Rủi ro thất bại giúp làm việc nhóm hiệu quả hơn

Tác giả: Steward I. Donaldson, Matthew Dubin / NXB Trẻ

Dòng chảy - Khi bạn ở phiên bản tốt nhất

Trong cuốn sách này, hai nhà tâm lý học Stewart I. Donaldson và Matthew Dubin tiếp nối lý thuyết của Mihaly Csikszentmihalyi về “dòng chảy” - trạng thái con người hoàn toàn đắm chìm vào một hoạt động đến mức quên thời gian và mọi mệt mỏi. Đây là chìa khóa giúp con người sống trọn vẹn, tập trung và hạnh phúc giữa thế giới ngày càng phức tạp và biến động không ngừng.

Rủi ro thất bại giúp làm việc nhóm hiệu quả hơn

Mục tiêu rõ ràng và rủi ro thất bại là hai yếu tố giúp một tập thể bước vào trạng thái “dòng chảy”. Khi biết mình có thể thua, các thành viên thường phối hợp hiệu quả hơn.

Việc cảm nhận mức độ rủi ro chung giúp cả nhóm khẩn trương và tập trung cao độ khi làm việc. Ảnh: Adobe Stock.

Để đạt dòng chảy tập thể, cả nhóm cần cảm nhận được mức độ rủi ro chung. Những rủi ro này không nhằm gây sợ hãi, mà giúp định hình cách thức hành động, thế nào là thành công và thế nào là thất bại.

Khi có mục tiêu cụ thể, vì không muốn thất bại nên nhóm sẽ khẩn trương và tập trung cao độ. Đôi khi, các mục tiêu có thời hạn rõ ràng, giúp ta biết khi nào là thất bại hoặc thành công (ví dụ, mục tiêu là ghi nhiều điểm hơn đối thủ trong 60 phút thi đấu, hay đạt doanh số vào cuối năm tài khóa). Mục tiêu có thời hạn tạo nên cảm giác khẩn trương gấp rút, giúp nhóm tập trung cao độ. Như nhạc sĩ huyền thoại Leonard Bernstein từng nói: “Cần có hai yếu tố để làm được việc lớn: một là kế hoạch, và hai là.. thiếu thời gian.” (Reader’s Digest, 2006).

Cũng có khi tiêu chí thành công đến từ quy chuẩn ngoài nhóm (ví dụ, khách hàng chấp nhận bản đề xuất, ​​hay chấm điểm sao Michelin cho nhà hàng). Cá nhân tác giả cuốn sách này rất thích chơi quần vợt và bóng rổ và xem đó là hai trong những hoạt động tạo dòng chảy chủ đạo. Tuy nhiên, nếu chỉ chơi cho vui, không tính điểm, thì rất khó đạt dòng chảy. Biết rằng có nguy cơ thua cuộc khiến cho mỗi điểm số và mỗi pha bóng đều trở nên gay cấn hơn, qua đó giúp chúng ta tập trung thi đấu tốt hơn nhiều so với khi chỉ chơi giao lưu hay tập luyện nhẹ nhàng.

Suy cho cùng, trận đấu không thật sự quan trọng, nhưng vào khoảnh khắc đó, nó có vẻ như rất quan trọng vì chúng ta đã tạo ra một tình huống có tính ăn thua mà tất cả mọi người đều đồng ý chấp nhận.

Tương tự, dòng chảy tập thể vận hành dưới áp lực của rủi ro thất bại. Như Sawyer chỉ ra, một ban nhạc jazz khó có thể hòa vào dòng chảy khi đang tập dượt, nhưng khi biểu diễn trước khán giả, khi không ai chắc chắn buổi diễn sẽ thành công, thì cả nhóm có thể cùng nhau “chơi như lên đồng” và đạt được “trạng thái xuất thần” mê hoặc.

Ở môi trường làm việc, điều quan trọng là phải hiểu rõ triển vọng thành công cũng như nguy cơ thất bại của công việc và tại sao điều đó lại quan trọng với đội nhóm hay công ty. Ta không cần phải lên gân lên cốt mỗi ngày, nhưng ít nhất cũng nên hiểu việc ta làm sẽ tạo ra giá trị như thế nào, được mất những gì và nguy cơ thất bại ra sao.

Bên cạnh đó, khả năng đưa ra những ý tưởng sáng tạo cũng góp phần tạo điều kiện cho trạng thái dòng chảy, vì nó buộc chúng ta phải vượt qua giới hạn kỹ năng hiện tại và chấp nhận rủi ro thất bại.