Thay đổi thói quen đốt vàng mã

Từ ngày Rằm, mùng Một hằng tháng đến các dịp trọng đại như giỗ chạp, lễ khởi công hay cất nóc nhà..., người dân đều đốt vàng mã với quan niệm “trần sao âm vậy”. Thế nhưng, hệ lụy của việc này chính là thực trạng đáng báo động về sự lãng phí và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Theo khảo sát tại các chợ dân sinh trên địa bàn Hà Nội, thị trường tiền vàng, mã ngày càng phát triển. Không chỉ dừng lại ở tiền "âm phủ", thỏi vàng, bạc... bằng giấy như trước đây, hiện nay, thị trường tiền vàng, mã đáp ứng tất cả nhu cầu của người tiêu dùng như: Xe hơi đời mới, biệt thự cao tầng, máy tính, điện thoại... Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm, người Việt Nam chi ra hàng nghìn tỷ đồng mua tiền vàng, mã để cúng rồi đốt. Số tiền bị lãng phí này có thể xây dựng được nhiều trường học cho trẻ em vùng cao hay hỗ trợ được nhiều đối tượng có hoàn cảnh khó khăn…

Thực tế, người dân đang dùng tiền thật để mua "hàng mã", rồi mang đi đốt thành tro bụi. Đó là sự lãng phí nguồn lực xã hội. Điều đáng nói hơn, không chỉ lãng phí tiền của, việc đốt tiền vàng, mã, thắp hương còn gây ô nhiễm không khí.

Trên thực tế, tiền vàng, mã được làm bằng giấy, phẩm màu, mực in và hóa chất rẻ tiền. Khi đốt cháy, chúng phát sinh nhiều loại khí độc và bụi mịn. Đặc biệt, tại các khu chung cư, khu đô thị, khu phố chật hẹp, việc đốt vàng mã không đúng nơi quy định còn là nguy cơ gây ra những vụ cháy nổ. Không ít vụ cháy nổ đã xảy ra xuất phát từ việc đốt tiền vàng, mã. Chưa kể, sau khi đốt, tàn tro bay tứ tung, vương vãi khắp vỉa hè, lòng đường, thậm chí bị đổ xuống sông, ngòi, ao hồ gây ô nhiễm nguồn nước. Túi ni lông đựng vàng mã cũng được nhiều người vứt bừa bãi hoặc đốt cùng vàng mã, khiến cho không khí Thủ đô càng thêm ô nhiễm.

Trước thực trạng này, các cơ quan thông tin đại chúng và ngay cả Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã nhiều lần lên tiếng khuyến cáo người dân nên hạn chế hoặc dừng hẳn việc đốt tiền vàng, mã. Tuy nhiên, thói quen này vẫn bám rễ sâu trong tâm thức nhiều người dân.

Nhiều người khi được hỏi đều cho rằng, họ cũng biết việc sử dụng tiền vàng, mã là lãng phí, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe, nguy cơ gây ra các vụ hỏa hoạn rất cao, nhưng vì tâm lý muốn "mua" sự an tâm nên vẫn tặc lưỡi mua về cúng rồi đốt. Nhiều người còn có niềm tin rằng, đốt càng nhiều vàng mã thì tổ tiên càng được đầy đủ và người sống càng được phù hộ.

Việc thành kính tưởng nhớ tới ông bà tổ tiên, người đã khuất là truyền thống tốt đẹp của dân tộc nhưng thiết nghĩ cần có cách ứng xử sao cho văn minh. Đã đến lúc người dân cần thay đổi thói quen. Thay vì đốt hàng xấp giấy tiền vàng, mã các loại cỡ lớn…; người dân nên dùng số tiền mua vàng mã đó để công đức, làm việc thiện nguyện và những việc có ích khác. Có như vậy mới tránh được lãng phí tiền của, hạn chế được ô nhiễm không khí, môi trường và những hệ lụy khác.

Thu Hằng