Tăng quyền chủ động cho cơ sở

Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Cát Lái (TPHCM). Ảnh: T.Luân.

Tinh gọn bộ máy, rút ngắn quy trình

Về những điểm nhấn sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ông Nguyễn Tấn Phong - Phó Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM cho biết, mô hình đã cơ bản ổn định, từng bước chứng minh tính hiệu lực, hiệu quả qua những kết quả nổi bật trong cải cách hành chính (CCHC). Bộ máy được tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn quy trình xử lý công việc và nâng cao tính chủ động của chính quyền cấp cơ sở. Việc phân cấp, phân quyền cũng được thực hiện mạnh mẽ hơn, giúp nhiều nhiệm vụ được giải quyết ngay tại địa phương.

Theo ông Phong, ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) giúp người dân, DN tiếp cận dịch vụ công thuận lợi, minh bạch và nhanh chóng hơn. Hiện 100% TTHC của thành phố đủ điều kiện được thực hiện trực tuyến toàn trình và không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt 98%, tỷ lệ hài lòng của người dân, DN đạt 95%. “Các kết quả đến từ việc thành phố chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cập nhật nghiệp vụ, kỹ năng thực thi công vụ và kỹ năng số. Qua đó, cán bộ, công chức cấp xã từng bước đáp ứng tốt hơn yêu cầu trong bối cảnh thẩm quyền được phân cấp mạnh” - ông Phong nhấn mạnh.

Ở góc độ quản lý kinh tế, TS Trương Thị Minh Sâm - Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế và Quản lý TPHCM cho rằng, thành phố cần tiếp tục sắp xếp, bố trí nhân sự phù hợp với vị trí việc làm mới sau hợp nhất, bảo đảm đúng người, đúng việc, đúng năng lực. Điều này tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời củng cố niềm tin của cộng đồng DN và nhà đầu tư.

Theo TS Sâm, thời gian đầu triển khai mô hình, TPHCM từng gặp khó khăn trong kiện toàn tổ chức bộ máy, nhân sự sau hợp nhất; sắp xếp số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp xã, các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã và thành lập Trung tâm Cung ứng dịch vụ công cấp phường, xã.

Trước những vấn đề phát sinh, TPHCM đã kịp thời báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của Trung ương và Ban Chỉ đạo sắp xếp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp của Chính phủ để xử lý, khắc phục, bảo đảm điều hành phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.

“Cầm tay chỉ việc”, tăng cường cán bộ về cơ sở

Về giải pháp vận hành chính quyền 2 cấp, ông Nguyễn Tấn Phong cho biết, TPHCM triển khai 3 cách làm đáng chú ý: tập huấn trực tiếp theo phương châm “cầm tay chỉ việc”; thành lập 3 tổ công tác chỉ đạo theo khu vực; biệt phái, tăng cường công chức Sở, ngành về cơ sở. Các mô hình giúp thành phố kịp thời hỗ trợ cơ sở xử lý khó khăn, nâng cao năng lực thực thi công vụ và tăng tính chủ động của chính quyền cấp xã.

Với mô hình tập huấn trực tiếp, công chức chuyên môn của các Sở, ngành được đưa xuống địa phương để phối hợp, hướng dẫn, hỗ trợ cán bộ, công chức cấp xã. Nội dung tập trung vào những tình huống thực tiễn phát sinh, giúp đội ngũ cơ sở nhanh chóng tiếp cận nhiệm vụ mới, nâng cao kỹ năng xử lý hồ sơ, hạn chế sai sót trong giai đoạn đầu chuyển đổi.

Đối với 3 Tổ công tác, đây là mô hình phù hợp với thực tiễn quản trị của một đô thị đặc biệt, nhất là khi không còn tổ chức chính quyền cấp huyện, phạm vi quản lý rộng, khối lượng công việc lớn và nhiều dự án trọng điểm cần xử lý kịp thời. Các Tổ công tác bám sát địa phương, làm việc trực tiếp với xã, phường, sở, ngành để tháo gỡ khó khăn liên quan đầu tư công, quy hoạch - giải phóng mặt bằng, thủ tục xây dựng, quản lý đất đai và điều phối liên ngành.

Trong khi đó, mô hình biệt phái, tăng cường công chức Sở, ngành về cơ sở nhằm bổ sung nhân lực chuyên môn sâu trong các lĩnh vực xây dựng, đất đai, quy hoạch, tài chính, công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Về hỗ trợ phát triển khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Giám đốc Sở KHCN TPHCM Lâm Đình Thắng cho biết, cơ sở vẫn gặp khó khăn về nhân lực hỗ trợ người dân thực hiện TTHC, chuyển đổi số và tham mưu cho chính quyền.

Qua rà soát 161/168 phường, xã, đặc khu đến ngày 14/5, các địa phương đề xuất 942 nhân sự. Trong đó, 775 người (87,5%) có trình độ từ đại học trở lên; 252 người thuộc nhóm ngành công nghệ thông tin từ trung cấp trở lên, chiếm 28,4%. Phần lớn có từ 3 đến hơn 5 năm công tác, am hiểu địa bàn.

Từ thực tế này, ông Thắng cho biết, Sở KHCN nhận thấy nguồn nhân sự cơ bản đáp ứng yêu cầu hỗ trợ KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại cơ sở. Sở đã tham mưu thành phố và được Thường trực UBND thành phố đồng ý phương án tuyển chọn, phân bổ 408/942 nhân sự cho 168 phường, xã, đặc khu,…

Đáng chú ý, 168 người tham gia hỗ trợ khối Đảng, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, tập trung vào quản trị mạng, bảo mật, cơ yếu và hỗ trợ thủ tục hành chính số. Số cán bộ còn lại hỗ trợ khối chính quyền, gồm số hóa tài liệu, hướng dẫn người dân nộp hồ sơ trực tuyến, phổ cập kỹ năng số và hỗ trợ hộ kinh doanh, tiểu thương chuyển đổi số.

Lực lượng công chức được biệt phái không chỉ hỗ trợ chuyên môn mà còn trực tiếp giải quyết công việc, xử lý hồ sơ, hướng dẫn nghiệp vụ và phối hợp với cán bộ, công chức cấp xã. Việc tăng cường công chức từ các Sở, ngành về địa phương thể hiện tinh thần “đồng hành cùng cơ sở”, góp phần xử lý hiệu quả những khó khăn phát sinh trong giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp của “đầu tàu” kinh tế cả nước.