Sâu sát từng hoàn cảnh để vận động người dân
Không vận động giải phóng mặt bằng theo một công thức chung, nhiều địa phương tại TPHCM theo sát từng trường hợp, giải quyết các vướng mắc cụ thể để tạo đồng thuận.
Giải tỏa băn khoăn của người dân
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 vừa được TPHCM khởi công. Dọc tuyến, nhiều căn nhà nằm sát mặt đường đã được tháo dỡ để bàn giao mặt bằng. Tại phường Hiệp Bình, 1.041 trường hợp bị ảnh hưởng bởi dự án, gồm 213 trường hợp giải tỏa trắng và 828 trường hợp giải tỏa một phần. Đến ngày khởi công, địa phương đã bàn giao hơn 80% mặt bằng sạch cho chủ đầu tư.

Nhiều hộ dân chỉnh trang nhà cửa, bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư thi công dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13. ẢNH: PHƯƠNG UYÊN
Một trong những trường hợp cụ thể là gia đình ông Nguyễn Văn Cường. Căn nhà của gia đình ông thuộc diện giải tỏa một phần, phải lùi vào khoảng 13m. Sau khi được cán bộ địa phương gặp gỡ, giải thích chính sách và trao đổi về việc sửa chữa phần nhà còn lại, gia đình ông Cường đã sớm bàn giao mặt bằng.
Theo Phó Chủ tịch UBND phường Hiệp Bình Phạm Văn Hùng, mỗi trường hợp có đặc điểm riêng về nguồn gốc đất, mức bồi thường và phương án tái định cư. Vì vậy, phường phân công cán bộ phụ trách từng khu vực, trực tiếp làm việc với từng hộ để xác định rõ vướng mắc. “Phải xuống gặp dân, nghe dân nói thì mới biết từng hộ đang vướng ở đâu để giải thích, vận động”, ông Phạm Văn Hùng nói.
Tại phường Phước Thắng, dự án đường Hàng Điều 4 có tổng mức đầu tư 473,9 tỷ đồng, thu hồi hơn 32.614m2 đất, liên quan 303 thửa đất của 290 hộ dân, trong đó 214 căn nhà phải giải tỏa.
Gia đình ông Nguyễn Vũ Hưng thuộc diện thu hồi toàn bộ 100m2 đất và nhà ở để thực hiện dự án. Ban đầu, ông Hưng băn khoăn về mức bồi thường, đề nghị được áp dụng mức giá phù hợp và hỗ trợ chỗ ở sau khi di dời.
Trước kiến nghị của gia đình, địa phương đã trực tiếp gặp gỡ, giải thích cụ thể. Những vướng mắc được làm rõ, giúp gia đình hiểu quyền lợi và đồng thuận với phương án thực hiện. Sau đó, gia đình ông Hưng chủ động di dời tài sản, bàn giao toàn bộ mặt bằng cho dự án.
Chủ tịch UBND phường Phước Thắng Nguyễn Việt Dũng cho biết, địa phương xác định phải nắm rõ từng trường hợp, người dân thắc mắc chỗ nào thì tập trung giải thích, tháo gỡ chỗ đó. Đến tháng 6-2026, 25 trường hợp cuối cùng đã đồng thuận, tự tháo dỡ công trình, di dời tài sản. Toàn bộ diện tích đất thu hồi đã được bàn giao để triển khai dự án.
Vận động đi cùng giải quyết quyền lợi
Thực tế cho thấy, vận động chỉ có sức thuyết phục khi đi cùng việc công khai chính sách, trả lời rõ kiến nghị và giải quyết kịp thời quyền lợi chính đáng của người dân. Đây cũng là cách phường Đông Hòa đang thực hiện để giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án Khu đô thị Đại học Quốc gia TPHCM - một dự án kéo dài nhiều năm và còn nhiều hồ sơ phức tạp.
Trên địa bàn phường có 785 trường hợp bị ảnh hưởng bởi dự án. Tính đến giữa tháng 8, còn 140 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng và khoảng 150 trường hợp chưa thực hiện kiểm đếm.
Chủ tịch UBND phường Đông Hòa Võ Trọng Tài thông tin, địa phương đang rà soát từng hồ sơ, trực tiếp gặp người dân để tìm hiểu những băn khoăn về bồi thường, tái định cư và sinh kế sau khi di dời, từ đó chọn cách giải quyết, vận động phù hợp.
Gia đình ông Dương Văn Thăng (ngụ khu phố Tân Lập) có 31 phòng trọ trên diện tích 875m2, ban đầu còn băn khoăn về nghĩa vụ tài chính đối với suất tái định cư. Qua rà soát, phường căn cứ các quy định của tỉnh Bình Dương trước đây, trong đó xác định chủ đầu tư có trách nhiệm thực hiện thủ tục giao đất, hồ sơ cấp giấy chứng nhận và các khoản thuế, phí, lệ phí, tiền sử dụng đất theo quy định.
Phường đã làm việc với cơ quan thuế để xử lý việc ghi nợ nghĩa vụ tài chính của các hộ dân. Đến ngày 13-8, Thuế cơ sở 26 xác nhận đã xóa nợ thuế cho 11 hộ có ý kiến phản ánh và tiếp tục xử lý các trường hợp còn lại. Sau khi vướng mắc được giải quyết, hộ ông Thăng và các hộ liên quan đã đồng ý bàn giao mặt bằng.
Với những hộ có hoàn cảnh đặc thù, phường huy động thêm nguồn lực để chăm lo. Như gia đình ông Trần Văn Trường (sinh năm 1938) được Ban điều hành khu phố Tân Lập và UBND phường Đông Hòa quan tâm, vận động mạnh thường quân cùng góp sức, giải quyết chính sách an sinh.
Ngoài bồi thường, hỗ trợ theo quy định, phường huy động kinh phí xã hội hóa để giúp gia đình thuê chỗ ở mới, đồng thời bố trí phương tiện tháo dỡ, di chuyển tài sản ra khỏi khu đất giải tỏa để bàn giao mặt bằng cho dự án.
Theo ông Võ Trọng Tài, cán bộ phải xác định rõ những vấn đề thuộc thẩm quyền để giải quyết ngay; những vấn đề cần phối hợp giải quyết thì phải chuyển đúng cơ quan và theo dõi đến khi có kết quả. Những nội dung vượt thẩm quyền phải được kịp thời báo cáo, đề xuất hướng xử lý, tránh để hồ sơ kéo dài trong khi người dân chờ đợi.

