Tập trung chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh bảo vệ lúa mùa
Hiện nay, gần 124.000 ha lúa mùa trên địa bàn tỉnh đang chuyển nhanh từ đẻ nhánh rộ, đứng cái sang phân hóa đòng và trỗ bông. Đây là thời điểm then chốt, quyết định trực tiếp đến năng suất và tổng sản lượng cả vụ. Tuy nhiên, thời tiết diễn biến phức tạp, nắng nóng gay gắt xen kẽ các đợt mưa dông khiến sâu bệnh có nguy cơ phát sinh, gây hại trên diện rộng, đặt ra những thách thức không nhỏ cho ngành nông nghiệp.

Chuyên viên Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Yên Từ phối hợp với lãnh đạo HTX kiểm tra tình hình sâu bệnh trên đồng ruộng.
Áp lực dịch hại gia tăng
Theo báo cáo điều tra định kỳ của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (BVTV) tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường, tình hình sinh vật gây hại trên đồng ruộng đang có chiều hướng gia tăng cả về quy mô diện tích lẫn mật độ.
Trong đó, đáng lưu ý nhất là sâu cuốn lá nhỏ. Qua kiểm tra, trên đồng ruộng sâu cuốn lá nhỏ đang tiếp tục vũ hóa, sâu non nở rộ, gây hại, nhất là trên các diện tích lúa mùa sớm và các diện tích lúa xanh tốt, ven làng. Mật độ nơi cao 40-60 con/m2, cục bộ trên 100 con/m2. Khi mật độ sâu gia tăng mạnh, nếu người dân không kịp thời phát hiện và xử lý trong khoảng thời gian sâu non mới nở, bộ lá lúa sẽ nhanh chóng bị cắn phá xơ trắng, làm suy giảm khả năng quang hợp và ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình trỗ bông, vào hạt.
Cùng với sâu cuốn lá, rầy nâu và rầy lưng trắng cũng đang tích lũy mật độ tương đối nhanh. Nguy cơ rầy cám nở rộ gây ra hiện tượng cháy rầy cục bộ là rất lớn, đặc biệt tại các diện tích gieo cấy sớm, những ruộng xanh tốt bón thừa phân đạm hoặc gieo trồng các giống lúa nhiễm rầy.
Ngoài ra, sâu đục thân hai chấm xuất hiện rải rác gây dảnh héo ở giai đoạn đẻ nhánh và nguy cơ gây bông bạc ở giai đoạn trỗ. Loài sâu này thường dồn mật độ gây hại nặng tại những ruộng ven làng, gần nguồn ánh sáng hoặc những diện tích có nguồn tích lũy sâu bệnh tại chỗ cao. Đồng thời, thời tiết mưa dông xen kẽ nắng nóng cũng tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh khô vằn và bệnh đốm sọc vi khuẩn lan rộng, làm tổn thương bộ lá và làm giảm sức đề kháng của cây lúa.
Chủ động giải pháp từ cơ sở
Trước nguy cơ dịch hại đe dọa trực tiếp đến thành quả sản xuất, Chi cục Trồng trọt và BVTV đã ban hành văn bản đôn đốc các địa phương tập trung cao độ cho công tác phòng trừ sâu bệnh. Chính quyền cơ sở và các HTX nông nghiệp tuyệt đối không lơ là, chủ quan, thường xuyên đôn đốc bà con nông dân thăm đồng, kịp thời phát hiện các ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh.
Tại xã Yên Từ, nơi có gần 1.400 ha lúa đang ở giai đoạn phân hóa đòng, đứng cái, trỗ bông, để ứng phó kịp thời với nguy cơ dịch hại, UBND xã đã chỉ đạo Ban Giám đốc các HTX nông nghiệp và các đơn vị liên quan tập trung hướng dẫn nông dân phun trừ đồng loạt cho các diện tích lúa nhiễm sâu bệnh.

Nông dân xã Yên Từ phun trừ sâu bệnh, bảo vệ lúa mùa.
Đồng chí Mai Văn Ái, Giám đốc HTX Khương Bình cho biết, vụ này HTX có 230 ha lúa, trong đó có 9 ha cấy máy và toàn bộ diện tích còn lại là gieo sạ. Phần lớn diện tích thuộc trà mùa sớm, hiện lúa đang ở giai đoạn phân hóa đòng đến trỗ. Qua phối hợp điều tra cùng Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công, HTX xác định sâu cuốn lá nhỏ, rầy, sâu đục thân hai chấm và bệnh khô vằn đang gây hại trên diện rộng. Trước tình hình đó, HTX đã phát động bà con phun trừ đồng loạt trên 100% diện tích, trong đó chủ động đưa máy bay không người lái vào phun trừ cho 9 ha lúa cấy máy. Đến nay, công tác phun trừ toàn bộ diện tích đã hoàn thành và HTX đang tiếp tục theo dõi sát sao hiệu lực của thuốc để có hướng chỉ đạo tiếp theo.
