Tạo dư địa phát triển nhanh và bền vững
Mỗi năm, Đồng Nai vận chuyển hơn 100 triệu tấn hàng hóa, phần lớn phụ thuộc vào đường bộ. Do đó, áp lực ngày càng lớn lên các tuyến quốc lộ, cao tốc nên cần khai thác hiệu quả hơn lợi thế giao thông đường thủy để giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh về kinh tế. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, số lượng hàng hóa vận chuyển khoảng 68,3 triệu tấn. Hàng hóa của Đồng Nai đa số từ 44 khu công nghiệp, hàng chục cụm công nghiệp đưa về các cảng hoặc vận chuyển qua địa phương khác. Với tốc độ công nghiệp, dịch vụ phát triển nhanh thì số lượng xe container vận chuyển hàng hóa trên địa bàn ngày càng nhiều. Điều này sẽ tạo áp lực lớn lên giao thông đường bộ.
Vì thế, yêu cầu cấp thiết là Đồng Nai phải đầu tư, khai thác vận tải đường thủy nhằm giảm chi phí logistics và hạn chế tình trạng ùn tắc giao thông trên các tuyến quốc lộ 1, 20, 51, đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, Dầu Giây - Phan Thiết, các tuyến đường vành đai…
Theo Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, khu vực phía Nam, chi phí logistics chiếm khoảng 17% GDP, cao hơn từ 6-7% so với các nước phát triển. Trong đó, hơn 70% khối lượng hàng hóa vận chuyển nội địa bằng đường bộ, vận tải đường thủy nội địa chỉ chiếm gần 22%. Đây là một trong những lý do khiến chi phí logistics của Việt Nam cao hơn nhiều so với các nước phát triển trên thế giới. Nếu Chính phủ, các địa phương ưu tiên đầu tư đường thủy nội địa để vận chuyển hàng hóa có thể giảm đáng kể chi phí logistics, bớt tình trạng ùn tắc giao thông trên các tuyến đường bộ và giảm các vụ tai nạn giao thông.
Thực tế cũng cho thấy, đầu tư các tuyến đường thủy, chi phí sẽ thấp hơn nhiều so với đường bộ vì ít phải giải phóng mặt bằng, ít bảo trì... Bởi vì, thực hiện các dự án giao thông đường thủy đa số là tận dụng dòng sông tự nhiên, tiến hành nạo vét luồng, làm bờ kè, cảng... Quá trình thực hiện dự án sẽ nhanh hơn so với xây dựng một tuyến đường bộ. Vận tải đường thủy còn có lợi thế là tiêu hao nhiên liệu thấp hơn đường bộ từ 30-60%, giảm ô nhiễm môi trường. Một sà lan có thể chở số lượng hàng hóa tương đương với 60-70 xe container hoặc cả trăm xe tải nên giá thành vận chuyển giảm đáng kể.
Với Đồng Nai, tuy đã có quy hoạch nhưng nhiều năm qua, thành phố mới chỉ tập trung nguồn lực cho đường bộ, trong khi lợi thế sông ngòi vẫn chưa được khai thác tương xứng. Do đó, việc Đồng Nai nghiên cứu phương án phát triển hệ thống giao thông đường thủy kết nối khu vực phía Bắc với phía Nam Đồng Nai là tín hiệu mừng. Phương án này được triển khai sớm sẽ giúp việc vận chuyển hàng hóa nội địa và xuất khẩu thuận lợi hơn, giảm được chi phí cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, vận tải đường thủy cũng có những hạn chế nhất định là phụ thuộc vào mạng lưới sông ngòi, mực nước, thủy triều. Quá trình vận chuyển hàng hóa thường không đến được tận các nhà máy, khu dân cư nên vẫn cần có đường bộ kết nối. Vì thế, đầu tư giao thông đường thủy không phải để thay thế đường bộ mà để hình thành hệ thống vận tải đa phương thức.
Theo quy hoạch của thành phố đến năm 2030, Đồng Nai có gần 90 khu công nghiệp và hàng chục cụm công nghiệp được thành lập, hoàn thành hạ tầng đưa vào khai thác. Khi đó, số lượng hàng hóa cần vận chuyển có thể tăng lên hàng triệu tấn/tháng. Do đó, đầu tư phát triển giao thông đường thủy kết nối với đường bộ, đường sắt… sẽ giúp cho hệ thống giao thông của Đồng Nai đồng bộ, giảm chi phí logistics, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp và tạo dư địa phát triển nhanh, bền vững.































