Rộng lối đi sau THCS

Thực hiện công tác hướng nghiệp, phân luồng học sinh, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 171 ngày 3/5/2026 về triển khai hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, cùng với hệ thống trường THPT, tỉnh tiếp tục phát huy vai trò của các trung tâm giáo dục thường xuyên (GDTX), trung tâm giáo dục nghề nghiệp (GDNN) - GDTX và các cơ sở GDNN trong tiếp nhận học sinh sau THCS. Mục tiêu đặt ra là duy trì khoảng 70% - 75% học sinh tốt nghiệp THCS tiếp tục học tại các cơ sở giáo dục THPT; 25% - 30% học sinh lựa chọn các hướng học tập khác phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp.

Học sinh Trường THCS Tân Liên tìm hiểu thông tin tuyển sinh của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh

Theo tìm hiểu, năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh có gần 13.300 học sinh lớp 9. Căn cứ kế hoạch tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 do UBND tỉnh phê duyệt, 37 trường có cấp THPT trên địa bàn tỉnh đăng ký tuyển sinh hơn 9.000 học sinh, tương ứng khoảng 70% - 75% số học sinh tốt nghiệp THCS. Trong khi đó, mạng lưới trung tâm GDTX, trung tâm GDNN-GDTX và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tiếp tục tạo thêm lựa chọn học tập cho học sinh sau THCS, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phân luồng của tỉnh.

Thực tế nhiều năm qua, bên cạnh tuyển sinh vào các trường THPT công lập, ngành giáo dục tỉnh đã đẩy mạnh công tác tư vấn, hướng nghiệp để học sinh và phụ huynh hiểu rõ hơn các lựa chọn học tập sau THCS. Ông Đặng Hồng Cường, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Cùng với tuyển sinh vào các trường THPT công lập, sở đã ban hành hướng dẫn tuyển sinh chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT đối với các trung tâm GDTX, trung tâm GDNN-GDTX và các cơ sở GDNN trên địa bàn tỉnh. Điểm mới là các đơn vị được yêu cầu chủ động đến từng trường THCS để tư vấn tuyển sinh; tổ chức cho học sinh tham quan, trải nghiệm, gặp gỡ giáo viên và học viên đang theo học nhằm giúp các em hiểu rõ hơn về việc học văn hóa kết hợp học nghề, cơ hội học tiếp lên các trình độ cao hơn hoặc tham gia thị trường lao động sau khi tốt nghiệp. Khi tiếp nhận hồ sơ, các đơn vị cũng tư vấn lựa chọn tổ hợp môn học dựa trên kết quả học tập ở THCS, sở trường và định hướng nghề nghiệp của từng học sinh.

Hiện nay, toàn tỉnh có 1 Trung tâm GDTX, Ngoại ngữ và Tin học; Trung tâm GDTX 2; cùng 9 trung tâm GDNN-GDTX. Những năm gần đây, hệ thống các trung tâm duy trì quy mô khoảng 4.000 học viên theo học chương trình GDTX cấp THPT và các chương trình đào tạo nghề. Một số đơn vị có quy mô tuyển sinh lớn như: Trung tâm GDTX 2 với khoảng 900 học viên, Trung tâm GDNN-GDTX Cao Lộc với khoảng 700 học viên ở các khối lớp 10, 11 và 12.

Việc duy trì quy mô tuyển sinh ổn định nhiều năm qua cho thấy mạng lưới GDTX và GDNN-GDTX đang giữ vai trò quan trọng trong công tác phân luồng học sinh sau THCS. Không chỉ tổ chức dạy văn hóa, các đơn vị còn đẩy mạnh liên kết đào tạo nghề, tư vấn hướng nghiệp, tạo điều kiện để học viên vừa hoàn thành chương trình THPT vừa được tiếp cận nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu sử dụng lao động.

Thầy Triệu Tuấn Anh, Phó Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Cao Lộc cho biết: Mỗi năm đơn vị tuyển sinh hơn 200 học viên lớp 10. Năm học 2026 - 2027, trung tâm bắt đầu triển khai tuyển sinh từ cuối tháng 5/2026. Trước đó, đơn vị đã thành lập ban tư vấn tuyển sinh, phối hợp với các trường THCS trên địa bàn và các xã lân cận để tuyên truyền, tư vấn cho học sinh và phụ huynh. Đến nay, trung tâm đã tiếp nhận gần 100 hồ sơ đăng ký. Đơn vị phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu tuyển sinh 6 lớp 10 trước thời điểm khai giảng năm học mới.

Cùng với các mô hình đào tạo hiện có, vừa qua Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 46 ngày 10/6/2026 ban hành Điều lệ trường trung học nghề, tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành bậc trung học nghề trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đây được xem là một hướng đào tạo mới, tiếp tục bổ sung thêm lựa chọn học tập cho học sinh sau khi hoàn thành chương trình THCS. Điểm đáng chú ý là các môn văn hóa được xây dựng theo hướng gắn với nội dung nghề nghiệp, giúp người học thấy rõ tính ứng dụng của kiến thức trong thực tiễn. Chương trình cũng được tổ chức đan xen giữa học văn hóa và học nghề theo từng học kỳ, tạo sự cân đối trong quá trình học tập.

Từ hệ thống trường THPT, mạng lưới GDTX, GDNN-GDTX đến mô hình trung học nghề đang được hình thành, các lối đi học tập sau THCS ngày càng đa dạng. Sự mở rộng đó giúp công tác phân luồng từng bước đi vào thực chất, đồng thời tạo điều kiện để người học lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực, nguyện vọng và yêu cầu của thị trường lao động.

THẢO NGUYÊN