Rộn ràng mùa thu hoạch mì ở Tây Gia Lai

Bà con đồng bào dân tộc thiểu số phía Tây Gia Lai vào mùa thu hoạch mì trên những sườn đồi ngập nắng

Những ngày này, trên các nương rẫy của người Jrai, Bahnar ở phía Tây Gia Lai trở nên nhộn nhịp hơn khi bước vào mùa thu hoạch mì.

Từ sáng sớm, bà con đã cùng nhau lên rẫy, tiếng nói cười xen lẫn nhịp tay nhổ mì, gọt vỏ, xắt lát vang lên khắp các sườn đồi, khiến cho không khí lao động trở nên rộn ràng giữa nắng gió mùa khô của vùng cao nguyên.

Đối với đồng bào Jrai, Bahnar, cây mì từ lâu đã trở thành loại cây trồng truyền thống mang lại nguồn thu nhập quan trọng để cải thiện đời sống. Dù trên những vùng đất dốc, nhiều sỏi đá và khó canh tác, cây mì vẫn bền bỉ bén rễ, sinh trưởng và phát triển.

Có gia đình trồng vài sào để tăng thêm thu nhập, nhưng cũng có hộ xem mì là cây trồng chủ lực, mạnh dạn mở rộng diện tích lên đến vài chục héc ta, từng bước ổn định kinh tế gia đình.

Vừa thu hoạch được một phần diện tích mì trong rẫy, đến trưa, gia đình anh Siu Quyên (buôn Chư Băh B, xã Ia Rbol) tạm nghỉ tay bên sườn đồi để dùng bữa trưa. Giữa khoảng rẫy còn vương mùi đất mới và những lát mì vừa phơi trên bạt, cả nhà quây quần bên bữa cơm giản dị sau buổi sáng làm việc tất bật.

Anh Quyên chia sẻ, gia đình tôi trồng khoảng 4 sào mì. Vào vụ thu hoạch nên từ sáng sớm cả nhà đã lên rẫy làm việc. Mỗi người một việc, người nhổ mì, người gọt vỏ, người xắt lát rồi rải đều ra bạt để phơi. Công việc tuy không quá phức tạp nhưng cần sự phối hợp của các thành viên thì mới kịp tiến độ, nhất là khi trời nắng đẹp để mì nhanh khô.

Gia đình anh Siu Luk (buôn Tul, xã Ia Tul) tất bật thu hoạch mì trong mùa vụ

“Hiện giá mì tươi khoảng 2.400 đồng/kg, còn mì khô khoảng 5.000 đồng/kg. Vì vậy gia đình tôi thường gọt vỏ rồi phơi ngay tại rẫy cho khô trước khi đem đi bán”, anh Quyên cho biết thêm.

Theo anh Quyên, cách làm này tuy vất vả hơn vì phải mất thêm thời gian gọt và phơi nhưng bù lại giá bán cao hơn, giúp gia đình có thêm thu nhập.

Việc phơi mì ngay tại rẫy cũng giúp gia đình giảm đáng kể chi phí vận chuyển. Bởi rẫy mì của gia đình cách nhà hơn 7 km, nếu chở mì tươi về rồi mới phơi sẽ tốn thêm công và chi phí xăng xe, chưa kể mì tươi còn khá nặng mà đường đi thì gâph ghềnh, khúc khuỷu.

Vì vậy, sau khi thu hoạch, các thành viên trong gia đình thường tranh thủ gọt vỏ, chẻ mì và trải đều trên bạt để phơi nắng ngay tại rẫy. Chỉ sau vài ngày nắng tốt, mì khô được gom lại, đóng bao rồi vận chuyển về nhà hoặc bán cho thương lái.

Không xa rẫy của gia đình anh Quyên, trên triền đồi thoai thoải của buôn Chư Băh B, gia đình anh Siu Luk (buôn Tul, xã Ia Tul) cũng đang tất bật bước vào vụ thu hoạch mì.

Năm nay, gia đình anh Siu Luk trồng khoảng 5 sào mì. Từng gốc mì sau khi nhổ lên được cả nhà quây quần gọt vỏ, chẻ lát rồi mang xuống bãi phơi rộng dưới chân đồi.

