Tạo thói quen ngồi ô tô thắt dây an toàn như đi máy bay

Hậu quả đáng tiếc

Sáng 9/12 trên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi xảy ra vụ tai nạn giữa ô tô chở khách 16 chỗ BKS 29B-081.62 và xe đầu kéo BKS 15C-360.35. Hậu quả làm 4 người tử vong, 7 người bị thương.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông trên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi gây hậu quả thương tâm, tài xế và hành khách không thắt dây an toàn.

Đáng chú ý, cả lái xe và hành khách trên ô tô 16 chỗ đều không thắt dây an toàn. Đại diện Cục CSGT cho biết, vụ tai nạn trên là minh chứng rõ nhất về hậu quả của việc không tuân thủ quy định thắt dây an toàn khi đi ô tô.

Theo các chuyên gia, đây chỉ là một trong số hàng nghìn vụ tai nạn xảy ra mỗi năm gây hậu quả nghiêm trọng. Đáng ra, thương vong có thể giảm đi rất nhiều nếu tất cả người ngồi/nằm trên ô tô đều thắt dây an toàn.

Ông Bùi Huynh Long, nguyên Chánh văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia cho biết, theo thống kê của WHO, thắt dây an toàn sẽ giảm 50% nguy cơ tử vong đối với người ngồi ghế trước; giảm 45% nguy cơ bị thương nghiêm trọng và giảm 75% nguy cơ tử vong và bị thương ở ghế sau nếu xảy ra tai nạn.

Đại diện Cục CSGT cũng nhấn mạnh, khi xảy ra va chạm ở tốc độ khoảng 50km/h trở lên, dây an toàn sẽ tự động siết lại và giữ chặt người ngồi trên ghế ô tô. Cơ chế này giúp giảm thiểu chấn thương cho những người ngồi trên xe.

"Nếu không thắt dây an toàn, khi xe đang chạy nhanh mà phanh gấp hoặc bị lật, người ngồi bên trong có nguy cơ bị hất văng về phía trước hoặc văng khỏi ghế, dẫn đến chấn thương nặng, thậm chí tử vong", vị đại diện Cục CSGT thông tin.

Gắn trách nhiệm lái xe

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định: Người lái xe và người được chở trên xe ô tô phải thắt dây đai an toàn tại những chỗ có trang bị dây đai an toàn khi tham gia giao thông.

Nghị định 168/2024 cũng quy định phạt từ 800 nghìn đồng đến 1 triệu đồng đối với lái xe nếu bản thân không thắt dây khi xe chạy hoặc chở người không thắt dây an toàn. Phạt hành khách từ 350-400 nghìn đồng nếu không thắt dây ở vị trí có dây đai khi xe chạy.

"Như vậy, lái xe có nghĩa vụ nhắc nhở, kiểm soát hành khách thắt dây an toàn trước khi khởi hành, mức phạt lái xe cũng cao hơn để ràng buộc trách nhiệm nghề nghiệp", TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia nhìn nhận.

Ông Khúc Hữu Thanh Hải, Giám đốc Công ty CP Vận tải, Thương mại và Dịch vụ Đất Cảng cho biết, các doanh nghiệp vận tải luôn quán triệt tài xế thực hiện nghiêm quy định thắt dây an toàn khi điều khiển phương tiện, đồng thời có trách nhiệm nhắc nhở hành khách tuân thủ quy định.

Đối với hãng xe Sao Việt, ông Đỗ Văn Bằng, Giám đốc Công ty TNHH Minh Thành Phát chia sẻ, ngoài nhắc nhở trực tiếp từ lái xe, trên các chuyến xe của công ty luôn có khẩu hiệu về việc thắt dây an toàn, có loa phát thanh tự động tuyên truyền quy định này. Tuy nhiên, không ít hành khách ý thức chưa tốt, quá trình xe di chuyển, họ liền cởi ra vì "vướng víu, bất tiện".

Ông Lê Trọng Nghĩa, Giám đốc Công ty CP Thương mại du lịch và vận chuyển khách Tình Nghĩa cũng cho biết, thậm chí một số hành khách sử dụng rượu bia còn chống đối, chửi mắng tài xế khi được nhắc nhở.

Theo ông Khương Kim Tạo, ngoài nhắc nhở, lái xe cần tuyên truyền mức xử phạt đối với hành khách. Những trường hợp không chấp hành dù được nhắc nhiều lần, lái xe có quyền từ chối phục vụ.

Ứng dụng triệt để công nghệ

Theo thống kê của Cục CSGT, từ ngày 1/9-17/10, camera AI lắp đặt trên tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai ghi nhận 3.787 tài xế không thắt dây an toàn, trung bình mỗi ngày có 82 trường hợp vi phạm. Sau 2 tháng triển khai, số vi phạm giảm đáng kể, thống kê trong 1 ngày từ 13-14/12, hệ thống camera AI này ghi nhận 13 trường hợp không thắt dây an toàn.

Điều này cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc ứng dụng công nghệ trong phát hiện, xử lý vi phạm, nâng cao ý thức chấp hành của người tham gia giao thông.

Theo ông Khương Kim Tạo, theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật về an ninh, trật tự, từ 1/7/2026, xe kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị ghi nhận khoang hành khách, dữ liệu được sử dụng để phục vụ công tác bảo đảm trật tự ATGT, xử lý vi phạm.

Khi đó, ngoài camera AI, lực lượng chức năng cần tăng cường trích xuất dữ liệu từ thiết bị ghi nhận khoang hành khách, xử lý nghiêm mọi vi phạm không của chỉ lái xe mà còn của cả hành khách trên xe.

Với các doanh nghiệp, cần giám sát và có chế tài nội bộ đối với tài xế không thắt dây an toàn hoặc không nhắc nhở hành khách thắt dây an toàn trước mỗi chuyến đi.

Trong khi đó, Giám đốc hãng xe Sao Việt Đỗ Văn Bằng cho rằng, cần tăng cường công tác tuyên truyền, đặc biệt thông qua các hình ảnh, video trực quan về những vụ tai nạn hậu quả thương tâm mà một phần do không thắt dây an toàn.

"Tuyên truyền là quá trình dài hơi nhưng cần thực hiện thường xuyên, liên tục, nhằm hình thành ý thức thắt dây an toàn trên ô tô như đi máy bay", ông Bằng nói.

Yến Chi

Hoàng Lam