Tân sinh viên tránh những 'cú vấp' đầu đời

Tân sinh viên Học viện Phụ nữ Việt Nam trong ngày nhập học.

Không áp lực phải trở thành “một ai đó thật vĩ đại”

“Nếu tất cả các em đều trở thành CEO thì ai sẽ là nhân viên để làm việc? Thế giới không cần tất cả mọi người trở thành thiên tài mà cần những con người giỏi theo cách riêng của mình” – PGS.TS Nguyễn Hoàng - Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại chia sẻ với tân sinh viên bằng một câu chuyện gần gũi, thực tế.

Từ đó, ông nhắn nhủ sinh viên không nên bước vào đại học với áp lực phải trở thành “một ai đó thật vĩ đại”, hay hoài nghi về bản thân với câu hỏi: “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?”. Thay vào đó, mỗi người cần tự hỏi: “Làm thế nào để tôi trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình?”.

Theo PGS.TS Nguyễn Hoàng, đại học là chặng đường quan trọng để mỗi sinh viên định hình năng lực, bản lĩnh và hướng đi tương lai. Vì vậy, điều đáng quan tâm không phải là so sánh mình với người khác, mà là mỗi ngày học được gì, tiến bộ ra sao và đã chủ động chuẩn bị những gì cho cuộc sống sau giảng đường.

“4 năm đại học nghe có vẻ dài, nhưng với các em, nó trôi nhanh hơn tốc độ các em lướt TikTok! Và lúc đó các em sẽ nhìn lại, tự hỏi: 4 năm qua mình đã làm được gì?”, PGS.TS Nguyễn Hoàng nói và hy vọng câu trả lời của sinh viên khi ấy không phải là “đã xem hết Netflix hay cày rank đủ các loại game”, mà là “em đã trưởng thành”.

Để hành trình đại học thực sự có ý nghĩa, PGS.TS Nguyễn Hoàng nhắn nhủ tân sinh viên ghi nhớ ba điều căn bản: biết tự học; dám thử, dám sai, dám đứng dậy và làm lại; đồng thời tự hào vì mình là người Việt Nam.

Trong đó, tự học là năng lực quan trọng giúp sinh viên thích ứng với môi trường đại học – nơi người học phải chủ động tìm kiếm, tiếp nhận và vận dụng tri thức thay vì chỉ chờ giảng viên truyền đạt.

Cùng với đó, việc dám trải nghiệm, chấp nhận sai và biết sửa sai sẽ giúp người trẻ tích lũy kinh nghiệm, hình thành bản lĩnh và trưởng thành. Thông điệp cuối cùng cũng là lời nhắc sinh viên không quên trách nhiệm với cộng đồng, đất nước trong quá trình phát triển bản thân.

Tân sinh viên Trường Đại học Thương mại trong ngày khai giảng năm học mới - sáng 5/9.

Trước sự phát triển mạnh mẽ công nghệ, PGS.TS Phạm Thu Hương – Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương chia sẻ, tri thức luôn là nền tảng bền vững nhất để các em đi trên con đường mình lựa chọn. Tri thức cần được bồi đắp mỗi ngày qua những giờ học trên lớp, hoạt động ngoại khoá, qua những chia sẻ của người thân, bạn bè.

Bởi vậy, bên cạnh những giờ học trên lớp, PGS.TS Phạm Thu Hương khuyên tân sinh viên chủ động tham gia các chương trình ngoại khoá, các chương trình nâng cao năng lực, các câu lạc bộ và tổ chức đoàn thể, tích cực đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng, tăng cường kết nối với các chuyên gia, với thầy cô, anh chị và với bạn bè… để từng bước hình thành hệ sinh thái cá nhân là nền tảng cho sự phát triển trong tương lai.

“Trong hành trình trưởng thành, các em sẽ gặp không ít trở ngại và có rất nhiều cách thức để vượt qua trở ngại ấy. Cuộc đời có thể có nhiều thăng trầm và chúng ta sẽ từng bước trải qua nhiều phiên bản của chính mình nhưng các em hãy giữ một niềm tin rằng chỉ cần chúng ta cố gắng mỗi ngày thì phiên bản của ngày sau sẽ tốt hơn phiên bản của ngày trước, những gì chúng ta chưa làm được ngày hôm nay chúng ta sẽ làm được vào những ngày sau” - PGS.TS Phạm Thu Hương nhắn nhủ.

Tân sinh viên Trường Đại học Ngoại thương trong ngày khai giảng năm học 2026 - 2027.

Tỉnh táo vượt qua những cạm bẫy từ chính mình

Môi trường học tập mới mang lại cho tân sinh viên nhiều trải nghiệm thú vị để trưởng thành. Dù vậy, PGS.TS Hoàng Trung Học - Trưởng khoa Tâm lý - Giáo dục (Học viện Quản lý Giáo dục) cảnh báo, điều đó cũng có thể nhấn chìm tương lai của các em bởi các cạm bẫy.

