Sóng thần ngành chip

Trong phiên giao dịch ngày 28/5, cơn sốt tăng giá điên cuồng của cổ phiếu ngành chip đã vượt qua một cột mốc mới, khi Chỉ số Bán dẫn PHLX ghi nhận mức tăng điểm trong 100 ngày giao dịch đầu tiên của bất kỳ năm nào từng được ghi nhận trong lịch sử.

Ngay cả khi xét theo tiêu chuẩn của cơn sốt bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI), mức tăng này vẫn là quá đỗi phi thường.

Cổ phiếu Sandisk đã sớm bứt phá 570% chỉ trong 12 tháng qua. Intel tăng hơn gấp 3 lần, còn Samsung, Micron và SK Hynix đều đã chen chân vào hàng ngũ những tập đoàn có giá trị hơn 1.000 tỷ USD.

Thậm chí, Advanced Micro Devices (AMD) hiện sở hữu mức định giá còn cao hơn cả ngân hàng JPMorgan Chase.

Nhu cầu AI và cơn khát nguồn cung

Sự cuồng nhiệt của giới đầu tư dành cho những nền tảng kiến tạo nên hệ sinh thái AI đã giúp kéo thị trường chứng khoán thoát khỏi đà suy thoái do chiến sự Iran.

Cụ thể, trong phiên giao dịch ngày 28/5, cổ phiếu SK Hynix tăng 9,3% tại Hàn Quốc, trong khi Micron tăng thêm 3,6%, góp phần đẩy chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite lên những đỉnh cao kỷ lục mới.

Micron đã trở thành một trong những công ty nghìn tỷ tại Mỹ sau ngày 26/5. Ảnh: Reuters.

Tính đến thời điểm hiện tại của năm 2026, chỉ số bán dẫn PHLX đã tăng 82%, đánh dấu hiệu suất tốt nhất từ trước đến nay trong 100 ngày giao dịch đầu năm. Kỷ lục trước đó được thiết lập vào năm 1995, nhiều năm trước khi bong bóng dot-com vỡ vụn.

Đà tăng của chỉ số này thậm chí còn lu mờ sự bứt phá bùng nổ của một số cổ phiếu có cơ cấu thành phần lớn nhất, bao gồm Intel với mức tăng hơn 200% từ đầu năm đến nay. Theo dữ liệu từ Dow Jones Market Data, các công ty thuộc chỉ số PHLX đã có thêm khoảng 5.700 tỷ USD vào tổng giá trị vốn hóa thị trường.

Đứng sau đà tăng phi mã này là tình trạng thiếu hụt chip nhớ trên toàn cầu, yếu tố đang bơm những khoản lợi nhuận khổng lồ cho các nhà sản xuất chip trên toàn thế giới.

Nhu cầu đang tăng vọt trên gần như mọi phân khúc chip, từ các bộ xử lý trung tâm (CPU) cơ bản mà Intel, Arm Holding và AMD chuyên sản xuất cho đến các bộ tăng tốc AI (hay còn gọi là GPU) do Nvidia chế tạo.

Ở lớp sâu hơn, các loại chip nhớ cho phép máy chủ lưu trữ bộ nhớ đệm (cache) dữ liệu khổng lồ cần thiết để vận hành các mô hình AI cũng chứng kiến mức tăng phi mã.

Lấy ví dụ, theo nhà cung cấp dữ liệu Ornn, chi phí thuê card Nvidia B200 theo giờ đã tăng gần gấp đôi trong 3 tháng qua, từ mức 2,66 USD lên 5,27 USD.

Cũng theo tổ chức này, kể từ tháng 11/2025, giá giao ngay hàng ngày của DDR5, loại chip nhớ phổ biến dùng cho cả gaming và điện toán AI, đã tăng hơn gấp đôi, vọt lên mức 22,50 USD.

Mức tăng giá không tưởng của các cổ phiếu ngành chip so với chỉ số S&P 500. Ảnh: FactSet.

Ở chiều hướng khác, sự bùng nổ từ tác nhân AI (AI agent) - những công cụ AI sử dụng học máy để thực hiện hàng loạt tác vụ, từ lập trình đến lên kế hoạch du lịch - cũng đã "hồi sinh" thị trường CPU.

Cổ phiếu Intel đã nhảy vọt 20% trong tháng 4 sau khi công ty báo cáo doanh số hàng quý trong mảng trung tâm dữ liệu đạt 5,1 tỷ USD, đánh bại mọi kỳ vọng của Phố Wall. Động lực chính đến từ các dòng CPU phục vụ nền tảng tác nhân AI.

Những tín hiệu cảnh báo

Theo công ty nghiên cứu PitchBook, tổng giá trị thương vụ trên thị trường tư nhân liên quan đến hạ tầng AI đã đạt 80 tỷ USD trong quý cuối cùng của năm 2025, mức cao nhất trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, dữ liệu cũng cho thấy quy mô các thương vụ đã có dấu hiệu hạ nhiệt trong năm nay. Dù hầu hết giao dịch trong lĩnh vực hạ tầng AI đến từ mảng đầu tư mạo hiểm, tạo ra khoảng 400 thương vụ mỗi quý, nhưng các quỹ đầu tư vốn cổ phần tư nhân mới là thế lực thúc đẩy phần lớn giá trị giao dịch.

Theo bà Gina Martin Adams, Giám đốc Chiến lược Thị trường tại HB Wealth, niềm tin của các nhà đầu tư đối với cả thị trường công và tư có thể sẽ bị thử thách trong những tháng tới.

Bà cảnh báo rằng việc các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô khổng lồ như Google và Amazon đã bắt đầu cắt giảm chi tiêu.

Ngoài ra, sự xuất hiện của các mô hình AI đòi hỏi ít năng lực tính toán hơn, hay những thay đổi tiêu cực về mặt chính sách đều có thể dội gáo nước lạnh vào đà tăng của cổ phiếu ngành chip.

Mức tăng trong 100 ngày đầu tiên của năm từ Chỉ số Bán dẫn PHLX phá vỡ mốc cao nhất từ trước nay. Ảnh: Wall Street Journal.

Mặc dù vậy, đối với phần lớn các nhà đầu tư, cổ phiếu bán dẫn vẫn giống như một món hời, bất chấp giá đã tăng vọt.

Lý do nằm ở hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) đã giảm từ vùng đỉnh nhờ việc các công ty này liên tục gia tăng lợi nhuận. Gần đây, các công ty trong chỉ số PHLX đang giao dịch ở mức khoảng 26 lần so với dự phóng lợi nhuận 12 tháng tới.

Con số này nhỉnh hơn mức P/E trung bình 10 năm là 21 lần, nhưng vẫn thấp hơn rất nhiều so với mức đỉnh trong thời kỳ bong bóng dot-com.

Bên cạnh đó, so với bong bóng dot-com khi mà hầu hết cổ phiếu đều không có chút lợi nhuận nào, những khoản tiền khổng lồ của ngành chip chính là điểm khác biệt cốt lõi.

Lợi nhuận của Micron đã tăng vọt đến mức cổ phiếu của hãng hiện chỉ giao dịch ở mức P/E dự phóng 10 lần cho 12 tháng tới, theo dữ liệu từ Tập đoàn Giao dịch Chứng khoán London (LSEG). Để so sánh, con số này thấp hơn nhiều so với mức P/E 22 lần của chỉ số S&P 500.

Anh Tuấn