Thách thức nâng tầm với vật Việt Nam

Đây là yếu tố then chốt nhằm vượt qua những thách thức trong quá trình nâng tầm, hướng tới mục tiêu giành huy chương ở đấu trường châu lục, thay vì chỉ dừng lại ở sân chơi SEA Games.

Đội tuyển vật Việt Nam thi đấu thành công tại SEA Games 33. Ảnh: Bùi Lượng

Mạnh ở phong trào, chững ở đỉnh cao

Trong bối cảnh phong trào vật có những bước tiến rõ nét ở nhiều địa phương thì thách thức lớn nhất với vật Việt Nam vẫn nằm ở câu chuyện nâng tầm thành tích đỉnh cao. Trong đó, được chú ý hơn cả vẫn là nâng tầm thành tích tại các đấu trường châu lục, thế giới và Olympic, nơi mà vật Việt Nam còn khoảng cách không nhỏ so với nhiều quốc gia.

Đó cũng là thực tế của vật Việt Nam, khi các giải đấu phong trào vẫn được duy trì đều đặn với nguồn kinh phí dồi dào từ các cá nhân và doanh nghiệp. Nếu huy động được lực lượng doanh nghiệp vốn luôn hào hứng tài trợ cho các hội vật làng cùng chung tay đầu tư cho các VĐV ở đội tuyển quốc gia hoặc tại một số tỉnh, thành thì vật Việt Nam có lẽ sẽ có những bước tiến mạnh mẽ hơn.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp và cá nhân chỉ mặn mà với hội vật làng ở quê mình, còn khi được mời đầu tư cho các VĐV thành tích cao thì lại lắc đầu từ chối.

Cựu HLV đội tuyển vật nữ quốc gia Lê Văn Sức từng nhiều lần chỉ ra thực trạng này và cho rằng đây là bài toán khó đối với vật Việt Nam, kể cả khi Liên đoàn Vật Việt Nam ra đời năm 2019 và mới đây tổ chức đại hội nhiệm kỳ 2.

Cũng không phải ngẫu nhiên khi mới đây, Liên đoàn Vật Việt Nam nhìn nhận rằng đơn vị đã hoàn thành khá tốt vai trò thúc đẩy phong trào, duy trì hệ thống thi đấu quốc nội và phối hợp với các địa phương trong công tác phát triển lực lượng VĐV. Liên đoàn đồng thời khẳng định, trên đấu trường khu vực Đông Nam Á, vật Việt Nam vẫn giữ vững vị thế số 1. Minh chứng rõ nét là tại SEA Games 33 vừa qua, đội tuyển vật Việt Nam thi đấu vượt trội, giành tới 10 Huy chương vàng trong tổng số 12 nội dung tham dự.

Tuy nhiên, khi bước ra sân chơi lớn hơn như Giải vô địch châu Á hay ASIAD, vòng loại Olympic, những hạn chế về chiều sâu lực lượng, trình độ chuyên môn và khả năng thích ứng với cường độ thi đấu đỉnh cao đã bộc lộ rõ. Việc đội tuyển vật Việt Nam không giành được huy chương tại ASIAD 19, cũng như không có suất chính thức tham dự Olympic 2020 tại Nhật Bản và Olympic 2024 tại Pháp sau các vòng đấu loại châu Á... đã phản ánh thực trạng còn nhiều vấn đề cần giải quyết.

Kỳ vọng vào sự thay đổi bản lề

Mục tiêu giữ vững vị thế số 1 ở Đông Nam Á là cần thiết, nhưng chưa đủ với vật Việt Nam. Thách thức lớn hơn là làm sao để vật Việt Nam từng bước rút ngắn khoảng cách với nhóm quốc gia hàng đầu châu Á, qua đó hướng tới việc cạnh tranh sòng phẳng hơn ở ASIAD và tìm kiếm cơ hội giành vé Olympic. Đây không phải là mục tiêu bất khả thi khi vật Việt Nam từng có vận động viên giành vé trực tiếp dự Olympic năm 2012 và Olympic năm 2016.

Thực tế cho thấy, mô hình đầu tư cho thể thao đỉnh cao tại Việt Nam nói chung và môn vật nói riêng vẫn phụ thuộc nhiều vào ngân sách nhà nước. Trong khi đó, để cạnh tranh ở cấp độ châu lục và thế giới, chi phí cho huấn luyện dài hạn, thuê chuyên gia nước ngoài, tập huấn quốc tế và tham dự các giải đấu lớn là rất lớn. Nếu không có sự chung tay mạnh mẽ từ tổ chức xã hội nghề nghiệp, doanh nghiệp, cá nhân thì mục tiêu vươn tầm sẽ khó đạt được.

Bài toán xã hội hóa vì thế trở thành thách thức số 1 của vật Việt Nam trong đó có Liên đoàn Vật Việt Nam. Không chỉ dừng ở việc kêu gọi tài trợ cho một vài giải đấu hay chuyến tập huấn, xã hội hóa cần được triển khai một cách thực chất, lâu dài và có chiến lược. Điều này đòi hỏi Liên đoàn phải đóng vai trò “nhạc trưởng”, kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp, địa phương, các trung tâm huấn luyện và đội tuyển quốc gia.

Trong chia sẻ của mình, Tổng Thư ký Liên đoàn Vật Việt Nam Tạ Đình Đức đã nhấn mạnh rằng, chắc chắn không thể hài lòng với thành tích ở Đông Nam Á mà vật Việt Nam phải hướng đến những sân chơi châu lục, bắt đầu từ năm 2026. Sẽ cần những giải pháp đột phá trong thời gian tới để đưa vật Việt Nam đạt thành tích tương xứng vị thế. Liên đoàn vẫn đang làm việc với một số doanh nghiệp lớn để đầu tư cho các đội tuyển vật Việt Nam nhằm chung tay với Cục Thể dục thể thao Việt Nam tạo ra những đột phá về thành tích so với nhiệm kỳ đầu tiên. Đó là việc khó nhưng khó mấy cũng phải thực hiện.

Thực tế, giới chuyên môn vẫn luôn đặt nhiều kỳ vọng vào khả năng tạo đột phá để VĐV vật Việt Nam giành huy chương ở ASIAD 2026, giành suất tham dự Olympic trẻ 2026 tại Senegal và Olympic 2028 tại Mỹ. Đây không chỉ là mục tiêu về thành tích, mà còn là thước đo cho hiệu quả của chiến lược đầu tư, xã hội hóa và phát triển bền vững của vật Việt Nam nói chung và Liên đoàn vật Việt Nam nói riêng.

Minh Hà