Tên lửa đạn đạo Oreshnik có thực sự là 'vũ khí không thể đánh chặn'?

Tên lửa đạn đạo Oreshnik được Nga giới thiệu như một vũ khí có khả năng xuyên thủng các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại.

Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tuyên bố Oreshnik gần như không thể bị đánh chặn. Tuy nhiên, các đánh giá phương Tây đặt câu hỏi về mức độ mới, độ chính xác và năng lực thực tế của loại tên lửa này.

Oreshnik lần đầu được Nga sử dụng tại Ukraine vào tháng 11/2024. Sau đó, loại tên lửa này tiếp tục xuất hiện trong các cuộc tấn công năm 2026.

Những lần sử dụng thực tế cung cấp thêm dữ liệu về khả năng của Oreshnik, nhưng chưa đủ để xác nhận mọi tuyên bố của Moscow.

Một trong những điểm gây tranh luận là nguồn gốc công nghệ. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế Mỹ đánh giá Oreshnik nhiều khả năng là biến thể được cải tiến từ tên lửa đạn đạo RS-26 Rubezh.

Chương trình RS-26 từng bị dừng để Nga ưu tiên phát triển phương tiện lướt siêu vượt âm Avangard.

Nhận định này cũng được củng cố bởi những điểm tương đồng về phương tiện hỗ trợ và cấu hình hệ thống.

Vì vậy, Oreshnik không nhất thiết là một thiết kế hoàn toàn mới xuất hiện từ con số 0. Một số chuyên gia phương Tây cho rằng hệ thống này có thể tận dụng đáng kể công nghệ tên lửa Nga đã phát triển trước đó.

Khả năng đánh chặn Oreshnik vẫn là vấn đề phức tạp. Tên lửa đạn đạo này có tốc độ rất cao và có thể mang nhiều phương tiện hồi quyển trong cấu hình MIRV.

Khi các phương tiện này tách khỏi tên lửa, hệ thống phòng thủ phải theo dõi và xử lý nhiều mục tiêu trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, tốc độ cao và khả năng mang MIRV không đồng nghĩa Oreshnik hoàn toàn không thể bị đánh chặn. Các chuyên gia vẫn thiếu dữ liệu thực chiến đủ lớn để xác định chính xác khả năng sống sót của tên lửa trước những hệ thống phòng thủ hiện đại.

Độ chính xác cũng là một điểm gây tranh luận. Một số đánh giá cho rằng độ chính xác thể hiện qua các cuộc tấn công đã biết có thể phù hợp hơn với nhiệm vụ mang đầu đạn hạt nhân. Với đầu đạn thông thường, yêu cầu về độ chính xác sẽ cao hơn để tạo hiệu quả phá hủy tương ứng.

Các mảnh vỡ thu hồi được trong năm 2026 tiếp tục cung cấp dữ liệu mới. Reuters dẫn phân tích của các chuyên gia Ukraine cho biết một quả Oreshnik được sử dụng trong cuộc tấn công tháng 1/2026 được sản xuất từ năm 2017.

Phát hiện này đặt thêm câu hỏi về mức độ mới của hệ thống mà Nga đang quảng bá.

Một vụ phóng khác trong tháng 5/2026 càng khiến tranh luận về độ chính xác trở nên đáng chú ý. Oreshnik đã rơi xuống khu vực do Nga kiểm soát ở Donetsk.

Tổng thống Putin sau đó xác nhận đây là một vụ phóng thử nghiệm và nói Nga sử dụng dữ liệu thu được để đánh giá kết quả.

Những dữ liệu trên chưa đủ để kết luận Oreshnik là một tên lửa kém chính xác hay dễ bị đánh chặn.

Chúng chỉ cho thấy tuyên bố về một vũ khí ‘không thể đánh chặn’ vẫn cần được đặt cạnh những dữ liệu thực tế từ chiến trường.

Oreshnik vì vậy nằm giữa 2 cách nhìn. Nga nhấn mạnh tốc độ, MIRV và khả năng xuyên thủng phòng thủ tên lửa. Phương Tây tập trung vào nguồn gốc công nghệ, số lượng hệ thống, độ chính xác và những gì các cuộc sử dụng thực tế đã bộc lộ.