'Tết Tây' và khát vọng đổi mới

Đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn nhận quà nhân dịp Tết sum vầy xuân Tất Tỵ 2025.

Đô thị chuyển mình để khởi đầu năm mới

Dạo bước trên những trục đường chính như phố Kim Đồng hay khu vực phố đi bộ ven sông Bằng Giang trong những ngày cuối cùng của năm 2025. Cái lạnh cắt da cắt thịt dường như bị xua tan bởi không khí náo nức và rực rỡ sắc màu.

Hệ thống đèn trang trí giăng mắc khắp các nẻo đường, những tiểu cảnh chào năm mới 2026 được 3 phường trung tâm đô thị đầu tư, tạo nên một diện mạo vừa hiện đại, vừa đậm đà bản sắc. Người dân đô thị đổ ra đường, không chỉ để vui chơi, mà để tận hưởng thành quả của một năm lao động, để thấy trung tâm đô thị đang thay da đổi thịt từng ngày.

Hòa vào dòng người mua sắm tấp nập, chúng tôi ghé vào cửa hàng hoa của chị Hoàng Thị Phượng tại phường Thục Phán. Mùi hương nồng nàn của hàng trăm loài hoa như níu chân người lữ khách. Chị Phượng, tay thoăn thoắt cắm những cành lan hồ điệp sang trọng vào bình, vừa cười tươi chia sẻ: Để đón không khí năm mới thì gần như cơ quan, gia đình nào cũng muốn trang hoàng một lọ hoa tươi thắm. Đó là tâm lý chung, ai cũng muốn đón mừng một năm khí thế mới. Theo chị Phượng, thị trường Tết Dương lịch năm nay cực kỳ sôi động. Không chỉ có những loại hoa truyền thống, cửa hàng của chị còn nhập về nhiều loại hoa "Tây" như lan hồ điệp, hoa phăng, hay hoa tuyết mai nhập khẩu. Theo chị Phượng, bây giờ nhu cầu của người dân phong phú lắm. Họ thích những loại hoa bền màu, chơi được lâu trong phòng. Sắc hoa tươi không chỉ làm đẹp không gian mà còn mang lại sinh khí, niềm tin vào những điều tốt đẹp. Từ dịch vụ hoa tươi, cho thấy: Tết Dương lịch đã trở thành một ngày lễ thực sự, nơi người dân sẵn sàng chi tiêu để chăm sóc đời sống tinh thần, tạo dựng niềm vui cho bản thân và gia đình.

Tại gia đình ông Mai Việt Anh ở phường Thục Phán, không khí tết hòa quyện với tiếng cười nói của con cháu tạo nên một khung cảnh sum vầy đầm ấm. Theo ông Việt Anh, Tết Dương lịch mang một ý nghĩa nhân văn sâu sắc: Do đặc thù công việc và việc học tập, ngày thường gia đình ít có thời gian bên nhau đầy đủ. Dịp này, con cháu ở xa tranh thủ về thăm ông bà, cha mẹ. Ý nghĩa lớn nhất của nó chính là sự gắn kết.

Nhìn lại năm 2025, ông Việt Anh không khỏi bùi ngùi. Đó là một năm mà Cao Bằng nói riêng và cả nước nói chung phải gồng mình chống chọi với thiên tai. Hai cơn bão lịch sử đã để lại những vết thương lòng chưa kịp lành, các phường trung tâm tỉnh và nhiều xã bị thiệt hại nặng nề. Một năm qua đi, nhiều người vẫn chưa hết bàng hoàng. Bài học về giữ gìn môi trường, về biến đổi khí hậu đang đặt ra cấp thiết hơn bao giờ hết. Ông Việt Anh trầm ngâm: Chính vì thế, thời khắc chuyển giao này là lúc chúng tôi lắng lại. Hy vọng sang năm 2026, thiên tai sẽ không còn nặng nề, để người dân yên tâm tăng gia sản xuất.

Là một công dân của tỉnh, ông Việt Anh cũng gửi gắm nhiều kỳ vọng vào sự bứt phá của tỉnh nhà. Đặc biệt là tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh đang được triển khai mạnh mẽ. Với ánh mắt đầy hy vọng, ộng Việt Anh chia sẻ: Tôi mong năm 2025 sẽ là bước đệm để năm 2026 du lịch và hạ tầng giao thông bứt phá, thu hút nhiều nhà đầu tư đến với Cao Bằng. Mong cho chính sách an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm, để đời sống người dân từ phố thị đến vùng sâu đều được nâng cao.

Trục đường Võ Nguyên Giáp được trang hoàng lộng lẫy của cờ Tổ quốc, cờ Đảng và các băng rôn khẩu hiệu mang thông điệp "Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển".

