'Siêu trộm' Trung Quốc học võ Thiếu Lâm, có khinh công vượt ngục như cơm bữa
Trong danh sách 10 cao thủ võ thuật Trung Quốc cuối thời nhà Thanh, Yến Tử Lý Tam là trường hợp đặc biệt.
Theo Baidu, một người trong số 10 cao thủ võ thuật cuối đời nhà Thanh là Yến Tử Lý Tam. Tu nhiên, đây không phải tên thật mà chỉ là biệt danh dùng chung cho những tên trộm có khinh công tuyệt đỉnh. Trong giai đoạn cuối thời nhà Thanh và Dân Quốc, có rất nhiều người được gọi là “Yến Tử Lý Tam”. Vậy "Yến Tử Lý Tam" nằm trong top 10 cao thủ võ thuật có lai lịch thế nào?
Yến Tử Lý Tam là ai?
Bản thân cái tên “Yến Tử Lý Tam” đến từ 1 cuốn tiểu thuyết bình dân mô tả 1 siêu trộm có võ công cao cường và đặc biệt là khinh công tuyệt đỉnh. Chính vì cuốn tiểu thuyết này nên sau đó những người tự xưng “Yến Tử Lý Tam” xuất hiện. Cái tên Yến Tử Lý Tam đã trở thành biệt danh chung cho nhiều tên trộm hoạt động ở vùng Bình (Bắc Kinh), Tân (Thiên Tân), Ký (Hà Bắc), Lỗ (Sơn Đông) thời bấy giờ.
Theo các tài liệu lịch sử, Yến Tử Lý Tam lâu đời nhất là người huyện Hiến, tỉnh Hà Bắc. Người này tên thật là Lý Vân Long, tên thân mật là “Tiểu Long Nhi”. Vì Lý Vân Long có nhiều anh em và là con thứ ba, lại sở hữu biệt danh “Yến Tử” do sự nhanh nhẹn, ông được gọi là “Yến Tử Lý Tam”. Ông thường giúp đỡ người nghèo, được coi là hiệp đạo.

Yến Tử Lý Tam là danh xưng cho các đạo tặc có khinh công cao cường - Ảnh minh họa
Trong "Hiến Huyện Chí" và "Tài liệu giáo dục địa phương 48 làng huyện Hiến", đều có ghi chép về “Yến Tử Lý Tam Lý Vân Long”. Lý Vân Long nổi tiếng với khinh công và khả năng “phi diêm tẩu bích” (leo tường vượt mái). Hậu duệ của ông vẫn còn sống và khinh công của ông cũng được truyền lại. Tháng 12/2014, “Yến Tử Lý Tam Khinh Công” chính thức được đưa vào danh sách Di sản Văn hóa Phi vật thể cấp thành phố Thương Châu.

Lý Nhị Huy, truyền nhân của "Yến Tử Lý Tam Khinh Công"
Ngoài ra, còn một Yến Tử Lý Tam nổi tiếng khác là Lý Cảnh Hoa (1898–1936), cũng là một hiệp đạo. Ông sinh năm 1898 tại Hà Bắc, từ nhỏ theo chú lưu lạc đến Thương Châu và định cư tại đây. Thương Châu là vùng đất nổi tiếng về võ thuật, Lý Cảnh Hoa từ nhỏ đã bái sư học võ. Nhờ thiên phú, ông luyện được thân pháp nhẹ nhàng, leo tường trèo cây dễ như trở bàn tay, vượt xa người thường.
Khi còn nhỏ, ông đã trộm cắp vặt, sau này theo một đoàn xiếc ở Thương Châu đến Lạc Dương, Hà Nam để biểu diễn. Khi đoàn xiếc bị mất đồ, ông chủ nghi ngờ Lý Cảnh Hoa và đuổi ông đi. Vì cuộc sống khó khăn, ông bắt đầu trộm cắp khắp nơi, từng hoạt động ở Hà Nam, Hồ Bắc, thậm chí trộm của cải nhà tư lệnh cảnh bị Lạc Dương Bạch Kiên Võ, khiến danh tiếng vang xa.
Sự thật về khinh công của Yến Tử Lý Tam
Tương truyền để nâng cao bản lĩnh, Lý Cảnh Hoa từng ẩn danh đến Thiếu Lâm Tự học võ, qua vài năm khổ luyện, võ công tiến bộ vượt bậc. Sau đó, ông hoạt động dọc tuyến đường sắt Bình Hán, gây án ở vùng Bình Tân, khiến nhiều quyền quý trở thành mục tiêu của ông. Mỗi lần trộm, ông đều để lại một con “chim yến” bằng giấy, từ đó được gọi là “Yến Tử Lý Tam”.
Tất nhiên, ông không có khinh công “Yến Tử Tam Siêu Thủy” như trong truyền thuyết, không thể lướt trên mặt nước. Dù vậy, võ công của Lý Cảnh Hoa được cho là rất phi phàm, điều này có thể thấy qua các mục tiêu trộm cắp của ông. Cũng vì lý tưởng "cướp của người giàu, chia cho người nghèo" nên Lý Cảnh Hoa mới được xếp chung với các cao thủ võ thuật khác vốn là những nhân vật có tiếng tốt.
Đối tượng mà Lý Cảnh Hoa nhắm đến không phải là những gia đình nhỏ lẻ, mà là các đại viện kiên cố với tường cao, bảo vệ nghiêm ngặt của giới nhà giàu. Ở những nơi này, Lý Cảnh Hoa có thể đi lại tự do, cho thấy ông sở hữu kỹ năng phi thường. Giai thoại truyền miệng kể rằng ông từng nhiều lần vào tù nhưng sau đó vẫn thoát ra ngoài như cơm bữa.

