Sắm Tết dè sẻn, người dân ưu tiên thực phẩm an toàn khi siêu thị đua giảm giá

Săn khuyến mãi nhưng đặt an toàn lên trước

Những ngày cận Tết, nhiều người tranh thủ buổi trưa hoặc buổi tối ghé siêu thị mua sắm. Không khí mua sắm đã nhộn nhịp hơn so với vài tuần trước, song tâm lý “liệu cơm gắp mắm” vẫn bao trùm. Nhiều gia đình cho biết công việc làm ăn còn khó khăn, thu nhập chưa phục hồi như kỳ vọng nên chi tiêu Tết năm nay có phần chặt chẽ. Thay vì “chốt” một lần đầy xe, họ chia nhỏ giỏ hàng, ưu tiên nhóm thiết yếu, canh đúng đợt khuyến mãi rồi mới mua thêm bánh kẹo, đồ uống, hàng biếu.

Người dân đi sắm tết tại siêu thị Topmaket, TP.HCM-Ảnh: Nguyễn Tuyết

Ở các hệ thống bán lẻ, chương trình giảm giá diễn ra dày đặc, mức ưu đãi trải rộng từ nhóm tiêu dùng nhanh đến thực phẩm tươi sống, hàng chế biến. Ghi nhận trên thị trường cho thấy nhiều siêu thị đang giảm 10% đến 15% với một số nhóm hàng tiêu dùng nhanh để kích cầu, tạo thêm lựa chọn tiết kiệm cho người dân.

Chị Hồng Vân (phường Bảy Hiền) cho hay năm nay hàng Tết đa dạng nhưng chị vẫn chọn hàng một cách kỹ lưỡng: “Bánh kẹo, hàng tiêu dùng Tết phong phú. Tiêu chí của gia đình tôi là phải đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm rồi mới đến giá cả”.

Cùng tâm lý thận trọng, chị Ánh Thu cũng nói rằng sau những vụ bê bối liên quan sản phẩm kém chất lượng, chị có thói quen tìm hiểu kỹ hơn trước khi chọn thực phẩm. Nếu trước đây chị hay mua bánh mứt, trái cây ở ngoài cho tiện, thì Tết này chị chuyển vào siêu thị, chọn cơ sở sản xuất uy tín để yên tâm. “Mứt hạt sen, mứt mãng cầu, mứt bí… trong siêu thị mình tin khâu kiểm soát an toàn thực phẩm hơn. Mua ngoài thì lo không biết chất lượng ra sao, có đảm bảo vệ sinh không”, chị Ánh Thu cho biết.

Một gian hàng tết tại khu chợ đêm-Ảnh: Nguyễn Tuyết

Không chỉ người mua “so giá”, các con số từ thị trường cũng cho thấy sức mua đang tăng theo từng nhịp khuyến mãi, nhưng chưa tạo cú bứt phá đồng loạt. Một ghi nhận tại TP.HCM cho thấy doanh số nhóm thực phẩm thiết yếu và hàng chế biến tăng khoảng 10% đến 15% so với tuần trước; riêng bánh kẹo tăng quanh 20% nhờ nhiều mặt hàng được giảm 20% đến 30%. Tuy nhiên, sức mua phân bổ cục bộ theo thời điểm và theo nhóm hàng, khó tạo “đỉnh” rõ rệt như các năm sung túc.

Trong bối cảnh đó, lựa chọn của người tiêu dùng trở nên thực dụng hơn: mua đủ dùng, ưu tiên hàng có nguồn gốc rõ ràng, dễ truy xuất, chấp nhận bớt phần “trang hoàng mâm cỗ” để đổi lấy sự an tâm. Với nhiều gia đình trẻ, giỏ hàng Tết cũng có thêm một tiêu chí mới: tiết kiệm thời gian. Họ chọn thực phẩm sơ chế, đồ chế biến sẵn, mua theo combo, đặt online hoặc gom đơn trong một lần đi siêu thị để giảm chi phí phát sinh.

Nguồn hàng dồi dào, bán lẻ siết chuẩn và tăng “độ số”

Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó tổng giám đốc Saigon Co.op, cho biết công tác chuẩn bị nguồn hàng Tết Nguyên đán 2026 và kế hoạch cung ứng cả năm 2026 được triển khai theo hướng chủ động sớm, dự trữ đủ và giữ giá ổn định. Theo ông Thắng, ngay từ quý III/2025, đơn vị đã ký kết và “khóa” sản lượng với nhà cung cấp, vùng nguyên liệu trong nước; lượng dự trữ bình quân tăng 20% đến 30%, riêng nhóm nhu yếu phẩm chủ lực như gạo, thịt, trứng, dầu ăn, rau củ tăng khoảng 40% so với ngày thường.

