'Sát thủ' thầm lặng Yolka bắn và quên 250 km/h, 'thay đổi chiến trường'

Phóng drone Yolka từ bệ phóng cầm tay. Ảnh: Telegram/Lost Armour

Trong bối cảnh cuộc chiến drone ngày càng khốc liệt, hệ thống Yolka của Nga nổi lên như một bước tiến công nghệ đáng kể trong lĩnh vực phòng thủ chống drone/UAV, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) với cơ chế ‘bắn và quên’ để tiêu diệt mục tiêu chỉ bằng lực va chạm tốc độ cao.

Do các kỹ sư tại Moscow phối hợp với các đơn vị phòng không phát triển, hệ thống phóng cầm tay này đã được thử nghiệm thực chiến từ giữa năm 2025 trong xung đột Nga-Ukraine, hứa hẹn thay đổi cách tiếp cận an ninh không phận tầm thấp với độ chính xác và hiệu quả vượt trội.

Hệ thống Yolka (hay còn gọi là ‘Ёлка trong tiếng Nga) là một drone đánh chặn chuyên dụng hoạt động theo nguyên tắc va chạm động năng (kinetic strike), không sử dụng đầu đạn nổ.

Thay vào đó, nó tận dụng tốc độ cao để đâm trực tiếp vào mục tiêu, gây phá hủy cấu trúc mà không tạo ra mảnh văng nguy hiểm.

Cơ chế hoạt động "fire-and-forget" cho phép người vận hành chỉ cần phóng drone từ bệ phóng di động (catapult cầm tay hoặc thiết bị xách tay), sau đó AI sẽ tự động tiếp quản: phát hiện, khóa mục tiêu và dẫn đường đến điểm va chạm.

Module quang-điện tử đồng bộ AI giúp phát hiện drone có sải cánh khoảng 1 mét từ khoảng cách 700-1000 mét, ngay cả trong điều kiện tầm thấp phức tạp.

Tốc độ tối đa của Yolka đạt 200-250 km/h cho phép nó nhanh chóng tiếp cận và vượt qua nhiều loại drone thương mại hoặc tự chế.

Hình ảnh tổng thể của drone Yolka. Ảnh: Telegram/ Vũ khí Nga

Phạm vi hoạt động hiệu quả khoảng 2-3km, với độ cao tối đa khoảng 2km, tạo nên một "vùng bảo vệ" linh hoạt cho các mục tiêu mặt đất như vị trí quân sự, cơ sở hạ tầng hoặc đoàn diễu hành.

Về mặt công nghệ, Yolka nổi bật với thiết kế khí động học kiểu "utka" (canard - cánh trước), sử dụng bốn động cơ điện đặt ở cánh sau để tạo lực đẩy vi sai, mang lại khả năng cơ động cao.

Thiếu đầu đạn nổ không chỉ tăng độ an toàn cho người vận hành mà còn giảm chi phí sản xuất và hậu cần, phù hợp với chiến lược triển khai hàng loạt.

Hệ thống đã được trưng bày tại triển lãm Archipelago 2025, nơi nó được nhấn mạnh như một giải pháp chống lại các drone phổ biến như FPV hoặc Baba Yaga của Ukraine.

Các báo cáo từ tiền tuyến cho thấy Yolka đạt tỷ lệ thành công cao nhờ thuật toán AI phân biệt mục tiêu, giảm nguy cơ bắn nhầm.

Không giống các biện pháp chống drone truyền thống như gây nhiễu điện tử hay dùng lưới, Yolka cung cấp giải pháp trực tiếp, ít bị ảnh hưởng bởi biện pháp đối phó tần số vô tuyến.

Xét về thông số kỹ thuật cụ thể, Yolka thể hiện rõ vai trò trong cuộc đua công nghệ chống drone giữa Nga và Ukraine.

Drone Yolka được thiết kế theo sơ đồ 'utka' (cánh canard). Ảnh: Telegram/Vũ khí Nga

Trọng lượng ước tính khoảng 2kg, giúp dễ dàng mang vác và triển khai bởi bộ binh hoặc lực lượng an ninh.

Tốc độ 200-250 km/h vượt trội so với nhiều drone mục tiêu, trong khi phạm vi 3km và khả năng phát hiện từ 1km tạo lợi thế phản ứng nhanh.

Việc không dùng chất nổ giúp hệ thống thân thiện hơn với môi trường và an toàn hơn trong các khu vực dân sự.

AI còn hỗ trợ khóa mục tiêu tự động, dù chi tiết về mạng nơ-ron vẫn được giữ bí mật.

So sánh với các interceptor khác, Yolka nổi bật ở tính kinh tế cao, dễ sản xuất hàng loạt và đã được sử dụng thực tế từ ít nhất tháng 5/2025, thậm chí xuất hiện trong lễ duyệt binh Victory Day 2025.

Yolka đại diện cho sự đổi mới kỹ thuật của Nga trong lĩnh vực chống drone/UAV, kết hợp tốc độ, tự động hóa AI và va chạm chính xác để đối phó với mối đe dọa drone lan rộng.

Việc triển khai từ năm 2025 không chỉ củng cố khả năng phòng thủ của Nga mà còn đặt chuẩn mực mới cho các thiết kế đánh chặn tương lai trên toàn cầu.

Đào Cảnh