URANIUM

Ngày 1-9, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev thông báo, nước này sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý để quyết định có xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên hay không. Ngày chính thức diễn ra cuộc trưng cầu sẽ được quyết định sau.

Một lần nữa, Kazakhstan lại gợi lại bài toán có nên xây một nhà máy điện hạt nhân hay không.

Mỹ đang đẩy nhanh việc chuyển giao thiết bị vũ khí cho Ukraine, trong đó 10 xe tăng M1A1 Abrams sẽ đến Kiev vào giữa tháng 9.

Khi phương Tây quay lưng với năng lượng hạt nhân sau sự cố ở Fukushima năm 2011, Nga đã nhanh chóng nhảy vào cuộc chơi, mở rộng thị phần và cung cấp nguồn tài chính hào phóng cho các dự án mới ở nước ngoài.

Kazakhstan là quốc gia khai thác uranium hàng đầu thế giới với 12% tổng trữ lượng và chiếm hơn 40% sản lượng uranium trên toàn cầu.

Nga hiện vẫn là nguồn cung cấp khoảng một nửa nhu cầu nhiên liệu hạt nhân trên thế giới, trong đó có Ukraine, Mỹ, và châu Âu dù đa số các nước phương Tây rất muốn thoát khỏi lệ thuộc vào Nga về mặt hàng quan trọng này.

Ngày 25-8, chính quyền quân sự Niger thông báo đã yêu cầu Đại sứ Pháp Sylvain Itte rời khỏi nước này trong vòng 48 giờ, trong bối cảnh mối quan hệ giữa 2 nước ngày càng xấu đi.

Theo báo Wall Street Journal, Tập đoàn Hạt nhân quốc gia Trung Quốc (CNNC) đã trúng thầu xây dựng một nhà máy điện hạt nhân ở tỉnh miền Đông của Saudi Arabia, gần biên giới Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất.

Việt Nam, Philippines, Indonesia sẽ dẫn đầu làn sóng chuyển đổi năng lượng Đông Nam Á; Mỹ mua gấp đôi lượng uranium của Nga; 16 quốc gia Nam Phi phê duyệt chương trình đầu tư cơ sở hạ tầng khí đốt trị giá 17 tỷ USD… là những tin tức nổi bật về năng lượng trong nước và quốc tế ngày 25/8/2023.

Niger từng là thuộc địa của Pháp trong hơn 50 năm, trước khi giành độc lập vào năm 1960. Mặc dù vậy, nhiều người Niger tin Paris vẫn tiếp tục như 'mẫu quốc' với Niamey, khai thác tài nguyên của quốc gia này và thao túng nền kinh tế.

Ngày 24/8, Cơ quan thống kê Mỹ công bố số liệu cho thấy, Washington đã mua 416 tấn uranium của Nga trong nửa đầu năm nay, cao hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm 2022 và là mức cao nhất kể từ năm 2005.

Mỹ đã mua 416 tấn uranium của Nga trong nửa đầu năm nay, cao hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm 2022, và là mức cao nhất kể từ năm 2005.

Công nghệ mới sẽ giúp Tập đoàn Rosatom (Nga) đứng trước cơ hội trở thành nhà cung cấp nhiên liệu hạt nhân cho bất kỳ lò phản ứng nước ngoài nào.

Tình hình nước Nga được dự báo sẽ rất đáng chú ý sau cái chết của trùm lính đánh thuê Wagner Yevgeny Prigozhin.

Bên cạnh dầu khí, nhiên liệu hạt nhân là thứ mà Mỹ và các đồng minh phương Tây rất muốn độc lập khỏi Nga.

Điều đáng chú ý là lần đầu tiên chính quyền quân sự mới ở Niger công khai 'tách khỏi Nga' và tập đoàn quân sự tư nhân Wagner, trong khi sẵn sàng hợp tác với phương Tây.

Từng đánh giá rằng Mỹ sẽ rút khỏi Trung Đông nhưng giờ đây, các nước quân chủ Arab giàu có ở Vùng Vịnh nhận ra, Mỹ đang tăng cường sự hiện diện quân sự trong khu vực và một trong những mục đích là nhắm vào Iran, với lý do quốc gia Hồi giáo này đã có hành động đe dọa an ninh giao thông hàng hải.

Nga vẫn thu lợi hàng tỷ USD từ sự phụ thuộc của Mỹ và châu Âu vào nhiên liệu hạt nhân.

Ngày 18/8, một quan chức cấp cao cho biết Cộng đồng Kinh tế Tây Phi ECOWAS đã đồng ý về 'ngày D' cho khả năng can thiệp quân sự nhằm khôi phục nền dân chủ ở Niger nếu các nỗ lực ngoại giao thất bại.

