Số học sinh ở TP.HCM đông kỷ lục trong năm học mới

Học sinh tiểu học tại TP.HCM. Ảnh: Quỳnh Danh.

Tại Hội nghị Tổng kết năm học 2025-2026 và triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027, Sở GD&ĐT TP.HCM cho biết vào năm học mới 2026-2027, thành phố dự kiến có 2.621.038 học sinh, gồm 2.193.065 học sinh công lập và 427.973 học sinh ngoài công lập.

So với năm học 2025-2026 - năm đầu tiên sau sáp nhập, số học sinh của TP.HCM tăng thêm 96.258 em. Trong đó, bậc mầm non tăng 46.982 em, tiểu học tăng 11.863, THCS tăng 14.941 và THPT tăng 22.472 em.

Quy mô này tiếp tục củng cố vị trí TP.HCM là địa phương có hệ thống giáo dục lớn nhất cả nước. Nhưng cùng với đó, điều này khiến bài toán trường lớp, giáo viên trở nên cấp thiết hơn trong năm học mới.

Học sinh đông, quá tải trường học

Năm học 2025-2026 là năm học đầu tiên TP.HCM mới vận hành sau khi hợp nhất với tỉnh Bình Dương (cũ) và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Thành phố theo đó có 168 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 113 phường, 54 xã và một đặc khu.

Sau sắp xếp, toàn thành phố có 3.438 trường từ mầm non đến THPT, trong đó 2.114 trường công lập và 1.324 trường ngoài công lập, được Sở GD&ĐT xác định là quy mô lớn nhất cả nước. Mạng lưới tiếp tục được mở rộng nhưng phân bố chưa đồng đều giữa các địa bàn.

Về người học, báo cáo thống kê năm học 2025-2026 toàn thành phố có 2.651.713 trẻ em, học sinh, học viên, gồm 2.202.304 người học công lập và 449.409 người học ngoài công lập. Riêng nhóm mầm non và phổ thông có 2.581.527 người học. Trong đó, tiểu học có 951.312 học sinh, THCS là 762.088 và THPT là 341.534 em.

Báo cáo cũng cho biết khoảng 24% học sinh không có hộ khẩu thường trú tại TP.HCM, trong khi số học sinh tăng cơ học hàng năm dao động 50.000-60.000 em. Đây được xác định là một trong những áp lực lớn nhất đối với việc bảo đảm trường lớp của thành phố.

Quy mô dân số học sinh tăng nhanh cũng khiến tình trạng thiếu trường, thiếu lớp, quá tải tiếp tục xuất hiện ở một số khu vực có tốc độ tăng dân số cơ học cao, khu công nghiệp, khu chế xuất. Sở GD&ĐT đánh giá chất lượng giáo dục giữa các địa bàn vẫn còn chênh lệch, một phần do cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên chưa được bổ sung kịp thời theo tốc độ tăng học sinh.

Để đáp ứng nhu cầu học tập, trong năm học vừa qua, thành phố đã thành lập 5 trường THPT mới, gồm Võ Nguyên Giáp, Thoại Ngọc Hầu, Phan Văn Hớn, Hà Huy Tập và trường Tiểu học - THCS - THPT Lê Thị Riêng. Cùng với đó, các đơn vị sự nghiệp công lập được tổ chức, sắp xếp lại theo mô hình quản lý mới.

Bài toán nhân lực cũng là điểm đáng chú ý. Năm học 2025-2026, thành phố có nhu cầu tuyển 5.696 vị trí giáo viên các cấp. Kết quả, 3.909 ứng viên được tuyển dụng và 686 ứng viên được công nhận trúng tuyển bổ sung. Tuy nhiên, sau tuyển dụng, các cơ sở giáo dục vẫn thiếu 178 giáo viên môn Nghệ thuật, gồm 64 giáo viên Âm nhạc và 114 giáo viên Mỹ thuật. Nhiều đơn vị cũng gặp khó khăn trong việc tìm giáo viên Tin học, Âm nhạc và Mỹ thuật.

Dù chịu áp lực về quy mô, ngành giáo dục TP.HCM vẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được duy trì với 288 giải học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 10 giải nhất. Tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật quốc gia, học sinh thành phố giành một giải nhất, 3 giải ba và 6 giải tư. Một dự án được chọn tham dự cuộc thi quốc tế tại Mỹ.

