ quy định nên công tác tuyên truyền, hướng dẫn phải làm thường xuyên, liên tục, nhất là trong giai đoạn đầu”, chị Sim chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Văn Quý, Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hà Nội, từ đầu năm 2026, các gói thầu duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn thành phố sẽ được tổ chức đấu thầu theo hướng lựa chọn những đơn vị đủ năng lực, đáp ứng yêu cầu thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sau phân loại. UBND TP Hà Nội cũng đã ban hành Quyết định số 50/2025/QĐ-UBND ban hành Quy trình kỹ thuật và định mức kinh tế-kỹ thuật thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, vệ sinh công cộng trên địa bàn TP Hà Nội, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai đồng bộ trên toàn địa bàn.

Những ngày đầu quy định có hiệu lực, đa số người dân đã thể hiện ý thức chấp hành. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp không ít khó khăn do hạ tầng, công nghệ xử lý chưa đồng bộ, cùng với đó là chế tài xử phạt chưa đủ mạnh để tạo sức răn đe ngay lập tức. Theo quy định hiện hành, hộ gia đình không phân loại rác hoặc bỏ rác không đúng quy định có thể bị xử phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Song trong giai đoạn đầu, các đơn vị môi trường cho biết sẽ ưu tiên tuyên truyền, hướng dẫn, từng bước hình thành thói quen cho người dân. Về lâu dài, phân loại rác tại nguồn được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể khối lượng rác phải xử lý, tăng tỷ lệ tái chế, góp phần xây dựng kinh tế tuần hoàn và hướng tới một đô thị Hà Nội xanh, sạch, văn minh, phát triển bền vững.