Thông điệp về sự hòa hợp giữa truyền thống và hiện đại

Để hiểu sâu hơn về sự dịch chuyển văn hóa này, chúng tôi tìm gặp ông Hoàng Đức Hiền - một nhà nghiên cứu, nghệ nhân văn hóa dân gian uy tín tại Cao Bằng. Trong không gian ngập tràn sách vở và kỷ vật văn hóa, ông Hiền chậm rãi phân tích: Tết Dương lịch, hay còn gọi là Tết Tây, tuy không mang đậm nghi thức tâm linh, thờ cúng tổ tiên như Tết Nguyên đán, nhưng nó lại có ý nghĩa "bản lề" cực kỳ quan trọng trong xã hội hiện đại.

Theo ông Hiền, đây là thời điểm kết thúc một năm tài chính, một chu kỳ lao động. Là lúc mỗi người tự soi chiếu lại mình trong suốt 365 ngày qua: Đã làm được gì? Chưa làm được gì? Từ đó định hình mục tiêu cho chặng đường mới. Ông Hiền nhấn mạnh: Trong nhịp sống hối hả ngày nay, những ngày nghỉ Tết Dương lịch là cơ hội quý giá để tái tạo năng lượng. Chúng ta không bỏ cái cũ, nhưng chúng ta mở lòng đón nhận cái mới. Nếu Tết Nguyên đán là cái Tết của nguồn cội, thì Tết Dương lịch là ngày hội của sự đổi mới.

Ông Hiền cho rằng, sự giao thoa văn hóa này tại Cao Bằng diễn ra rất tự nhiên và hài hòa. Tết Dương lịch mang ý nghĩa giao lưu văn hóa toàn cầu. Khi chúng ta cùng thế giới đếm ngược chào năm mới, nó tạo ra tinh thần cộng đồng và niềm hy vọng chung về hòa bình, phát triển.

Nếu ở thành thị, Tết Dương lịch là sự sôi động, thì ở các bản làng vùng sâu, khái niệm này cũng đang dần thay đổi nếp nghĩ, cách làm của người nông dân. Trước đây, vào những ngày này, người dân vẫn "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời", chẳng ai quan tâm hôm nay là ngày gì. Nhưng giờ thì khác. Ông Bế Văn Ấm, Bản Ngẳm, xã Cần Yên chia sẻ: Trước đây nhà nông chúng tôi làm quần quật quanh năm, không biết Tết Dương lịch là gì đâu. Nhưng giờ có tivi, có điện thoại, thấy cả thế giới nghỉ ngơi, mình cũng phải khác chứ.

Sự thay đổi lớn nhất, theo ông Ấm, là tư duy "làm ra làm, chơi ra chơi". Nhiều hộ dân trong xã đã chủ động gác lại công việc đồng áng trong ngày 1/1. Đây là dịp để con em đi làm ăn xa tại các khu công nghiệp, thành phố tranh thủ về thăm nhà. Khi con cháu về, cả nhà quây quần bên mâm cơm, tình cảm gia đình ấm cúng lắm. Sau một năm vất vả, đây là lúc được nghỉ ngơi thực sự. Người nông dân bây giờ cũng biết đặt mục tiêu cho năm mới: Thay đổi giống cây trồng, mong cho con cháu thành đạt. Đó là những ước mơ rất giản dị nhưng đầy tính tiến bộ.

Cùng chung suy nghĩ ấy, ông Tô Ngọc Báu, xã Cần Yên, năm nay đã ngoài 80 tuổi, nguyên là cán bộ nghỉ hưu, có những chiêm nghiệm sâu sắc về quy luật giao thoa văn hóa. Dù tuổi cao, ông vẫn minh mẫn và luôn cập nhật tin tức thời sự, ông Báu khẳng định: Sự giao thoa giữa Tết Dương lịch và văn hóa bản địa là quy luật tất yếu khi chúng ta mở rộng cửa đón thế giới. Tết Tây mang đến không khí lễ hội, sự hào hứng và giờ nó đã lan tỏa về tận các vùng quê. Dù Tết Nguyên đán vẫn là quan trọng nhất, nhưng có thêm một ngày vui, một dịp để trải nghiệm văn hóa hiện đại cũng tốt.

Từ góc nhìn của nhà nghiên cứu đến những người dân lao động, tất cả đều gặp nhau ở một điểm chung: Niềm tin. Tin vào một năm mới mưa thuận gió hòa để bù đắp cho những mất mát của thiên tai năm cũ. Tin vào sự đổi mới trong tư duy làm ăn sẽ mang lại sự sung túc.

Trong tiết trời se lạnh, những nụ hoa bắt đầu hé nở, người Cao Bằng đang dang tay đón nhận năm mới với tâm thế chủ động, tự tin và tràn đầy khát vọng vươn lên.

Hoàng Ngơi