Thái Lan thừa hơn 183 tấn sữa tươi mỗi ngày

Mỗi ngày tại Thái Lan đang có hơn 183 tấn sữa tươi nguyên liệu không tìm được đơn vị thu mua. Ảnh: Farmers Weekly.

Theo Nation Thailand, ngành sữa Thái Lan đang đối mặt với bước ngoặt lớn khi tình trạng dư thừa sữa tươi nguyên liệu ngày càng nghiêm trọng, gây áp lực lên các hợp tác xã trên cả nước và đe dọa sinh kế của người chăn nuôi bò sữa.

Nguồn cung vượt cầu khiến nhiều hợp tác xã sữa rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán, trong khi nông dân bị cắt giảm sản lượng sữa được thu mua. Các lãnh đạo ngành cảnh báo nếu chính phủ Thái Lan không sớm có biện pháp hỗ trợ, nhiều hộ chăn nuôi có thể buộc phải rời bỏ ngành và không ít hợp tác xã không còn khả năng duy trì hoạt động.

Hơn 50 hợp tác xã rơi vào khó khăn

Ông Nairit Chamle, Chủ tịch Hội đồng Nông dân Quốc gia Thái Lan nói với báo Thansettakij rằng các hợp tác xã sữa trên khắp Thái Lan đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trong tiêu thụ sữa tươi nguyên liệu và tác động đang lan rộng trên toàn chuỗi cung ứng.

Cuộc khủng hoảng hiện ảnh hưởng không chỉ đến người chăn nuôi bò sữa mà còn các đơn vị cung cấp nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi, doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và các doanh nghiệp liên quan.

Nếu tình trạng này tiếp diễn, hơn 50 hợp tác xã sữa của Thái Lan có thể rơi vào khó khăn tài chính nghiêm trọng, thậm chí đối mặt nguy cơ không thể tiếp tục hoạt động.

Chủ tịch Hội đồng Nông dân Quốc gia Thái Lan đã đề xuất một số giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho ngành sữa. Trong đó, ông nhấn mạnh chính phủ cần đẩy nhanh việc giải quyết lượng sữa học đường tiệt trùng (UHT) tồn kho.

Đến nay, lượng tồn kho đã tăng lên 235 triệu hộp sữa UHT, liên quan đến 25 hợp tác xã sữa và một đơn vị thuộc Tổ chức Phát triển Chăn nuôi bò sữa Thái Lan (DPO).

Tình trạng dư thừa khiến nông dân Thái Lan bị cắt giảm sản lượng sữa được thu mua. Ảnh: Road Trippers.

Bên cạnh đó, các nhà chức trách Thái Lan cần mở rộng Chương trình sữa học đường từ 260 ngày lên 365 ngày mỗi năm.

Ngành sữa cũng đề xuất mở rộng đối tượng được hưởng chương trình từ trẻ mẫu giáo đến học sinh lớp 6, lên toàn bộ học sinh đến hết lớp 9 nhằm tăng nhu cầu tiêu thụ sữa tươi trong nước. Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh số học sinh từ mẫu giáo đến lớp 6 đã giảm từ 7,95 triệu em năm 2016 xuống còn 6,08 triệu em năm 2026, tương đương mức giảm gần 24%.

Một đề xuất khác là hỗ trợ sử dụng và tiêu thụ phân bón sinh học dạng lỏng được sản xuất từ sữa bò tươi nhằm hấp thụ lượng sữa nguyên liệu dư thừa không có đầu ra.

Hiện hơn 8.417 tấn sữa tươi đã được chuyển sang sản xuất phân bón sinh học, tương đương giá trị hơn 151,5 triệu baht. Theo ông Nairit, chính phủ cần thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm này để giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi.

Ngoài ra, ông cũng đề xuất tạm hoãn đợt nhập khẩu sữa bột tách béo theo hạn ngạch lần hai trong năm 2026 theo các cam kết trong Hiệp định Thương mại Tự do Thái Lan - Australia - New Zealand và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Hơn 183 tấn sữa tươi mỗi ngày không có doanh nghiệp thu mua

Trong một diễn biến khác, ông Sbiun Pom-ocha, Chủ tịch Liên đoàn Hợp tác xã Sữa Thái Lan, đã gửi thư khẩn tới chủ tịch các hợp tác xã sữa trên cả nước, mời tham dự cuộc họp vào ngày 7/7 tại Hợp tác xã Sữa Kamphaeng Saen, tỉnh Nakhon Pathom.

Cuộc họp nhằm thống nhất phương án ứng phó với cuộc khủng hoảng của ngành sữa sau tác động từ các hiệp định thương mại tự do giữa Thái Lan với New Zealand và Australia.

Theo các hiệp định này, từ ngày 1/1/2026, thuế nhập khẩu sữa bột tách béo đã được giảm xuống 0%, làm gia tăng sức ép cạnh tranh đối với sữa tươi trong nước và khiến lượng thu mua liên tục suy giảm.

Ông cho biết theo biên bản ghi nhớ (MOU) niên vụ 2025-2026, tổng lượng sữa nguyên liệu cam kết thu mua từ 158 trung tâm thu gom đạt 3.024,53 tấn/ngày. Tuy nhiên trên thực tế, các doanh nghiệp chỉ thu mua 2.841,19 tấn/ngày, tương đương khoảng 94% cam kết. Điều này khiến hơn 183 tấn sữa tươi nguyên liệu mỗi ngày không có đơn vị thu mua.

Tình trạng này buộc nhiều hộ chăn nuôi phải bán sữa tươi với mức giá thấp hơn bình thường. Trong khi đó, các hợp tác xã cũng đẩy mạnh chế biến sữa nguyên liệu thành sữa UHT, sữa chua uống và nhiều sản phẩm khác nhằm giải phóng hàng tồn kho, nhưng những nỗ lực này vẫn chưa đủ để giải quyết lượng sữa dư thừa.

Ngọc Phương Linh