SpaceX chuẩn bị IPO với định giá kỷ lục

Nếu đạt được mức giá dự kiến, SpaceX sẽ trở thành công ty lớn thứ 7 tại Mỹ theo vốn hóa thị trường - Ảnh sưu tầm

Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) vào ngày 3/6, SpaceX đã ấn định giá cổ phiếu IPO ở mức 135 USD mỗi cổ phiếu. Với mức giá này, công ty được định giá 1,77 nghìn tỷ USD, đưa SpaceX trở thành công ty lớn thứ 7 tại Mỹ theo vốn hóa thị trường.

SpaceX dự kiến sẽ bán ra 555,6 triệu cổ phiếu, thu về khoảng 75 tỷ USD. Các nhà bảo lãnh phát hành có quyền chọn mua thêm 83,33 triệu cổ phiếu với giá IPO, tương đương 11,2 tỷ USD. Sau đợt phát hành này, Musk sẽ nắm giữ hơn 82% quyền biểu quyết trong công ty.

Goldman Sachs là ngân hàng bảo lãnh lớn nhất cho đợt phát hành này, tiếp theo là Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup và JPMorgan Chase. Công ty dự kiến bắt đầu chương trình gặp gỡ nhà đầu tư (roadshow) từ ngày 4/6/2026, công bố giá chính thức vào ngày 11/6/2026 và giao dịch trên sàn Nasdaq từ ngày 12/6/2026. SpaceX, sẽ niêm yết công khai dưới mã chứng khoán SPCX, được kỳ vọng sẽ là đợt IPO lớn nhất từ trước đến nay trên thế giới, với lượng vốn dự kiến huy động lớn hơn gấp ba lần so với đợt IPO của Alibaba - vụ phát hành lớn nhất tại Mỹ cho đến nay. Cuộc phát hành của SpaceX cũng diễn ra trong bối cảnh các công ty AI như Anthropic và OpenAI đang chạy đua để niêm yết cổ phiếu trên các sàn giao dịch đại chúng.

Điểm gây chú ý lớn nhất trong đợt IPO này là việc Elon Musk công khai mức giá tới một tuần trước khi hoàn tất quá trình roadshow. Đây là điều hiếm khi xảy ra trong các thương vụ IPO quy mô lớn tại Mỹ, nơi giá chào bán thường chỉ được xác định sau khi các ngân hàng đầu tư thăm dò nhu cầu của thị trường. Động thái này cho thấy Musk tiếp tục áp dụng cách tiếp cận khác biệt, tận dụng sức hút cá nhân và vị thế đặc biệt của SpaceX để tự định hình các điều khoản huy động vốn thay vì tuân theo cơ chế định giá truyền thống của Phố Wall.

Con số định giá này đánh dấu sự tăng trưởng thần tốc khi giá trị công ty đã tăng gấp đôi so với 6 tháng trước và vượt xa mức định giá 125 tỷ USD vào năm 2022 hay 12 tỷ USD vào năm 2015. Mặc dù đạt doanh thu 18,7 tỷ USD trong năm 2025 nhờ dịch vụ Internet vệ tinh Starlink, các hợp đồng phóng tên lửa cho chính phủ và thương vụ thâu tóm xAI, SpaceX vẫn ghi nhận khoản lỗ 4,9 tỷ USD trong cùng năm. Sự chấp nhận của các nhà đầu tư đối với mức định giá khổng lồ này sẽ phụ thuộc vào niềm tin đối với các ý tưởng đầy tham vọng của CEO Elon Musk, bao gồm việc chinh phục sao Hỏa và đưa các trung tâm dữ liệu vào không gian.

Tuy nhiên, con số định giá này cũng đang gây ra nhiều tranh cãi của các nhà đầu tư. Các nhà phân tích của Công ty quản lý tài chính Morningstar (Mỹ) ước tính giá trị của SpaceX ở mức 780 tỉ USD, chưa bằng một nửa so với mục tiêu của tập đoàn này. Lý do được đưa ra là Morningstar nhận định triển vọng từ mảng kinh doanh trí tuệ nhân tạo (AI) của SpaceX, bao gồm AI và mạng xã hội, khá bấp bênh do sự cạnh tranh từ OpenAI và Anthropic. Bên cạnh đó, công ty này cũng cảnh báo mảng AI của SpaceX phụ thuộc vào những công nghệ chưa được kiểm chứng như các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo Trái đất, đồng thời mảng kinh doanh băng thông rộng vệ tinh Starlink cũng phải đối mặt với nhiều rào cản công nghệ, mà phần lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của công ty.

Ở chiều hướng khác, nhiều chuyên gia cho rằng việc định giá SpaceX theo các tiêu chuẩn truyền thống là không đơn giản. "Nhìn bề ngoài, mức định giá này rất cao theo bất kỳ tiêu chuẩn nào. Nhưng SpaceX cũng không phải là một công ty truyền thống và gần như không có doanh nghiệp niêm yết nào thực sự tương đồng để so sánh", Tim Hatt, Giám đốc nghiên cứu của GSMA Intelligence, nhận định. Khác với các công ty công nghệ thông thường, SpaceX hoạt động đồng thời trong nhiều lĩnh vực như hàng không vũ trụ, viễn thông, quốc phòng và dịch vụ internet vệ tinh, khiến việc tìm kiếm doanh nghiệp đối chứng gần như bất khả thi.

Bất chấp những tranh cãi về mức định giá cao, nhu cầu đối với cổ phiếu SpaceX đang rất lớn. Theo nhiều nguồn tin trên Phố Wall, các tổ chức tài chính và nhà đầu tư lớn đều tìm cách giành suất tham gia thương vụ được xem là sự kiện tài chính nổi bật nhất năm nay. Danh tiếng của Elon Musk cùng kỳ vọng tăng trưởng dài hạn của SpaceX khiến nhiều quỹ đầu tư sẵn sàng chấp nhận mức định giá đắt đỏ.

JPMorgan Chase, một trong những ngân hàng tham gia bảo lãnh phát hành, dự kiến tổ chức sự kiện quy mô lớn dành cho hơn 2.500 khách hàng giàu có tại 90 địa điểm thuộc 26 bang của Mỹ nhằm quảng bá đợt IPO SpaceX. Ngoài ra, nhiều ngân hàng quốc tế như Mizuho, Deutsche Bank, UBS và Barclays cũng được khuyến khích tập trung tiếp cận tầng lớp khách hàng giàu có tại các thị trường của họ.

Cuộc IPO sắp tới cũng đang đưa ông Musk tiến gần hơn bao giờ hết đến ngưỡng tài sản nghìn tỷ USD. Theo bản cáo bạch mới nhất, giá trị cổ phần của ông Musk trong SpaceX trên giấy tờ đã đạt 866,5 tỷ USD. Hiện tại, tạp chí Forbes ước tính tài sản ròng của ông Musk ở mức 826 tỷ USD, cao hơn nhiều so với ông Larry Page, đồng sáng lập Google, người đứng thứ hai trong xếp hạng giàu với tài sản dưới 300 tỷ USD. Nếu SpaceX đạt được mức định giá dự kiến khi lên sàn Nasdaq vào tuần tới, Musk sẽ điều hành 2 trong số 8 công ty có giá trị nhất tại Mỹ, vì SpaceX sẽ vượt qua không chỉ Tesla mà cả Meta trong danh sách các công ty nghìn tỷ USD.

Nam Sơn