Đang ra đồng kiểm tra lại đám ruộng mới phun phòng trừ dịch hại, ông Nguyễn Văn Ích, xã viên HTX Khương Bình, xã Yên Từ chia sẻ: Nhờ nắm chắc thông báo hướng dẫn của xã và sự chỉ đạo sát sao của HTX, gia đình ông đã kịp thời mua đúng các loại thuốc đặc trị để phun phòng trừ sâu cuốn lá và khô vằn ngay trong đợt cao điểm từ ngày 9 đến 13/8. Việc kết hợp điều tiết nước nông hợp lý và tranh thủ bón bổ sung Kali giúp diện tích lúa của gia đình ông phát triển rất cứng cây, đòng to, bộ lá giữ được màu xanh khỏe mạnh.
Quyết tâm bảo vệ an toàn cho đến kỳ thu hoạch
Nhằm nâng cao hiệu quả phòng trừ, đồng chí Nguyễn Quốc Việt, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV tỉnh lưu ý: Bà con nông dân cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc bốn đúng, bao gồm đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng nồng độ và đúng cách. Việc phun trừ cần căn cứ chính xác vào mật độ sâu bệnh và giai đoạn phát triển của cây lúa, tuyệt đối không sử dụng thuốc tràn lan khi chưa đạt ngưỡng phòng trừ để tránh lãng phí và ô nhiễm môi trường.
Đối với sâu cuốn lá nhỏ, đề nghị các địa phương tiếp tục điều tra, xác định cụ thể thời điểm sâu non nở rộ. Cụ thể hóa mật độ trứng, sâu non đến từng xứ đồng, cánh đồng. Chỉ đạo phun trừ cho những diện tích có mật độ ≥ 20 con/m2 khi lúa đã phân hóa đòng trở đi và ≥ 50 con/m2 khi lúa còn ở giai đoạn đẻ nhánh.
Thời điểm phun hiệu quả nhất là khi sâu non chủ yếu ở tuổi một và tuổi hai, sử dụng các loại thuốc chuyên dùng như Clever, August, Ammate, Obaone, Solo, Dylan, Divine, Mepyda hoặc Incipio... Riêng với sâu đục thân hai chấm, bà con cần theo dõi sát thời điểm lúa trỗ thấp tho từ một đến năm phần trăm số bông để phun trừ bằng các loại thuốc đặc trị như Voliam targo, Prevathon hoặc Chlorferan...
Đối với bệnh khô vằn và bệnh đốm sọc vi khuẩn, khi phát hiện tỷ lệ bệnh chớm xuất hiện trên dảnh hoặc trên lá, người dân cần can thiệp ngay bằng các dòng thuốc trừ bệnh vi khuẩn và nấm như Anvil, Moren, Lervil, Chevin, Callihex, Nevo, hay Atulvil. Đối với rầy nâu, kỹ thuật phun đòi hỏi phải rẽ hàng và đưa vòi phun xuống gốc lúa nơi rầy cư trú mới đạt hiệu quả tối đa. Ngoài ra, các địa phương cũng cần tiếp tục quan tâm chỉ đạo diệt chuột, quản lý lúa cỏ và cỏ dại.
Cùng với việc sử dụng thuốc BVTV, việc chăm sóc dinh dưỡng và điều tiết nước đóng vai trò hết sức quan trọng. Bà con cần duy trì mực nước nông hợp lý trên ruộng để cây lúa phân hóa đòng thuận lợi, đồng thời bón bổ sung Kali giúp cây cứng cáp, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và chống đổ ngã. Sau khi hoàn thành phun trừ, toàn bộ chai lọ và vỏ bao gói thuốc BVTV phải được thu gom về đúng các bể chứa trên đồng ruộng, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái nông thôn.
Với sự chỉ đạo sát sao của chính quyền các cấp và sự chủ động của người dân, tỉnh Ninh Bình quyết tâm bảo vệ an toàn cho toàn bộ diện tích lúa mùa, hướng tới một vụ mùa thắng lợi.