Bên cạnh đó là tăng tần suất giao hàng mỗi ngày để bảo đảm kệ hàng luôn đầy, hạn chế đứt quãng nguồn cung khi cao điểm. Ông Thắng cũng nhấn mạnh hàng Việt tiếp tục chiếm hơn 90% trong cơ cấu nguồn hàng và hệ thống hiện vận hành hơn 800 điểm bán trên toàn quốc.

Hàng hóa ngập tràn các siêu thị tại TP.HCM-Ảnh: Nguyễn Tuyết

Dưới góc nhìn thị trường, các tín hiệu “hàng nhiều, giá không sốc” cũng được phản ánh ở nhiều kênh. Một số hệ thống bán lẻ lớn cho biết sức mua tăng đáng kể từ cuối tháng 1 khi bước vào chu kỳ khuyến mãi Tết, có nơi ghi nhận tăng hơn 20% đến 30% so với giai đoạn trước đó, tập trung ở thực phẩm chế biến, bánh kẹo, mứt, đồ uống và thực phẩm tươi sống giảm luân phiên. Điều này phần nào lý giải vì sao nhiều gia đình chọn “đi siêu thị đúng đợt”, mua theo nhịp ưu đãi thay vì mua sớm và trữ nhiều.

Tuy nhiên, câu chuyện người dân quan tâm nhất lại không nằm ở “có khan hàng hay không”, mà ở chất lượng và an toàn thực phẩm. Ông Thắng cho rằng thị trường còn tồn tại điểm nghẽn: sản xuất manh mún, chi phí tuân thủ tiêu chuẩn cao trong khi áp lực giá và sức mua lớn. Vì vậy, với hệ thống bán lẻ hiện đại, trách nhiệm không chỉ là “người bán” mà còn là “người gác cổng” của thị trường. Saigon Co.op đang áp dụng cơ chế sàng lọc nhiều tầng: từ lựa chọn nhà cung cấp, tiêu chuẩn vùng nguyên liệu, đến kiểm soát trong quá trình lưu thông và bày bán; ưu tiên hàng đạt VietGAP, GlobalGAP, HACCP, các chuẩn trách nhiệm và có truy xuất nguồn gốc. Với mặt hàng phát hiện bất thường, đơn vị sẽ ngừng bán, rút khỏi quầy kệ toàn hệ thống, phối hợp làm rõ và chấm dứt hợp tác khi cần.

Tại TP.HCM, cơ quan quản lý cũng khẳng định nguồn hàng bình ổn vẫn được chuẩn bị với quy mô lớn, trải đều các nhóm thiết yếu như gạo, thịt, trứng, đường, dầu ăn, thực phẩm chế biến, rau củ quả… nhằm hỗ trợ thị trường và tâm lý người mua sắm dịp Tết. Khi nguồn cung được củng cố, “sân chơi” cạnh tranh chuyển sang chất lượng, dịch vụ và niềm tin.

Một xu hướng khác đang tác động trực tiếp tới trải nghiệm mua sắm là chuyển đổi số trong bán lẻ. Theo ông Thắng, thay vì dựa nhiều vào kinh nghiệm như trước, vận hành siêu thị ngày càng dựa vào dữ liệu thời gian thực để quyết định nhanh và chính xác: dự báo nhu cầu, tối ưu tồn kho, giảm thiếu hụt cục bộ lúc cao điểm, đồng thời hạn chế tồn kho dư thừa.

Ở khâu bán hàng, mô hình đa kênh được đẩy mạnh, giúp khách mua trực tiếp, đặt online, giao nhanh, tích điểm chung. Một số điểm bán từng bước triển khai giải pháp tự động hóa như quầy thanh toán bán tự động để giảm thời gian chờ, ứng dụng công nghệ để cá nhân hóa ưu đãi theo nhóm khách hàng, thay vì khuyến mãi dàn trải.

Từ phía quản lý nhà nước, ông Nguyễn Minh Hùng (Phó trưởng phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương TP.HCM) cũng nhắc tới chương trình “Tick xanh trách nhiệm”, trong đó trọng tâm là nâng trách nhiệm từng khâu và có cơ chế kiểm tra chéo giữa các chủ thể: giữa các hệ thống bán lẻ, giữa bán lẻ với nhà cung cấp, và giữa người tiêu dùng với sản phẩm.

Ở góc độ người mua, điều họ cần là một “cuộc sắm Tết ít rủi ro”: giá hợp lý, nguồn cung ổn định, thông tin minh bạch và thực phẩm an toàn. Khi những điều kiện đó được đáp ứng, niềm vui ngày xuân mới trọn vẹn, dù giỏ hàng có thể nhỏ hơn, nhưng yên tâm hơn.

Đình Mười - Nguyễn Tuyết