Sáng niềm tin quê hương cách mạng
Mỗi độ tháng Tám, khi những cơn gió heo may đầu mùa mang theo nắng vàng như mật rải khắp nẻo quê hương, ký ức về mùa thu lịch sử năm 1945 lại trở về trong tâm thức của mỗi người dân Việt Nam. Đó là mùa thu của độc lập, của niềm tin và khát vọng tự do được thắp lên từ hàng triệu trái tim yêu nước. Trên mảnh đất địa đầu Tổ quốc, hòa cùng dòng thác cách mạng của dân tộc, Nhân dân các dân tộc Lào Cai đã đứng lên giành lại chính quyền, góp phần làm nên thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám, viết nên những trang sử hào hùng cho quê hương.

Tuổi trẻ phường Cam Đường thể hiện niềm tự hào trên quê hương cách mạng.
Tám mươi mốt mùa thu đã đi qua. Những địa danh từng là căn cứ cách mạng năm nào như Cam Đường, Cổ Văn, Đại Lịch hay Chiến khu Vần hôm nay không còn dáng vẻ của những vùng quê nghèo nơi biên viễn. Vùng đất từng in dấu chân những người đi mở đường cho cách mạng, một diện mạo mới đang hiện hữu từng ngày.
Những tuyến đường bê tông rộng mở nối dài khát vọng phát triển, những khu dân cư khang trang "mọc" lên bên các di tích lịch sử, những mô hình kinh tế mới đang mang lại cuộc sống đủ đầy cho người dân. Lịch sử dường như không nằm lại phía sau mà vẫn âm thầm chảy trong từng nhịp sống, trở thành nguồn động lực để những vùng quê cách mạng bước vào hành trình mới - hành trình dựng xây và phát triển.

Phường Cam Đường hôm nay.
Trong những ngày tháng Tám lịch sử, chúng tôi tìm về Cam Đường - vùng đất ghi dấu một trong những mốc son đặc biệt của lịch sử Đảng bộ tỉnh Lào Cai. Ngày 10/10/1948, Chi bộ Đảng nông thôn đầu tiên của tỉnh được thành lập tại đây, thắp lên ngọn lửa, khẳng định phong trào cách mạng trên địa bàn đã phát triển sâu rộng từ đô thị đến nông thôn, từ vùng thấp đến vùng cao.
Tại trụ sở phường Cam Đường hôm nay, trước tầm mắt, bức tranh đô thị dọc bên Đại lộ Trần Hưng Đạo, phố xá đông vui, xa xa là những tòa nhà cao tầng hiện đại, thật khó hình dung nơi đây từng là vùng quê thuần nông với những cánh đồng, bãi màu trải dài. Qua bao biến thiên của lịch sử, cái tên Cam Đường vẫn được gìn giữ như chứng nhân của thời gian. Nhưng diện mạo của vùng đất ấy đã thay đổi mạnh mẽ, đời sống người dân được nâng cao cả về vật chất và tinh thần, đặc biệt, không còn hộ dân nào thuộc diện nghèo.

Cao tốc Nội Bài - Lào Cai đoạn qua phường Cam Đường.
Cam Đường nay đã trở thành phường rộng gần 60 km² với hơn 67.000 dân, được hình thành trên cơ sở hợp nhất các phường Xuân Tăng, Bắc Lệnh, Pom Hán, Nam Cường, Bắc Cường cùng địa bàn Cam Đường cũ.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Xuân Nhẫn - Chủ tịch UBND phường Cam Đường cho biết, nông nghiệp hiện chỉ còn chiếm khoảng 7% cơ cấu kinh tế địa phương. Phần lớn nền kinh tế đã chuyển dịch sang dịch vụ - thương mại và công nghiệp - xây dựng. Đây cũng là hướng đi được địa phương xác định là động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới.
Không chỉ mở rộng không gian đô thị, Cam Đường còn đang từng bước hình thành các khu, cụm công nghiệp mới. Khu công nghiệp tại tổ 42 đã có nhà đầu tư và được cấp giấy chứng nhận đầu tư. Cụm công nghiệp Cam Đường tại tổ 25 đang hoàn thiện hồ sơ thành lập cùng một cụm công nghiệp khác tại tổ 36 đang được đẩy mạnh giải phóng mặt bằng.

