Tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch

Nhìn lại 6 tháng đầu năm 2026, có thể ghi nhận Bộ Xây dựng đã thể hiện khá rõ tư duy đổi mới: Lấy hoàn thiện thể chế làm nền tảng, lấy cải cách thủ tục hành chính làm khâu đột phá, lấy chuyển đổi số làm công cụ và lấy mức độ thuận lợi của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số đang góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp triển khai các dự án xây dựng.

Trước hết, điểm nổi bật là sự chủ động và khối lượng lớn trong công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật. Bộ đã hoàn thành 100% chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo kế hoạch; các dự án luật, nghị định, thông tư được trình đúng hoặc trước thời hạn.

Trong 6 tháng, Chính phủ đã ban hành hàng chục nghị định, nghị quyết, Bộ Xây dựng ban hành theo thẩm quyền hàng chục thông tư; kiểm tra theo thẩm quyền các văn bản do địa phương ban hành có nội dung thuộc phạm vi quản lý của ngành.

Những con số này không chỉ phản ánh khối lượng công việc mà quan trọng hơn là cho thấy nỗ lực tạo lập một hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và có khả năng dự báo. Đối với nhà đầu tư, điều đáng ngại nhất không hẳn là có nhiều quy định, mà là quy định chồng chéo, thiếu thống nhất, thường xuyên thay đổi hoặc mỗi địa phương hiểu và thực hiện một cách khác nhau.

Vì vậy, việc rà soát cả văn bản của Trung ương và địa phương có ý nghĩa thiết thực trong việc hạn chế tình trạng "trên thông, dưới tắc", giảm rủi ro pháp lý và tăng niềm tin của thị trường.

Kết quả đáng ghi nhận thứ hai là cải cách đã đi vào những chỉ tiêu cụ thể về chi phí, thời gian, điều kiện kinh doanh và thẩm quyền giải quyết.

Đây là những kết quả có tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp. Cắt giảm thủ tục giúp giảm số lần đi lại, giảm hồ sơ phải chuẩn bị; rút ngắn thời gian xử lý giúp người dân sớm được cấp phép, doanh nghiệp sớm triển khai dự án; cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết giúp mở rộng cơ hội gia nhập thị trường, thúc đẩy cạnh tranh bình đẳng.

Đặc biệt, phân cấp thủ tục về địa phương giúp đưa thẩm quyền giải quyết đến gần người dân và doanh nghiệp hơn, giảm tình trạng hồ sơ phải chuyển qua nhiều cấp, nhiều cơ quan.

Có thể nói, ý nghĩa lớn nhất của những kết quả này không chỉ nằm ở việc "bớt bao nhiêu thủ tục", mà là sự chuyển biến trong tư duy quản lý. Tuy nhiên, cải cách thủ tục trong lĩnh vực xây dựng phải được thực hiện trên nguyên tắc thông thoáng nhưng không buông lỏng; giảm tiền kiểm nhưng phải tăng hậu kiểm; tạo thuận lợi cho đầu tư nhưng không đánh đổi an toàn công trình, trật tự xây dựng và quyền lợi của người dân.

Thời gian tới, Bộ Xây dựng cần tiếp tục đánh giá cải cách từ trải nghiệm thực tế của người dân và doanh nghiệp, không chỉ từ số lượng văn bản hoặc thủ tục đã cắt giảm.

Cải cách thực chất chính là khi quyền lực quản lý được chuyển hóa thành chất lượng phục vụ; khi mỗi thủ tục được rút ngắn là thêm một phần thời gian, nguồn lực được trả lại cho người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.