Lục Tiểu Linh Đồng và Hà Gia Kính từng tham gia phim "Tân Yến Tử Lý Tam 2013"
Theo hồi ký của luật sư bào chữa cho Yến Tử Lý Tam là Thái Lễ viết: “Yến Tử Lý Tam (Lý Cảnh Hoa) quả thực biết một số võ công. Ông ta có thể úp đầu xuống, bám sát tường như thạch sùng để trèo lên. Ông ta từng trèo qua bức tường cao của đại điện Bạch Tháp Tự, chiêu thức này gọi là ‘Hạt Tử Ba’. Ông ta còn biết chút khí công, không hiểu bằng cách nào, khi vận khí, xương gót chân ông có thể thu lại.
Lý Cảnh Hoa mang theo một sợi dây, một đầu buộc móng sắt, ném lên cây hoặc xà gỗ, móng sắt bám chặt, rồi ông leo lên theo dây. Vì thế, dù đội tuần tra nhiều lần truy bắt, rất khó bắt được ông. Ngay cả khi bắt được, cũng khó giữ Lý Cảnh Hoa, vì khi xương gót chân ông thu lại, còng sắt sẽ tuột ra. Do đó, ông từng bị bắt bảy lần ở Bắc Bình và trốn thoát cả bảy lần”.
Truyền thuyết về “Yến Tử Tam Siêu Thủy” xuất phát từ khả năng leo trèo vượt mái nhà của Lý Cảnh Hoa, cộng với việc ông thường mang 5-6 đôi tất vải, giúp giảm tiếng động và không để lại dấu vết.

Lục Tiểu Linh Đồng đóng vai Lý Hiển, nhân vật trong môn phái nổi tiếng về khinh công là Yến Tử Môn
Khi leo tường cao, Lý Cảnh Hoa không thể nhảy vút qua như trong tiểu thuyết võ hiệp, mà phải đạp tường lấy đà, dùng tay bám mép tường để vượt qua. Có thông tin cho rằng Lý Cảnh Hoa có thân pháp nhẹ nhàng, nhưng không biết bay. Ông sử dụng một bộ móng sắt, cố định vào tường để leo qua những bức tường cao của các phủ đệ.
Trong một lần trộm cắp, Lý Cảnh Hoa bị quân lính bao vây bắt giữ. Tháng 1/1935, Tòa án địa phương Bắc Bình kết án ông 12 năm tù. Để ngăn Lý Cảnh Hoa trốn thoát, tay chân ông bị còng bằng xích đặc biệt dành cho trọng phạm. Khi xét xử, Lý Cảnh Hoa thừa nhận trộm cắp nhưng phủ nhận dùng bạo lực. Tuy nhiên, quan tòa kết án ông tội “cường đạo”, xử 12 năm tù và mang “mộc cẩu tử” – hình cụ khiến đôi chân tàn phế. Ông kháng cáo lên Tòa thượng thẩm Hà Bắc.
Luật sư Thái Lễ được chỉ định bào chữa cho Lý Cảnh Hoa, khẳng định ông không dùng bạo lực và cho rằng án phạt 12 năm quá nặng. Quan tòa chưa xử ngay, quyết định hoãn để tái thẩm. Lý Cảnh Hoa cảm kích luật sư, viết thư cảm ơn, nhưng chưa kịp chờ phán quyết thì ông lâm bệnh qua đời năm 1936.