Sau đàm phán, Mỹ siết chặt lệnh trừng phạt Iran

Nhà máy lọc dầu Abadan của Iran. Ảnh: MEHR

Kiềm chế xuất khẩu dầu

Bộ Ngoại giao Mỹ đã chính thức áp đặt lệnh trừng phạt lên 14 tàu vận tải bị cáo buộc tham gia vào hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Đáng chú ý, danh sách này bao gồm cả các phương tiện treo cờ của Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Chính phủ Mỹ khẳng định đây là một phần trong nỗ lực của Tổng thống Donald Trump, nhằm kiềm chế hoạt động xuất khẩu dầu và hóa dầu của Tehran.

Mỹ còn trừng phạt thêm 15 thực thể và 2 cá nhân có liên quan và ban hành một sắc lệnh hành pháp. Theo đó, Washington thiết lập một cơ chế thuế đối ứng bổ sung lên tới 25% đối với bất kỳ quốc gia nào tham gia giao dịch hàng hóa hoặc dịch vụ với Iran, dù là trực tiếp hay gián tiếp. Tổng thống Mỹ có thẩm quyền điều chỉnh hoặc sửa đổi sắc lệnh trong trường hợp hoàn cảnh thay đổi, để đáp trả các hành động trả đũa, hoặc khi Iran và các quốc gia liên quan thực hiện những bước đi mà Mỹ coi là đáp ứng các yêu cầu về an ninh và đối ngoại. Điều này tạo ra một rào cản thương mại khổng lồ, buộc các quốc gia trên thế giới phải lựa chọn giữa việc duy trì quan hệ với thị trường Iran hoặc giữ quyền tiếp cận nền kinh tế Mỹ.

Nhà Trắng cảnh báo nếu Tehran không chấp nhận một thỏa thuận mà Washington coi là công bằng và không có vũ khí hạt nhân, nước này sẽ phải đối mặt với những biện pháp cứng rắn hơn trong thời gian tới.

Chưa có điểm đột phá

Phát biểu với phóng viên tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, các cuộc đàm phán cho thấy Tehran đang muốn có một thỏa thuận với Mỹ. Tuy nhiên, lập trường của Washington là Iran sẽ không được sở hữu vũ khí hạt nhân.

Bất chấp những động thái cứng rắn từ phía Mỹ, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lại đưa ra những nhận định có phần tích cực về vòng đàm phán gián tiếp tại Oman. Ông Abbas Araghchi mô tả đây là một bước khởi đầu tốt đẹp trong bầu không khí nghiêm túc. Tuy nhiên, ông Abbas Araghchi cũng vạch rõ ranh giới khi khẳng định Tehran chỉ tập trung thảo luận duy nhất về hồ sơ hạt nhân và từ chối đưa bất kỳ chủ đề nào khác lên bàn thương lượng.

Hiện điểm nghẽn lớn nhất trong các cuộc đàm phán vẫn là yêu cầu của Mỹ về việc Iran phải chấm dứt hoàn toàn hoạt động làm giàu uranium. Phía Iran đã bác bỏ đề xuất làm giàu bằng không. Thay vào đó, các cuộc thảo luận đang xoay quanh phương án pha loãng kho dự trữ uranium hiện có để giảm bớt lo ngại về nguy cơ vũ khí hóa. Dù có sự sẵn sàng đối thoại, nhưng khoảng cách giữa yêu cầu chấm dứt hoàn toàn của Mỹ và mong muốn duy trì năng lực hạt nhân dân sự của Iran vẫn còn quá lớn để có thể hy vọng vào một kết quả đột phá sớm.

Bên cạnh việc triển khai hoạt động ngoại giao, Iran cũng tăng cường sức mạnh quân sự. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã triển khai tên lửa đạn đạo tầm xa Khorramshahr-4 có tầm bắn 2.000km và khả năng mang đầu đạn nặng 1.500kg. Chuẩn tướng Iran Yadollah Javani nhấn mạnh, việc triển khai này gửi đi tín hiệu Iran không tìm kiếm chiến tranh, nhưng cũng sẽ không từ bỏ khả năng phòng vệ và Tehran sẵn sàng cho một đòn đáp trả nếu bị tấn công.

PHƯƠNG NAM tổng hợp