Tạo đột phá về thể chế, phát triển công nghiệp văn hóa

Thông báo số 12-TB/BCĐTW ngày 30/7/2026 kết luận Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam xác định phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới và giao nhiệm vụ hoàn thiện dự án Luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026) theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Chỉ đạo nhất quán, quyết liệt

Sau 6 tháng triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, địa phương chuyển biến tích cực; xây dựng, hoàn thiện thể chế đạt kết quả bước đầu. Tuy nhiên, tổ chức thực hiện còn hạn chế, bất cập, đặc biệt là 4 “khoảng trống” mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra.

Quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về “ba chuyển dịch” lớn, Ban Chỉ đạo xác định 4 nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Cụ thể, tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo đột phá nhằm giải phóng sức sáng tạo của toàn xã hội; huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển văn hóa.

Xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa nhằm phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới. Nguồn: BVH

Đồng thời, đẩy mạnh xây dựng chủ quyền văn hóa trên không gian số; nâng cao sức hấp dẫn, khả năng lan tỏa và bảo vệ các giá trị văn hóa dân tộc.

Thúc đẩy chuyển hóa di sản và vốn văn hóa thành tri thức, tài sản trí tuệ, sản phẩm sáng tạo và nguồn lực cho giáo dục, khoa học, công nghệ, công nghiệp văn hóa và đổi mới sáng tạo.

Phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới, chuyển sức mạnh văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ban Chỉ đạo giao Đảng ủy Quốc hội phối hợp chặt chẽ với Đảng ủy Chính phủ hoàn thiện dự án Luật trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).

Cần bổ sung các chính sách mang tính kiến tạo

Hệ thống luật chuyên ngành về điện ảnh, di sản văn hóa, sở hữu trí tuệ, quảng cáo, xuất bản... đã hoàn thiện hành lang pháp lý để quản lý nhà nước. Tuy nhiên, các chính sách mang tính kiến tạo để thúc đẩy phát triển kinh tế chưa rõ, nên chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa còn đứt gãy ở từng khâu.

Luật Phát triển công nghiệp văn hóa dự kiến tập trung vào 5 nhóm chính sách lớn. Nguồn: BVH

Chẳng hạn như, khoảng 80% vốn đầu tư cho các startup game Việt Nam chảy về Singapore; hơn 60% studio hoạt hình chủ yếu nhận gia công cho dự án toàn cầu thay vì sở hữu tài sản trí tuệ riêng. Sáng tạo có, thị trường có, nhưng giá trị gia tăng và quyền tài sản chưa ở lại với người Việt Nam.

Theo các chuyên gia, Việt Nam hiện thiếu một văn bản luật đưa ra chính sách từ góc nhìn giá trị kinh tế để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa bằng cách kết nối liên ngành: văn hóa với sáng tạo; sáng tạo với quyền; quyền với vốn; vốn với sản xuất; sản xuất với phân phối; phân phối với doanh thu; doanh thu với tái đầu tư và xuất khẩu.

Khi từng mắt xích liền mạch, vốn văn hóa mới chuyển hóa thành giá trị kinh tế và quay trở lại nuôi dưỡng văn hóa.

Lấy doanh nghiệp và người sáng tạo làm trung tâm

Thực tiễn khách quan và yêu cầu phát triển đòi hỏi cần thiết và cấp thiết phải xây dựng, ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Dự án Luật dự kiến tập trung vào các chính sách lớn: tài sản trí tuệ văn hóa; hạ tầng công nghiệp văn hóa; nhân lực và nhân tài; thị trường công nghiệp văn hóa; thu hút đầu tư nước ngoài.

Cách tiếp cận xuyên suốt là theo chuỗi giá trị, lấy doanh nghiệp và người sáng tạo làm trung tâm, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt.

Thuyết minh các chính sách lớn về phát triển công nghiệp văn hóa. Nguồn: BVH

Tại cuộc làm việc về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa cuối tuần qua, theo Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, công nghiệp văn hóa và kinh tế du lịch được xác định là hai lĩnh vực còn nhiều dư địa phát triển và được dự báo sẽ có tốc độ tăng trưởng nhanh. Vì vậy, cần một luật giữ vai kết nối, hoàn thiện hệ thống chính sách, huy động nguồn lực; nâng cao đóng góp của công nghiệp văn hóa vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Để bảo đảm tiến độ, chất lượng của dự án Luật, Bộ trưởng yêu cầu bộ phận thường trực và các đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật và dự thảo Luật một cách kỹ lưỡng. Nội hàm của các nhóm chính sách phải bám sát mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa. Các khái niệm, phạm vi và cách tiếp cận cần được làm rõ, thống nhất để tạo cơ sở cho quá trình triển khai sau này. Chính sách mới phải được xây dựng trên cơ sở khoa học và thực tiễn, làm rõ căn cứ đề xuất, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khi đưa vào Luật.

Với vai trò Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan, tổ chức, chuyên gia, doanh nghiệp, văn nghệ sĩ, người sáng tạo và các tầng lớp nhân dân tích cực góp ý, hiến kế cho dự án Luật; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, tổ chức lấy ý kiến rộng rãi trong tháng 8/2026 để kịp trình Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội theo đúng tiến độ.