Số hóa phải đo bằng hiệu quả
Sau hơn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, chuyển đổi số (CĐS) ngày càng hiện diện rõ trong giải quyết thủ tục hành chính ở Đồng Nai. Từ ngày 1-7-2025 đến 1-7-2026, toàn thành phố tiếp nhận, giải quyết hơn 1,38 triệu hồ sơ thủ tục hành chính; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 99,8% ở cấp thành phố và 99,9% ở cấp xã. Tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết đạt 95,6%; khai thác, tái sử dụng dữ liệu số đạt 93,3%.
Các tỷ lệ trên cho thấy dịch vụ công trực tuyến đang trở thành phương thức giải quyết thủ tục phổ biến ở Đồng Nai. Nhưng những con số ấy liệu đã phản ánh đầy đủ hiệu quả phục vụ người dân chưa? Bởi qua giám sát của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố tại một số địa phương, có nơi 70-80% thao tác trực tuyến vẫn do cán bộ thực hiện thay người dân. Điều này cho thấy, hồ sơ thực hiện trực tuyến hiệu quả chưa hẳn đồng nghĩa với việc người dân tự làm chủ dịch vụ công trực tuyến.
Trong thực hiện CĐS, vấn đề trên không chỉ riêng Đồng Nai mà các tỉnh, thành khác trên cả nước cũng đang gặp phải. CĐS không phải cuộc đua về tỷ lệ. Người dân không quan tâm một địa phương có bao nhiêu phần trăm hồ sơ được đưa lên mạng. Vấn đề người dân quan tâm là làm thủ tục có giảm bớt các giấy tờ, bớt kê khai, bớt đi lại và nhanh hơn không?
Đồng Nai đã đạt được những kết quả khả quan về CĐS trong giải quyết thủ tục hành chính. Đến giữa tháng 7-2026, thành phố xác định 442 thủ tục hành chính có thành phần hồ sơ có thể thay thế bằng dữ liệu; trong đó 373 thủ tục đã phát sinh hồ sơ thực tế thuộc nhóm trên. Đây là hướng đi cần được đẩy mạnh để thay giấy tờ bằng dữ liệu, thay việc kê khai lặp lại bằng khai thác thông tin đã có. Khi dữ liệu được kết nối thông suốt, CĐS sẽ được đo bằng thời gian người dân không phải chờ, giảm các lần đi lại bổ sung hồ sơ và không phải photo, chứng thực và nộp lại nhiều giấy tờ.
Thực tế cho thấy, một trong những điểm nghẽn phải tháo gỡ là kết nối, đồng bộ giữa các hệ thống. Vì vậy, giai đoạn tới thành phố cần chuyển mạnh từ có dữ liệu sang dùng được dữ liệu. Cùng với đó, cần nâng khả năng sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân. Hướng dẫn là cần thiết, nhưng không thể lấy việc cán bộ làm thay là kết quả của CĐS thành công. Mục tiêu của Đồng Nai là người dân phải tự thực hiện các dịch vụ công trực tuyến, còn cán bộ chỉ hỗ trợ, xử lý những việc mà công nghệ không thể thay thế.
Vì vậy, không nên chạy theo những “con số đẹp” nếu phía sau nó người dân vẫn phải nhờ cán bộ thao tác, dữ liệu vẫn nằm rời rạc ở nhiều hệ thống và thủ tục vẫn còn phức tạp. Thước đo thực chất của CĐS không chỉ đơn thuần là tỷ lệ hồ sơ được đưa lên mạng, mà còn đòi hỏi người dân nâng cao được khả năng sử dụng dịch vụ số để giảm thời gian, chi phí đi lại và thuận tiện hơn. Khi đó CĐS mới thực sự thành công. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng mà thành phố rất quan tâm nhằm cải cách hành chính theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Đồng thời góp phần vào duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm nay và những năm tiếp theo.
