Su-57 Nga đang thay đổi vai trò sau chiến tranh Ukraine
Việc Nga thử nghiệm phiên bản 2 chỗ ngồi cho thấy Su-57 có thể được mở rộng từ tiêm kích tàng hình đa nhiệm thành nền tảng chỉ huy và điều phối tác chiến trên không.
Thời điểm 19/5/2026, nguyên mẫu tiêm kích thế hệ 5 Su-57D 2 chỗ ngồi của Nga bất ngờ thực hiện chuyến bay đầu tiên. Động thái liền gây ra chú ý lớn trên các diễn đàn quân sự khi ấy.
Máy bay do ông Sergey Bogdan, phi công trưởng của Cục thiết kế Sukhoi, điều khiển. Đây là bước phát triển mới đáng chú ý đối với dòng tiêm kích Su-57.
Khác biệt dễ nhận thấy nhất của Su-57D là khoang lái được bố trí thêm vị trí cho phi công thứ 2. Ban đầu, cấu hình này có thể phục vụ huấn luyện chuyển loại.
Tuy nhiên, Nga đang hướng Su-57D tới những nhiệm vụ rộng hơn, trong đó có vai trò máy bay chỉ huy và kiểm soát tác chiến.
Theo công bố của Tập đoàn Máy bay Thống nhất Nga, Su-57D có thể tổ chức và điều phối hoạt động của nhóm máy bay có người lái và không người lái.
Máy bay cũng được định hướng xây dựng một không gian thông tin và điều khiển thống nhất giữa các phương tiện tham gia tác chiến.
Vai trò của phi công thứ 2 vì vậy không chỉ nằm ở việc hỗ trợ điều khiển máy bay. Ông Sergey Bogdan cho rằng trong những chiến dịch lớn, một chỉ huy có kinh nghiệm có thể trực tiếp ra quyết định trên không.
Người này có thể quan sát tình hình, hỗ trợ phi công phía trước và điều hành nhóm máy bay trong điều kiện liên lạc bị gây nhiễu.
Điểm đáng chú ý là Su-57D vẫn giữ vai trò của một tiêm kích đa nhiệm. Tập đoàn Máy bay Thống nhất Nga cho biết Su-57 có khả năng thực hiện nhiệm vụ chống mục tiêu trên không, mặt đất và trên biển.
Máy bay cũng được thiết kế để hoạt động trong điều kiện thời tiết phức tạp và môi trường tác chiến có gây nhiễu.
Cấu hình 2 chỗ ngồi vì thế mở rộng cách sử dụng Su-57 thay vì thay thế vai trò chiến đấu vốn có.
Người thứ 2 có thể đảm nhận thêm các nhiệm vụ liên quan đến chỉ huy, điều phối và quản lý thông tin, trong khi phi công phía trước tập trung vào điều khiển máy bay và thực hiện nhiệm vụ chiến đấu.
Sự thay đổi này đặc biệt đáng chú ý khi Nga đang thúc đẩy khả năng phối hợp giữa máy bay có người lái và phương tiện không người lái.
Su-57D được giới chức Nga xác định có thể đóng vai trò trung tâm điều khiển trên không cho một nhóm hỗn hợp, tạo ra mạng lưới thông tin và điều hành giữa các phương tiện.
Nga cũng cho rằng cấu hình 2 chỗ ngồi có giá trị đối với đào tạo phi công. Ông Sergey Bogdan nhận định phiên bản này sẽ thuận lợi cho những khách hàng chưa từng vận hành các dòng máy bay Sukhoi, đồng thời giúp quá trình huấn luyện và chuyển loại phi công dễ dàng hơn.
Như vậy, Su-57D đang được Nga định hướng thành một nền tảng đa nhiệm hơn.
Từ một tiêm kích thế hệ 5 chủ yếu đảm nhiệm nhiệm vụ chiến đấu, Su-57 có thể được mở rộng thêm chức năng huấn luyện, chỉ huy và điều phối các nhóm máy bay có người lái và không người lái.