Vì thế, các em cần tỉnh táo vượt qua những cạm bẫy từ chính mình. Đó là tâm lý thỏa mãn quá đà, thiếu tinh thần vượt khó trước những khó khăn trong quá trình học đại học; tâm lý “đứng núi này trông núi nọ” ở một số em chưa thỏa mãn nguyện vọng khi trượt vào các trường mong đợi. Tất cả những điều đó sẽ làm cho các em mất phương hướng, mất ý chí vươn lên.

Để thích ứng được, biến môi trường thành thị và các trường đại học trở thành bệ phóng cho sự thành công, PGS.TS Hoàng Trung Học tân sinh viên cần chuẩn bị tốt kỹ năng sống như: Kỹ năng thiết lập và duy trì các mối quan hệ xã hội; Kỹ năng quản lý thời gian và tài chính; Kỹ năng phòng chống lừa đảo qua mạng xã hội; Kỹ năng quản lý kế hoạch phát triển cá nhân; Kỹ năng học tập hiệu quả trong môi trường đại học.

Để tân sinh viên không bị “sốc” khi bước vào môi trường học tập mới, PGS.TS Hoàng Trung Học lưu ý, các em cần nghiên cứu kỹ quy định đào tạo của trường mình theo học; theo dõi thông tin đào tạo thường xuyên của nhà trường thông qua các kênh chính thống; xây dựng kế hoạch học tập từng năm, từng kỳ, từng môn học và từng bước đạt được chúng;

Tận dụng tối đa sự hỗ trợ của các giảng viên cố vấn. Thà hỏi cố vấn một câu thừa còn hơn là quyết định sai và lãnh hậu quả; tự giác ôn tập sau mỗi ngày học tập. Không thể chỉ ôn tập trước mỗi kỳ thi; Nhất tâm vào việc học, bỏ ngay tâm lý “đứng núi này trông núi nọ”. “Các em cũng chỉ đi làm thêm khi hoàn thành tốt việc học tại trường vì đây là nhiệm vụ chính yếu” - PGS.TS Hoàng Trung Học khuyến nghị.

Nguyễn Thị Thanh Thủy khuyên tân sinh viên tham gia các câu lạc bộ để phát triển kỹ năng và chủ động ngay từ việc đăng ký tín chỉ.

Là sinh viên năm cuối ngành Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế và ngành Luật Kinh doanh, Trường Đại học Luật (Đại học Quốc gia Hà Nội), Nguyễn Thị Thanh Thủy tư vấn, tân sinh viên cần chủ động ngay từ việc đăng ký tín chỉ – một kỹ năng tưởng đơn giản nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch học tập trong những năm đại học.

Theo Thanh Thủy, ở năm nhất, sinh viên nên ưu tiên đăng ký sớm các học phần chung, giáo dục thể chất và giáo dục quốc phòng – an ninh. Đây là những học phần cần được chú trọng, bởi yêu cầu học tập và đánh giá có thể khá chặt chẽ. Sang năm thứ hai, sinh viên có thể học đan xen một số học phần cơ sở ngành để hiểu rõ hơn về lĩnh vực đào tạo, từ đó xác định chuyên ngành phù hợp với năng lực và định hướng của bản thân. Đến năm thứ ba và thứ tư, khi đã tập trung vào các học phần chuyên ngành, sinh viên có thể cân nhắc đi làm thêm phù hợp để tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Không chỉ lựa chọn học phần, thời điểm và cách thức đăng ký tín chỉ cũng là điều tân sinh viên cần lưu ý. Thanh Thủy khuyên sinh viên nên truy cập hệ thống trước khoảng 5-10 phút để hạn chế tình trạng quá tải, đồng thời chủ động nghiên cứu trước lịch học, giảng đường và thông tin về giảng viên.

“Trước buổi đăng ký khoảng một tuần, sinh viên nên tìm hiểu và chuẩn bị trước các phương án lựa chọn. Đăng ký càng sớm thì càng có cơ hội chọn được lớp phù hợp. Tuy nhiên, luôn cần chuẩn bị thêm một hoặc hai phương án thay thế trong trường hợp lớp học mong muốn đã đủ sĩ số”- Thanh Thủy chia sẻ.

Theo nữ sinh, việc chủ động xây dựng kế hoạch và chuẩn bị phương án dự phòng không chỉ giúp quá trình đăng ký tín chỉ thuận lợi hơn mà còn rèn cho sinh viên một kỹ năng quan trọng ở bậc đại học: tự chịu trách nhiệm với kế hoạch học tập của chính mình.