Theo Bộ Ngoại giao Nga, Nga đã cấm thêm 54 công dân Anh nhập cảnh vào nước này để đáp trả các lệnh trừng phạt của Anh đối với công dân và doanh nghiệp của họ.

Tập đoàn năng lượng nguyên tử thuộc sở hữu nhà nước của Nga Rosatom đã tăng đáng kể nguồn cung thiết bị và nhiên liệu hạt nhân cho các quốc gia 'thân thiện', Tổng giám đốc Công ty Aleksey Likhachev nói với Tổng thống Vladimir Putin hôm thứ Hai 14/8.

Bộ trưởng Quốc phòng Belarus Viktor Khrenin cảnh báo hiện tồn tại nguy cơ xảy ra xung đột trực tiếp giữa NATO với nước này và Nga trong tương lai.

Tổng thống Nga Vladimir Putin hồi tháng 3 tuyên bố vũ khí hạt nhân của Nga sẽ được triển khai tại Belarus để đáp trả việc Anh cung cấp đạn uranium nghèo cho Kiev.

Bộ trưởng Quốc phòng Belarus Viktor Khrenin cho rằng 'rõ ràng' là Nga và Belarus có thể rơi vào xung đột trực tiếp với NATO trong tương lai.

Giám đốc điều hành của Tập đoàn Năng lượng hạt nhân Nhà nước Nga (Rosatom) - Aleksey Likhachev cho biết trong cuộc họp với Tổng thống Nga, Rosatom đã leo lên vị trí thứ hai về trữ lượng uranium sau khi mua lại mỏ Budennovskoe ở Kazakhstan.

Mỹ và Iran vốn là đối thủ 'không đội trời chung' của nhau trong nhiều thập niên qua. Quan hệ giữa hai nước đang ở mức căng thẳng cao trong hàng loạt vấn đề gai góc như chương trình hạt nhân của Iran, các lệnh trừng phạt của Mỹ và đồng minh nhằm vào Tehran, an ninh, an toàn ở Vùng Vịnh hay các cuộc xung đột ở Trung Đông…Tuy nhiên, không vì thế hai bên 'cạch mặt' nhau vĩnh viễn. Hiện có các kênh liên lạc khác nhau, nhất là sự hỗ trợ của bên thứ ba, nhằm gỡ từng 'nút thắt', qua đó có thể tạo bước đột phá trong quan hệ Tehran - Washington.

Cuộc đảo chính quân sự vừa diễn ra ở Niger đã đẩy quốc gia này vào tình trạng bất ổn toàn diện. Nhưng hệ lụy chưa dừng lại ở đó. Cuộc đảo chính còn có nguy cơ thúc đẩy xu hướng đảo chính quay trở lại khu vực.

Các nhà lãnh đạo Tây Phi đang cân nhắc các động thái tiếp theo khi tìm cách lật ngược cuộc đảo chính quân sự ở Niger.

Báo The Wall Street Jounal (Mỹ) ngày 11/8 dẫn các nguồn tin nắm được tình hình cho biết Iran đã pha loãng một phần nhỏ kho dự trữ uranium đã được làm giàu 60% và có thể tiếp tục làm như vậy khi kho dự trữ tăng lên.

Iran đã giảm đáng kể tốc độ tích lũy uranium được làm giàu ở mức độ cao. Điều này có thể coi là một bước hướng tới việc nối lại đàm phán với Mỹ về vấn đề hạt nhân vào mùa thu năm nay.

Vài ngày sau khi Tổng thống Niger bị phế truất trong một cuộc đảo chính quân sự vào cuối tháng 7, hàng nghìn người biểu tình ủng hộ đảo chính đã tập trung tại Đại sứ quán Pháp ở thủ đô Niamey để gửi một thông điệp rõ ràng tới Paris và các đồng minh phương Tây.

Diễn biến phức tạp sau cuộc đảo chính quân sự ở Niger đang đe dọa cuốn khu vực Tây Phi vào vòng xoáy bạo lực mới. Mối quan hệ đối tác an ninh quan trọng giữa Mỹ và Chính phủ Niger vừa bị lật đổ tạm thời gián đoạn, cùng với nguy cơ can thiệp quân sự từ bên ngoài vào nước này gây lo ngại làm gia tăng bất ổn, đe dọa an ninh khu vực.

Sự phụ thuộc vào năng lượng hạt nhân Nga dự kiến sẽ tăng lên khi các quốc gia triển khai các lựa chọn thay thế cho nhiên liệu hóa thạch.

Cuộc đảo chính tại Niger khiến Pháp và đồng minh đối mặt nguy cơ tuột mất một đối tác Tây Phi quan trọng vào vòng ảnh hưởng của đối thủ cạnh tranh, đồng thời bộc lộ những 'lỗ hổng' trong chính sách chung của phương Tây ở khu vực, cũng như tạo ra hệ lụy với an ninh tổng thể tại châu Âu.