Từng bước xây dựng đô thị xanh, thông minh trên quê hương cách mạng Cam Đường.
Điều đáng chú ý, địa phương không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá. Trong bối cảnh nguồn thu từ đất còn nhiều khó khăn, Cam Đường vẫn kiên quyết giữ vững quy hoạch, bảo đảm không gian phát triển dài hạn, dành quỹ đất cho cây xanh, công trình công cộng và các thiết chế xã hội.
Bên cạnh đó, hướng đi mới đang được nghiên cứu là chuyển đổi các khai trường cũ của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam sau hoàn nguyên sang phát triển điện năng lượng mặt trời. Đó không chỉ là cách tận dụng hiệu quả quỹ đất mà còn thể hiện tư duy phát triển xanh, phát triển bền vững của địa phương.
Nhìn những tuyến phố mới, những công trình đang "mọc" lên từng ngày, khó ai có thể nghĩ nơi đây từng là vùng căn cứ cách mạng gian khó của hơn tám thập niên trước. Nhưng có lẽ chính truyền thống ấy đã tạo nên sức mạnh nội sinh để Cam Đường hôm nay tự tin bước vào vai trò một cực tăng trưởng mới của tỉnh.

Việt Hồng - vùng đất trong lòng Chiến khu Vần lịch sử.
Rời Cam Đường, chúng tôi tìm về Việt Hồng - vùng đất trong lòng Chiến khu Vần lịch sử. Tuyến đường dẫn vào Chiến khu Vần hôm nay uốn lượn qua những cánh đồng xanh mướt. Nắng mùa thu vàng óng trải trên mái nhà sàn truyền thống, thấp thoáng giữa những ngôi nhà xây kiên cố tạo nên bức tranh làng quê thanh bình mà giàu sức sống. Ít ai biết rằng, trong những năm tháng đấu tranh gian khổ, nơi đây từng là căn cứ cách mạng quan trọng, là đầu não chỉ huy của Việt Minh ở khu vực, góp phần làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Chiến khu Vần hôm nay
Chúng tôi về Chiến khu Vần một ngày nắng vàng và gió nhẹ. Men theo con đường liên thôn, khung cảnh một làng quê yên bình hiện ra trước mắt với những ngôi nhà xây khang trang kiểu mới xen lẫn những nếp nhà sàn thấp thoáng sau những chân ruộng xanh mướt.
Ngày nay, Việt Hồng được thành lập trên cơ sở hợp nhất 3 xã Việt Hồng, Việt Cường và Vân Hội. Truyền thống cách mạng đã trở thành niềm tự hào và cũng là động lực để người dân nơi đây không ngừng vươn lên. Ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Việt Hồng cho biết, phát huy truyền thống quê hương cách mạng, Nhân dân trong xã luôn hăng hái thi đua lao động, sản xuất, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống. Riêng 3 bản người Tày ở trọn trong vùng Chiến khu Vần năm xưa là Bản Vần, Bản Nả và Bản Bến (nay là bản Nả và bản Vần) chỉ còn vài hộ nghèo thuộc diện bất khả kháng. Đó là thành quả của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương. Những mô hình nuôi cá tầm, chăn nuôi đại gia súc, trồng tre măng Bát độ, phát triển du lịch cộng đồng… đang mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Di tích nhà ông Trần Đình Khánh trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay.
Cùng với phát triển kinh tế, Việt Hồng còn đặc biệt chú trọng bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của Chiến khu Vần. Những "địa chỉ đỏ" như Đình làng Dọc, nhà ông Trần Đình Khánh, Hang Dơi... được tu bổ, tôn tạo và trở thành điểm đến giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Những di tích ấy hôm nay không chỉ kể lại câu chuyện của quá khứ mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch lịch sử, du lịch trải nghiệm. Sau khi tour du lịch "Theo dấu chân anh hùng" được đưa vào khai thác từ năm 2024, lượng du khách đến Việt Hồng ngày càng tăng. Những giá trị lịch sử tưởng như chỉ còn trong ký ức nay đang từng bước trở thành nguồn lực cho phát triển.
Là người con dân tộc Tày, sinh ra, lớn lên và đã có hơn 40 năm công tác, cống hiến cho quê hương Việt Hồng của mình, ông Nguyễn Hồng Quang không giấu được niềm xúc động: "Chỉ vài chục năm thôi mà mọi thứ đã đổi thay quá nhiều. Nhà nào cũng khang trang, đường sá thuận lợi, đời sống người dân nâng lên rõ rệt. Tôi tin quê hương sẽ còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa".

Người dân xã Việt Hồng tích cực lao động, sản xuất, phát triển kinh tế, viết tiếp câu chuyện trên quê hương cách mạng năm xưa.
Lời tâm sự giản dị ấy cũng chính là cảm nhận của chúng tôi sau hành trình đi qua những vùng quê cách mạng. Tám mươi mốt mùa thu đã đi qua kể từ mùa thu độc lập năm 1945, trên những quê hương cách mạng của Lào Cai, ngọn lửa niềm tin được các thế hệ đi trước thắp lên vẫn đang cháy sáng, soi rọi đường tương lai trong hành trình phát triển với khát vọng không ngừng vươn tới.

