S-500 Prometheus: Bước tiến mới trong lưới lửa phòng không đa tầng của Nga

Nga vừa chính thức tuyên bố đưa vào trực chiến các tổ hợp phòng không - phòng thủ tên lửa S-500 Prometheus đầu tiên. Đây được xem là cột mốc quan trọng trong chiến lược quốc phòng của Moscow, nhằm đối phó với các loại vũ khí siêu vượt âm thế hệ mới và các mục tiêu hoạt động ở quỹ đạo thấp của Trái đất.

Mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ đa tầng

Theo đánh giá từ giới chuyên gia quân sự quốc tế, S-500 Prometheus không đơn thuần là một bản nâng cấp của các hệ thống tiền nhiệm. Chuyên gia quân sự Alexei Leonkov nhận định với hãng tin Lenta rằng, S-500 đóng vai trò là cầu nối giữa các tổ hợp tên lửa phòng không truyền thống như S-300V3, S-400 với các hệ thống phòng thủ tên lửa cố định chiến lược của Nga. Sự xuất hiện của Prometheus giúp hoàn thiện lưới lửa phòng không đa tầng mà Moscow đã kiên trì xây dựng từ sau Chiến tranh Lạnh để đối trọng với không quân NATO.

Một vụ phóng thử của tổ hợp S-500 Prometheus

Thông số kỹ thuật và công nghệ đột phá

Về khả năng tác chiến, S-500 Prometheus thể hiện ưu thế vượt trội so với thế hệ S-400. Cụ thể, tổ hợp này có khả năng đánh chặn mục tiêu ở độ cao tới 200km và thiết lập vùng bảo vệ rộng đến 600km, tăng gấp 1,5 lần so với các hệ thống trước đó. Đáng chú ý, lãnh đạo Lực lượng Hàng không - Vũ trụ Nga tuyên bố S-500 có thể tấn công đồng thời 10 mục tiêu với thời gian phản ứng tối thiểu.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở các loại đạn tên lửa đánh chặn 77N6-N và 77N6-N1. Thay vì sử dụng đầu đạn nổ phá mảnh định hướng như truyền thống của Liên Xô và Nga, các tên lửa mới trên S-500 áp dụng phương thức va chạm động năng (hit-to-kill), tương tự như tổ hợp THAAD của Mỹ. Với tốc độ bay lên tới 7km/giây, về mặt lý thuyết, S-500 hoàn toàn có khả năng đánh chặn các mục tiêu siêu vượt âm có quỹ đạo bay cơ động phức tạp.

S-500 là thành phần quan trọng của lá chắn phòng thủ tên lửa Nga trong tương lai

Góc nhìn hoài nghi từ phương Tây

Mặc dù các thông số công bố rất ấn tượng, song tạp chí The National Interest của Mỹ vẫn đưa ra những nhận định thận trọng. Các chuyên gia phương Tây cho rằng hiện có quá ít bằng chứng thực tế về năng lực tác chiến của S-500 do quá trình thử nghiệm được giữ bí mật nghiêm ngặt. So sánh với quá trình phát triển kéo dài hơn 10 năm của hệ thống THAAD, nhiều người đặt câu hỏi liệu S-500 đã thực sự hoàn thiện các tính năng như thiết kế khi bắt đầu trực chiến hay chưa.

S-500 đang tạo ra sự hoài nghi do có quá ít thông tin được công bố

Bên cạnh đó, các vấn đề về chuỗi cung ứng và tiền lệ chậm trễ trong sản xuất vũ khí của Nga cũng là yếu tố khiến giới quan sát lo ngại. Một số ý kiến cho rằng, trong giai đoạn đầu, S-500 có thể phải sử dụng các loại đạn tên lửa cũ của hệ thống S-400, điều này vô hình trung làm hạn chế khả năng thực tế của tổ hợp. Tuy nhiên, bất chấp những hoài nghi, nhà quan sát Mikhail Khodarenok khẳng định trên tờ Gazeta.ru rằng S-500 vẫn là đối thủ tiềm tàng nhất có thể khắc chế các loại vũ khí siêu thanh như Dark Eagle của Mỹ nếu được triển khai tại châu Âu.

Tuệ Nhân