Giữa khoảng đất trống ngập nắng, những lát mì trắng phau được trải đều trên các tấm bạt, kéo dài thành từng dải nổi bật giữa màu đất đỏ bazan.

Bên cạnh bãi phơi, cậu con trai nhỏ chưa đầy ba tuổi của vợ chồng anh Luk hồn nhiên chạy nhảy khắp rẫy. Lúc thì bé lom khom nhặt chiếc lá khô, lúc lại chạy đến ôm chân mẹ rồi cười giòn tan trước khi tiếp tục nô đùa. Tiếng cười trẻ thơ xen lẫn nhịp tay thoăn thoắt của người lớn khiến không gian lao động giữa rẫy mì thêm ấm áp.

Sau khi thu hoạch, người dân thường gọt vỏ mì rồi phơi ngay tại rẫy cho khô trước khi đem đi bán

Anh Siu Luk chia sẻ: “Những ngày này, gia đình tôi tranh thủ thu hoạch cho kịp nắng. Cha mẹ và anh trai cũng lên rẫy phụ nên công việc đỡ vất vả hơn. Mì phơi khô bán được giá hơn mì tươi, có thêm nguồn thu để lo cho con cái học hành và trang trải sinh hoạt trong gia đình”.

Ngoài xã Ia Rbol, những ngày này tại nhiều xã vùng cao khác, người dân cũng đang bước vào vụ thu hoạch mì. Mỗi mùa mì đến không chỉ mang lại nguồn thu nhập cho các hộ gia đình mà còn góp phần gắn kết thêm tình làng nghĩa xóm.

Do phần lớn các công đoạn như nhổ mì, gọt vỏ, chẻ lát hay phơi khô đều được thực hiện thủ công nên bà con trong buôn, trong làng thường rủ nhau “đổi công”. Hôm nay mọi người cùng đến giúp một gia đình thu hoạch, hôm sau lại sang rẫy nhà khác tiếp tục làm cho đến khi xong mùa vụ.

Tại xã Pờ Tó, hiện toàn xã có hơn 1.000 ha mì, trong đó khoảng một phần ba diện tích được trồng trên các triền núi. Những ngày này, các hộ trồng mì trên địa bàn cũng đang khẩn trương thu hoạch để kịp phơi trong những ngày nắng thuận lợi.

Vừa thoăn thoắt gọt vỏ mì bên bãi phơi, chị Đinh Su (thôn 5, xã Pờ Tó) cho biết: “Gia đình tôi trồng khoảng 5 sào mì. Năm nay ước thu được hơn 11 tấn mì tươi, sau khi phơi khô còn khoảng 8 tấn. Trừ các khoản chi phí giống, phân bón và công chăm sóc, gia đình cũng lãi khoảng 25 triệu đồng. Số tiền này tuy không lớn nhưng cũng giúp gia đình có thêm chi phí trang trải cuộc sống”.

Mỗi mùa mì đến không chỉ mang lại nguồn thu nhập cho các hộ gia đình mà còn góp phần gắn kết thêm tình làng nghĩa xóm

Ông Trần Đình Đức - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Pờ Tó - cho biết: Diện tích mì được canh tác trên các triền núi và khu vực chân núi của địa phương chủ yếu phụ thuộc vào nguồn nước mưa, trong khi việc đầu tư phân bón, chăm sóc còn hạn chế nên năng suất không cao so với những vùng đất bằng.

Tuy vậy, với đặc điểm địa hình dốc, đất đai khô cằn, việc chuyển đổi sang các loại cây trồng khác gặp nhiều khó khăn. Vì thế, cây mì vẫn được bà con lựa chọn duy trì canh tác qua nhiều năm.

Phần lớn sản lượng sau khi thu hoạch được bà con gọt vỏ, xắt lát rồi phơi khô trước khi bán, coi như “lấy công làm lời” để có thêm nguồn thu nhập trang trải cuộc sống.

Trên những triền đồi đầy nắng gió phía Tây Gia Lai, cây mì vẫn âm thầm gắn bó với đời sống của bà con Jrai, Bahnar. Mỗi mùa thu hoạch đi qua không chỉ mang lại nguồn thu nhập mà còn tiếp thêm động lực để người dân tiếp tục bám đất, bám rẫy phát triển kinh tế gia đình.

NHƯ TRANG