Tây Thiên - Điểm du lịch tâm linh hấp dẫn
Nằm cách Thủ đô Hà Nội khoảng 60km về phía Tây Bắc, khu danh thắng Tây Thiên ở xã Đại Đình là quần thể văn hóa - du lịch đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia từ năm 1991; năm 2016 được xếp hạng Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh đặc biệt quốc gia.

Khu di tích lịch sử và danh thắng Tây Thiên.
Bên cạnh Tam Đảo núi non hùng vĩ với Vườn Quốc gia Tam Đảo rộng hơn 15 nghìn ha, nơi có hàng trăm loài động vật đặc hữu được ghi trong Sách Đỏ Việt Nam và thế giới, cùng hơn 1.200 loài thực vật quý hiếm là Khu di tích lịch sử và danh thắng Tây Thiên. Đây là quần thể di tích với hàng chục công trình xây dựng từ thời Hùng Vương thờ nữ tướng Năng Thị Tiêu.
Tương truyền, sau khi dẹp yên giặc, nữ tướng Năng Thị Tiêu từ bỏ mọi chức tước triều đình ban cho, rồi đến hóa ở núi thiêng. Để tưởng nhớ tới công lao của nữ tướng, người dân nơi đây đã lập miếu thờ. Qua nhiều đời bồi đắp bởi bàn tay sáng tạo của con người và thiên nhiên ban tặng, Tây Thiên đã trở thành một khu di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh có giá trị nhiều mặt.
Nơi đây hội tụ quần thể di tích kiến trúc cổ kính, cảnh quan sơn thủy hữu tình, thu hút nhiều nhà dân tộc học, các nhà nghiên cứu văn hóa, khoa học trong và ngoài nước. Từ lâu, Tây Thiên đã trở thành điểm nhấn tiêu biểu của du lịch văn hóa tâm linh; đặc biệt từ năm 2016 được công nhận là Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh đặc biệt quốc gia, giá trị và ý nghĩa lịch sử, văn hóa nơi đây càng được khẳng định.

Lễ hội Tây Thiên hấp dẫn du khách.
Phát huy tiềm năng, lợi thế, những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đặc biệt quan tâm phát triển du lịch - dịch vụ với nhiều mô hình hiệu quả. Từ một địa phương còn nhiều khó khăn, hạ tầng thiếu đồng bộ, đến nay hệ thống giao thông của xã đã được đầu tư, 100% đường tỉnh, đường liên thôn được cải tạo, nâng cấp, tạo điều kiện thuận tiện giao thương hàng hóa, nâng cao thu nhập của người dân.
Trong quần thể di tích có nhiều điểm đến hấp dẫn như Thiền viện Trúc Lâm được xây dựng từ năm 2005 ở độ cao 300m, quy mô 4,5ha với nhiều nét tinh hoa của nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc tiêu biểu nhất Việt Nam. Đây là công trình do Giáo hội Phật giáo Việt Nam xây dựng và một trong 3 thiền viện lớn nhất của Việt Nam.
Bên cạnh đó, khu du lịch Tam Đảo có hơn 200 nhà hàng, khách sạn kiến trúc hiện đại đan xen phong cách Pháp, cùng khí hậu mát mẻ là nơi nghỉ dưỡng lý tưởng, đặc biệt là mùa hè. Từ khi khu Di tích lịch sử và danh thắng Tây Thiên được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, huyện Tam Đảo cũ và nay là xã Đại Đình tiếp tục hoàn thiện một số công trình tại Thiền viện Trúc Lâm, điểm du lịch Tây Thiên...
Địa phương cũng triển khai đề án bảo tồn di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của đồng bào các dân tộc thiểu số; khôi phục các làng nghề truyền thống về mây tre đan, dệt thêu thổ cẩm, đồ thủ công mỹ nghệ; phát triển đặc sản rau su su sạch; xây dựng làng văn hóa cộng đồng tại các xã Đạo Trù, Đại Đình nhằm thu hút khách du lịch.
Năm 2025, khu di tích Tây Thiên - Thiền viện Trúc Lâm đã đón hơn 10 vạn lượt khách; từ đầu năm 2026 đến nay, khu du lịch Tây Thiên đón hơn 8 vạn lượt khách.
Đến với Tây Thiên - mảnh đất thiêng, du khách sẽ được chiêm ngưỡng cảnh đẹp thơ mộng nguyên sơ của núi rừng Tam Đảo, tận hưởng bầu không khí trong lành, thăm những ngôi cổ tự, thảo am tịnh thất cheo leo trên độ cao ngút ngàn, cùng ngắm Thác Bạc nước tung trắng xóa.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đại Đình Trần Thái Sơn cho biết: Lễ hội Tây Thiên Xuân Bính Ngọ 2026 sẽ được tổ chức từ ngày 2 - 4/4 (tức ngày 15 - 17 tháng Hai âm lịch). Lễ hội được tổ chức nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, tưởng nhớ công lao của Quốc Mẫu Tây Thiên - người có công giúp các Vua Hùng trong buổi đầu dựng nước và giữ nước. Đây cũng là dịp để khơi dậy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, củng cố tinh thần đại đoàn kết dân tộc và hướng về cội nguồn của dân tộc Việt Nam.

Xe điện của Công ty cổ phần Đầu tư Tây Thiên Lạc Hồng sẵn sàng phục vụ du khách mùa lễ hội.
Khu Di tích lịch sử và danh thắng Tây Thiên đã và đang là điểm du lịch tâm linh hấp dẫn, mỗi năm, nhất là dịp đầu Xuân đón hàng vạn lượt khách đến tham quan.
Để chuẩn bị cho mùa lễ hội năm 2026, chính quyền xã tích cực tuyên truyền, đầu tư cơ sở vật chất du lịch, chỉnh trang đô thị. Đồng thời, tăng cường kiểm tra các cửa hàng kinh doanh ăn uống, yêu cầu công khai giá, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, bố trí bãi đỗ xe của du khách; phối hợp với Công ty cáp treo Tây Thiên để điều tiết, phục vụ kịp thời, đảm bảo lễ hội diễn ra an toàn, văn minh và hấp dẫn.































