Sự trở lại đầy ấn tượng của 'Bố già' Quang Đại

Một trong những yếu tố chính tạo sự thu hút không phải là những ngôi sao trẻ đang hot mà là một cái tên rất cũ: diễn viên, đạo diễn Trần Quang Đại (nghệ danh Quang Đại).

Một Thế Giới đã có buổi trò chuyện cùng anh vào những ngày không khí tết đang về rực rỡ phố phường.

Đạo diễn, diễn viên Quang Đại và ca sĩ Phương Thanh

- Anh vắng bóng ở màn ảnh rộng và truyền hình đã lâu ở cả hai vai trò diễn viên và đạo diễn. Bỗng dưng anh xuất hiện rất ngầu trong phim hành động "Hùng Long phong bá" của đạo diễn Toni Dương Bảo Anh chiếu trên ứng dụng Galaxy Play. Bây giờ sự tái xuất của anh còn ấn tượng hơn với dự án điện ảnh Bố già trở lại của Nguyễn Quốc Duy. Hình như anh đã có sự chuẩn bị cho cuộc tái ngộ này?

- Đạo diễn Quang Đại: Tôi không có một sự chuẩn bị nào cho khái niệm sẽ quay lại kiếm sống bằng nghệ thuật. Sự xuất hiện trở lại của tôi đầy ngẫu hứng nhưng xuất phát từ một niềm vui nghệ thuật nghiêm túc. Tôi xa điện ảnh khá lâu nhưng tôi vẫn ở đây và dõi theo. Tôi vẫn đọc, vẫn xem những gì liên quan đến phim ảnh, vẫn gặp gỡ anh em trong giới để chia sẻ trăn trở với nghề.

Một hôm, Toni Dương Bảo Anh nói với tôi rằng "con muốn mời bố vào một vai diễn mà bố không cần diễn, chỉ nghiêm mặt không cười là ok". Tôi thấy ý tưởng này vui nên nhận lời. Đó là vai đại ca giang hồ trong Hùng Long phong bá. Tôi được nghe nói lại rằng phim bùng nổ trên các ứng dụng xem phim điện ảnh. Rất vui.

Nhớ lại những ngày dịch bệnh, tôi thường hay gặp và uống rượu với Nguyễn Quốc Duy. Chủ đề chính trong câu chuyện vẫn là điện ảnh. Duy bàn với tôi vài ý tưởng và tôi góp thêm ý. Cứ thế tứ truyện hình thành ngày càng rõ ràng. Duy nói: "Nếu có nhà đầu tư thì anh phải đóng nhân vật bố già ấy. Dám chơi không?". Tôi trả lời ok vì thích kịch bản Bố già trở lại này. Ban đầu dự định phát trên các ứng dụng và phần mềm xem phim, nhưng anh em trong nghề đánh giá cao chất lượng nên chúng tôi nâng cấp bản điện ảnh.

- Một trong những tiêu chí đánh giá phim thành công hay không dựa trên doanh thu phòng vé. Tại Việt Nam, có nhiều phim hay giàu chất nghệ thuật nhưng bán vé kém, ngược lại nhiều phim giải trí hời hợt nhưng thu hút đông người xem. Anh nghĩ gì về điều này, thưa anh?

- Đạo diễn Quang Đại: Tôi chỉ là diễn viên nên nhiệm vụ chính của tôi là hóa thân. Tôi cũng mong phim mình tham gia thành công phòng vé, đến được rộng rãi công chúng nhưng để đo được gu của công chúng thật sự quá khó.

45 năm trong nghề tôi luôn tâm niệm điện ảnh là nghệ thuật đỉnh cao tổng hợp đủ các loại mỹ thuật, hội họa, văn chương... nên giải trí nhưng phải có trí tuệ chứ không nên dễ giải. Người làm phim phải định hướng thẩm mỹ cho người xem.

- Thời anh còn trẻ muốn được xuất hiện trên phim ảnh rất khó. Anh đã bước vào nghề thế nào, thưa anh?

- Đạo diễn Quang Đại: Điều đầu tiên tôi phải thừa nhận là tôi mê và có zene nghệ thuật từ cha tôi (nghệ sĩ Hùng Cường). Trước năm 1975, tôi mơ ước trở thành nhà quay phim. Tôi cũng được cha cho học đánh trống. Sau năm 1975, tôi làm ở công ty du lịch tại khách sạn REX. Chú Lê Hoàng Hoa làm phim Cô Nhíp và chọn bối cảnh ngay nơi tôi làm việc. Lúc đó, trong phim cần nhân vật đánh trống và tôi tình nguyện tham gia. Từ đó bén duyên điện ảnh.

Tôi âm thầm luyện tập và học hỏi từ các tiền bối. Dù không học diễn xuất trường lớp nhưng tôi được chọn về đoàn kịch Bông hồng nhờ năng khiếu bẩm sinh và niềm đam mê cháy bổng. Năm 1979, tôi đang ở Bông Hồng thì gặp được chú Huy Thành. Chú đã chọn tôi vào vai chính phản diện phim Cư xá màu xanh (đóng chung Hoa Hạ, Ánh Phượng). Từ đây tôi bắt đầu có tên tuổi.

Ngày xưa, một diễn viên khó có cơ hội tham gia phim và vai chính càng khó. Họ phải có năng lực, chuyên nghiệp, am hiểu thực tế của vai diễn. Khi nhận một vai gì tôi dành thời gian đến môi trường sống của nhân vật đó để trải nghiệm và quan sát.

Khi tôi được khán giả yêu thích thì đồng thời hãng phim Giải Phóng liên tục giao vai. Tôi hóa thân vào đủ các loại vai, trong đó, bao gồm vai chính và chính phản diện. Năm 1985 tôi đoạt giải diễn viên trong phim Kẻ cô đơn. Ngoài ra, tôi tham gia hơn 40 phim điện ảnh khác với đủ thể loại vai và cá tính khác nhau.

- Khi trở thành đạo diễn, anh cũng đoạt vô số giải thưởng phim truyền hình. Anh quan niệm thế nào về vai trò của "ông vua trường quay"?

- Đạo diễn Quang Đại: Lúc đang phục vụ tại hãng phim Giải Phóng, tôi lọt vài mắt xanh đạo diễn Hồng Sến. Anh chọn tôi làm trợ lý và đào tạo tôi tại chỗ. Tôi theo học nghề anh Sến một thời gian được đề cử làm phó đạo diễn cho anh Hồ Quang Minh.

Nhiều năm học hỏi tui rút ra một triết lý: đạo diễn phải làm sao cho khán giả chứng kiến sự việc chớ không phải nghe kể lại sự việc. Tôi đã chọn những chủ đề về thân phận của những người nghèo khó, cùng đường. Ví dụ như Chim phóng sanh, Xóm suối sâu. Tôi đã kể chuyện theo phong cách dung dị, mộc mạc và rất thật nhờ vậy chạm vào khán giả.

- Sắp tới, anh tiếp tục xuất hiện trên màn ảnh rộng hay tạm dừng chờ dự án phù hợp?

- Đạo diễn Quang Đại: Tôi đang hóa thân vào vai quan khâm sai giả dạng thường dân điều tra phá án trong phim Trùm sò. Đây cũng là nhân vật mà tôi thích. Nghệ thuật là cuộc vui nghiêm túc, ở tuổi này, cái gì thấy hay thì tham gia không thì thôi.

- Chúc các dự án phim anh tham gia đều thành công và chúc anh luôn bình an!

Tam Anh (Thực hiện)