Thắp lên niềm hy vọng

ĐBP - Trên khắp dải đất hình chữ S, tại các nghĩa trang liệt sĩ, những hàng bia mộ trắng lặng lẽ với dòng chữ “Mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin”. Các anh đã không trở về sau trận chiến nhưng Tổ quốc chưa bao giờ ngừng tìm kiếm với mong muốn trả lại tên cho anh. Và niềm hy vọng ấy tiếp tục thắp lên khi cả nước triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thực hiện bằng phương pháp khoa học qua giám định ADN.

Cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên và nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên thành kính đón các liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Lào về với đất mẹ Tổ quốc thân yêu. Ảnh: Sầm Phúc

Hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ sẽ không thể đạt kết quả mong muốn nếu không có sự kết nối, tri ân với những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc. Hành trình ấy đang được thực hiện bằng trách nhiệm, lòng biết ơn, sự tri ân với những người đã ngã xuống vì độc lập, thống nhất đất nước để thế hệ hôm nay được sống trong hòa bình, tự do. Với dân tộc Việt Nam đã trải qua không ít cuộc kháng chiến, sự hy sinh của những người lính không bao giờ bị lãng quên. Chiến dịch 500 ngày đêm triển khai trong toàn quốc từ ngày 15/3/2026 - 27/7/2027tập trung 3 nhóm nhiệm vụ chính gồm rà soát chuẩn hóa dữ liệu, đẩy mạnh tìm kiếm quy tập và tăng tốc giám định ADN. Chiến dịch 500 ngày đêm phấn đấu tìm kiếm và quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; lấy mẫu và lưu trữ ADN đối với 230.000 - 250.000 phần mộ chưa xác định được thông tin; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ để xác định danh tính. Từ kết quả giám định ADN, cơ quan chức năng đối chiếu với mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ để xác định danh tính, góp phần trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, làm tròn nghĩa vụ quốc tế cao cả đáp ứng nguyện vọng của thân nhân gia đình liệt sĩ. Với ý nghĩa nhân văn sâu sắc, chiến dịch là “mệnh lệnh từ trái tim”, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, giúp trả lại tên cho các liệt sĩ và đưa các anh trở về với quê hương, gia đình.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Tỉnh ủy Trần Tiến Dũng đưa hài cốt liệt sĩ về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tông Khao. Ảnh: Mai Giáp

Với mảnh đất đã trải qua chiến dịch Điện Biên Phủ hơn 72 năm, việc tìm kiếm, cất bốc, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Điện Biên không hề dễ dàng. Bằng tinh thần trách nhiệm và lòng biết ơn, những cán bộ, chiến sĩ tham gia chiến dịch 500 ngày đêm đã không khỏi xúc động, nghẹn ngào trước sự hy sinh của thế hệ cha ông nhưng đến nay vẫn chưa xác định được thông tin, chưa được về quê hương, gia đình. Với tinh thần “việc tri ân cần nỗ lực làm”, các lực lượng vượt lên khó khăn quyết tâm đưa các anh về với đất mẹ yêu thương. Điện Biên triển khai chiến dịch 500 ngày đêm từ ngày 6/6/2026 và phấn đấu hoàn thành vào ngày 22/12/2026. Ban Chỉ đạo tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ tỉnh Điện Biên phấn đấu thực hiện lấy mẫu tại 4.594 phần mộ chưa xác định danh tính tại 7 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh. Chiến dịch triển khai vào đúng mùa mưa gây không ít khó khăn, trở ngại cho công tác lấy mẫu. Nhiều mộ liệt sĩ phải đào sâu dễ lệch tâm. Sự phai tàn của xương cốt qua năm tháng khi không ít mộ liệt sĩ không đủ điều kiện lấy mẫu để đối sánh, có phần mộ chỉ còn nắm đất nâu…

Vượt lên khó khăn đến ngày 15/7 tỉnh Điện Biên đã khai quật 1.940 phần mộ tại 4 nghĩa trang liệt sĩ: Tuần Giáo, Tủa Chùa, Him Lam và Tông Khao. Lực lượng tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Điện Biên đã lấy 1.822 mẫu bàn giao Viện Pháp y quân đội, 118 hài cốt không đủ điều kiện lấy mẫu. Thời gian tới, Ban chỉ đạo tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ tỉnh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn, đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại nghĩa trang liệt sĩ Độc Lập, A1; đồng thời thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ, phấn đấu hoàn thành mục tiêu chiến dịch 500 ngày đêm theo kế hoạch đề ra.

Chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tại Nghĩa trang liệt sĩ Tông Khao. Ảnh: Đức Hạnh

Sau 118 ngày triển khai chiến dịch 500 ngày đêm, đến ngày 10/7 cả nước đã tìm kiếm, quy tập 1.317 hài cốt liệt sĩ (trong nước 293, ở Lào 174, Campuchia 850) và 5 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang; 01 khu mộ liệt sĩ tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng ở TP. Hồ Chí Minh. Cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc với 32 đội tìm kiếm, quy tập gồm 13 đội trong nước và 19 đội ở nước ngoài (Lào 8 đội, Campuchia 11 đội). Cùng với việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ thực hiện lấy mẫu thân nhân liệt sĩ để phân tích, đối sánh xác định danh tính liệt sĩ.

Khó khăn là không nhỏ bởi đất nước trải qua nhiều cuộc chiến tranh, thời gian dần lùi xa, ngăn cách song chiến dịch 500 ngày đêm đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” và giáo dục truyền thống cho thế hệ ngày nay về sự hy sinh xương máu của các anh hùng liệt sĩ để có đất nước hòa bình, độc lập. Công nghệ giám định ADN thắp lên hy vọng trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ không chỉ dựa vào ký ức của nhân chứng.

Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị và nhân dân cả nước trên hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về đất mẹ. Đất nước, nhân dân và gia đình luôn mong chờ đón các anh trở về với đất mẹ yêu thương.

Hà Anh