Tăng trách nhiệm, nâng hiệu quả điều hành

Với khung số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được đề xuất sẽ bảo đảm được nhân lực chỉ đạo, điều hành thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. (Ảnh: VƯƠNG LÊ)

Đề xuất không quá 8 Ủy viên

Ủy ban nhân dân Thành phố đề xuất giảm số lượng Ủy viên Ủy ban nhân dân Thành phố từ 18 người xuống không quá 8 người, gồm người đứng đầu cơ quan tham mưu các lĩnh vực Văn phòng, Tài chính, Nội vụ, Tư pháp, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường; Tư lệnh Bộ Tư lệnh thành phố và Giám đốc Công an thành phố. Trong đó, lĩnh vực Văn phòng, Tài chính, Nội vụ và Tư pháp là các lĩnh vực tham gia xuyên suốt đối với hoạt động chỉ đạo, điều hành, bảo đảm về nguồn lực, tổ chức bộ máy, cơ sở pháp lý đối với các quyết định của Ủy ban nhân dân Thành phố.

Theo đánh giá của Ủy ban nhân dân Thành phố, lĩnh vực xây dựng, nông nghiệp và môi trường được lựa chọn do có vai trò trực tiếp đối với các động lực tăng trưởng mới của thành phố, nhất là phát triển hạ tầng, đô thị, quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, triển khai dự án trọng điểm.

Trong giai đoạn hiện nay, Thành phố triển khai Luật Phát triển đô thị với nhiều cơ chế, chính sách và nhiệm vụ mới như: phát triển khu kinh tế đặc biệt, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics..., khối lượng công việc liên quan trực tiếp đến các lĩnh vực tài chính, xây dựng, đất đai, môi trường sẽ ngày càng lớn, đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên, kịp thời của tập thể Ủy ban nhân dân Thành phố.

Đây cũng là những lĩnh vực gắn trực tiếp với các động lực phát triển chủ yếu của thành phố trong thời gian tới như huy động nguồn lực, phát triển hạ tầng, mở rộng không gian đô thị, khai thác hiệu quả đất đai, cải cách thể chế và bảo đảm môi trường đầu tư, an ninh, an toàn.

Ủy ban nhân dân Thành phố nhấn mạnh: Mục tiêu của việc quy định số lượng và cơ cấu Ủy viên Ủy ban nhân dân Thành phố nhằm xác định lại số lượng, cơ cấu Ủy viên Ủy ban nhân dân theo hướng tinh gọn, phù hợp với quy định pháp luật và đặc điểm quản trị của Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng thời tập trung thành phần Ủy viên vào các lĩnh vực có tính chất cốt lõi, xuyên suốt và tác động trực tiếp đến hoạt động điều hành chung.

Thành phố sẽ tập trung thành phần Ủy viên vào các lĩnh vực có tính chất cốt lõi, xuyên suốt và tác động trực tiếp đến hoạt động điều hành chung. (Ảnh: VƯƠNG LÊ)

Mục tiêu của Nghị quyết không làm giảm vai trò quản lý của các ngành, lĩnh vực mà phân biệt rõ giữa chức năng tham mưu chuyên ngành với chức năng tham gia thường xuyên vào tập thể quyết định của Ủy ban nhân dân; qua đó rút gọn quy mô tập thể, nâng cao chất lượng thảo luận, tăng trách nhiệm cá nhân và bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước thông suốt.

Số lượng phù hợp với thực tiễn

Ủy ban nhân dân Thành phố cũng đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố quy định về khung số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị.

Theo đó, dự thảo đưa ra nguyên tắc bình quân không quá 3 Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cho mỗi đơn vị hành chính cấp xã. Trên cơ sở phân loại đơn vị hành chính cấp xã, số lượng Phó Chủ tịch được đề xuất khác nhau giữa các nhóm đơn vị hành chính, thay vì áp dụng một mức cố định cho tất cả xã, phường, đặc khu trên địa bàn Thành phố.

Cụ thể, đối với đơn vị hành chính cấp xã loại đặc biệt, số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân không quá 4 người; đối với đơn vị hành chính cấp xã loại I, số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân không quá 3 người; đối với đơn vị hành chính cấp xã loại II và loại III, số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân không quá 2 người.

Việc quy định số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã do Hội đồng nhân dân Thành phố quy định phù hợp với đặc thù quản lý đô thị, quy mô dân số, yêu cầu cung ứng dịch vụ công và điều kiện thực tiễn của thành phố, giúp Thành phố Hồ Chí Minh vận hành hiệu quả mô hình chính quyền đô thị; nâng cao tính chủ động của bộ máy cơ sở mà không làm phát sinh quá mức biên chế chung của toàn Thành phố.

Việc bổ sung số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được thực hiện bảo đảm theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định. Dự thảo Nghị quyết không loại bỏ các yêu cầu về tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình giới thiệu nhân sự để bầu chức danh Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã mà chỉ quy định khung, số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phù hợp điều kiện đặc thù của từng địa phương.

Dự kiến những nội dung trên sẽ được đưa ra tại kỳ họp Hội đồng nhân dân thành phố sắp tới để xem xét, quyết định nhằm triển khai Luật Phát triển đô thị kịp thời, hiệu quả. (Ảnh: VƯƠNG LÊ)

Được biết, sau sáp nhập, thành phố có 168 phường, xã, đặc khu, trong đó 153 đơn vị hành chính cấp xã loại I và 15 đơn vị loại II. Hiện 83 phường, xã loại I được bố trí tối đa 3 Phó Chủ tịch, 85 phường, xã, đặc khu còn lại có 2 Phó Chủ tịch.

Mặt khác, về tiêu chí quy mô dân số, Thành phố có 129/168 đơn vị hành chính cấp xã có quy mô dân số từ 50.000 dân trở lên (chiếm 76,78%), với tỷ lệ dân cư tự do, lao động nhập cư và khách du lịch biến động liên tục khiến khối lượng công việc quản lý hành chính, biến động hộ tịch, an ninh trật tự ở cấp xã luôn ở mức tải khổng lồ.

Đồng thời, Ủy ban nhân dân cấp xã là nơi tiếp xúc và giải quyết hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp.

Theo thông tin từ Ủy ban nhân dân Thành phố, trong 6 tháng năm 2026, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính do Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận được giải quyết đúng hạn 99,7%, tổng số hồ sơ thủ tục hành chính đã giải quyết xong là 1.361.159 hồ sơ, số hồ sơ thủ tục hành chính giải quyết đúng hạn 1.357.453 hồ sơ.

Bên cạnh đó, Thành phố đã xác định mục tiêu tăng trưởng 2 con số từ năm 2026, là địa phương có GRDP thuộc nhóm cao nhất cả nước (trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của thành phố tăng 8,55% so cùng kỳ, đóng góp khoảng 24,5% GDP cả nước, đây là mức tăng trưởng cao nhất của Thành phố trong 10 năm trở lại đây); thu ngân sách nhà nước của thành phố đạt khoảng 477.163 tỷ đồng (đạt 47,2%, tăng 125,6% so cùng kỳ năm 2025).

Với đặc điểm đô thị đặc biệt, khối lượng công việc lớn, công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực đều mang tính chất phức tạp và thực hiện đẩy mạnh công tác phân cấp, ủy quyền theo phương châm: “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Do đó, với khung số lượng bình quân 2,5 Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã như hiện nay chưa bảo đảm được nhân lực chỉ đạo, điều hành thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.