Tuy nhiên, chính báo cáo tổng kết cũng chỉ ra cơ sở vật chất chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu trong bối cảnh quy mô học sinh tăng nhanh. Một số khu vực còn thiếu trường, lớp; đội ngũ giáo viên thiếu cục bộ theo môn học, cấp học. Đây là những vấn đề TP.HCM phải giải quyết ngay khi bước vào năm học 2026-2027.

TP.HCM tăng tốc xây trường để giải quyết bài toán thiếu trường, lớp. Ảnh: Khương Nguyễn.

Tăng tốc xây trường

Theo kế hoạch năm học 2026-2027, TP.HCM dự kiến có 2.621.038 học sinh, tăng 96.258 em. Toàn thành phố dự kiến có 3.476 trường, 78.802 phòng học, 79.564 lớp và 126.247 giáo viên.

Con số tăng thêm hơn 96.000 học sinh đồng nghĩa thành phố phải chuẩn bị đồng thời nhiều điều kiện để bảo đảm học sinh có chỗ học, đủ giáo viên và không làm gia tăng tình trạng quá tải ở các khu vực đông dân.

Một trong những nhiệm vụ cấp bách là bổ sung phòng học. Trước ngày 5/9/2026, thành phố dự kiến đưa vào sử dụng 1.044 phòng học mới và 809 phòng học tăng thêm với tổng kinh phí khoảng 3.848 tỷ đồng. Trong đó, 48 dự án sử dụng vốn ngân sách xây dựng 900 phòng học mới, còn 5 dự án xã hội hóa xây dựng 102 phòng học mới.

Trước đó, TP.HCM đã phát động chiến dịch “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học phục vụ năm học 2026-2027”. Đến thời điểm báo cáo, 13/53 dự án đã hoàn thành với 213/1.002 phòng học mới. Thành phố dự kiến đến hết tháng 12/2026 sẽ hoàn thành thêm 321 phòng học xây mới và 288 phòng học tăng thêm, với tổng kinh phí khoảng 2.484 tỷ đồng.

Về lâu dài, TP.HCM đặt mục tiêu đạt tối thiểu 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học vào năm 2030. Tính đến tháng 5/2026, tỷ lệ này mới đạt 277 phòng học/10.000 dân. Thành phố đã thành lập tổ công tác đầu tư cho ngành giáo dục để theo dõi, tháo gỡ các vướng mắc liên quan đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng, tài chính và giải ngân các dự án trường học.

Cùng với trường lớp, ngành giáo dục tiếp tục xử lý bài toán thiếu giáo viên. Kế hoạch năm học mới yêu cầu rà soát nhu cầu giáo viên theo quy mô học sinh, số lớp, môn học và yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày; đồng thời linh hoạt điều động, biệt phái, dạy liên trường và bố trí giáo viên theo cụm trường.

Thành phố sẽ tuyển dụng hết số biên chế được giao, tập trung khắc phục tình trạng thiếu giáo viên mầm non và giáo viên các môn học theo Chương trình GDPT 2018.

Năm học 2026-2027 cũng được xác định là năm đẩy mạnh đổi mới chất lượng dạy học. Ngành giáo dục chuẩn bị các điều kiện để thí điểm Chương trình Giáo dục mầm non mới; tiếp tục phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi và triển khai Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Ở bậc phổ thông, TP.HCM tiếp tục thực hiện Chương trình GDPT 2018 theo hướng tinh gọn, thiết thực, hiện đại, chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực. Thành phố cũng đặt mục tiêu tổ chức dạy học 2 buổi/ngày tại những nơi đủ điều kiện.

Đáng chú ý, từ năm học 2026-2027, thành phố đảm bảo hỗ trợ sách giáo khoa dùng chung cho 100% học sinh thuộc diện yếu thế và toàn bộ học sinh có nhu cầu đăng ký.

AI, STEM, khoa học máy tính và công nghệ số cũng được xác định là những hướng ưu tiên. Thành phố sẽ từng bước đưa nội dung công nghệ chiến lược, kỹ năng số và năng lực sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm vào hoạt động giáo dục phù hợp từng cấp học.

Cùng với đó, ngành giáo dục sẽ tăng liên kết giữa trường phổ thông với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học và doanh nghiệp trong hướng nghiệp, trải nghiệm và phân luồng học sinh.