Rằm tháng 7 Vu Lan 2026: Cúng thế nào cho đúng phong tục?

Người dân thành tâm cầu khấn tại chùa Phúc Khánh (Hà Nội). Ảnh tư liệu: Tuấn Đức - TTXVN

Đây cũng là dịp để mỗi người hướng về cha mẹ, ông bà, những người đã sinh thành, dưỡng dục mình.

Lễ Vu Lan có nguồn gốc từ Phật giáo, gắn với câu chuyện Tôn giả Mục Kiền Liên cứu mẹ, theo truyền thuyết Phật giáo, nhờ sự hướng dẫn của Đức Phật, Mục Kiền Liên cùng chư tăng thực hiện nghi lễ và hồi hướng công đức để giúp mẹ vượt qua khổ cảnh. Từ đó, Vu Lan trở thành biểu tượng của lòng hiếu thảo và tinh thần báo ân.

Rằm tháng 7 năm 2026 là ngày nào?

Năm 2026, ngày Rằm tháng 7 âm lịch rơi vào thứ Năm, ngày 27/8/2026 dương lịch, vào dịp này, nhiều gia đình chuẩn bị lễ tại nhà, đi chùa hoặc thực hiện các hoạt động tưởng nhớ, tri ân ông bà, cha mẹ và tổ tiên.

Trong đời sống dân gian, tháng 7 âm lịch còn gắn với phong tục cúng chúng sinh, nghi lễ này thể hiện quan niệm về sự sẻ chia, bố thí và mong muốn những chúng sinh không nơi nương tựa được an yên, tuy nhiên,các phong tục và cách thực hành có thể khác nhau tùy vùng miền, gia đình và tín ngưỡng.

Điều quan trọng trong lễ Vu Lan không nằm ở mâm cao cỗ đầy mà ở sự thành kính và giá trị hiếu đạo, đây là dịp để con cháu nhắc nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục, đồng thời quan tâm, yêu thương cha mẹ và những người thân trong gia đình.

Rằm tháng 7 thường có những lễ cúng nào?

Theo phong tục của nhiều gia đình Việt, các nghi lễ trong dịp Rằm tháng 7 thường gồm cúng Phật, cúng gia tiên và cúng chúng sinh. Không phải gia đình nào cũng thực hiện đầy đủ cả ba lễ; việc chuẩn bị lễ vật tùy điều kiện và phong tục từng địa phương.

Cúng Phật thường sử dụng lễ chay như hoa tươi, trái cây, xôi, chè, cơm chay và nước sạch, nghi lễ hướng đến sự thanh tịnh, lòng hướng thiện và cầu bình an.

Cúng gia tiên nhằm tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và thể hiện lòng hiếu kính của con cháu, mâm lễ có thể là cỗ chay hoặc mặn, tùy phong tục gia đình, thường gồm cơm canh, xôi, trái cây, hoa tươi, trà, rượu và các lễ vật khác.

Cúng chúng sinh, theo phong tục dân gian, thường được thực hiện ngoài sân hoặc trước cửa nhà, lễ vật có thể gồm cháo loãng, gạo, muối, bánh kẹo, nước và một số đồ lễ khác, nghi lễ mang ý nghĩa bố thí, sẻ chia theo quan niệm dân gian.

Cúng Rằm tháng 7 theo trình tự nào?

Trong cách thực hành phổ biến của nhiều gia đình, cúng Phật được thực hiện trước, tiếp đến là cúng gia tiên và sau cùng là cúng chúng sinh.

Với lễ cúng Phật, gia chủ chuẩn bị lễ chay, thắp hương và thành tâm hướng đến những điều tốt đẹp, bình an, sau đó, gia đình thực hiện lễ cúng gia tiên để tưởng nhớ ông bà, tổ tiên.

Lễ cúng chúng sinh thường được thực hiện sau cùng, ở ngoài sân hoặc trước cửa nhà theo phong tục của từng địa phương, sau khi hoàn tất nghi lễ, một số gia đình thực hiện các nghi thức như hóa vàng, rải gạo muối theo quan niệm dân gian.

Về thời gian, nhiều gia đình lựa chọn thực hiện lễ cúng trong khoảng từ ngày 12 đến ngày 15 tháng 7 âm lịch tùy điều kiện. Với lễ cúng Phật và gia tiên, một số phong tục thường thực hiện vào ban ngày; lễ cúng chúng sinh thường diễn ra vào chiều tối.

Những khung giờ được gọi là giờ Hoàng đạo trong ngày 27/8/2026 chỉ mang tính tham khảo theo quan niệm lịch truyền thống, không phải quy định bắt buộc của nghi lễ Vu Lan.

Mâm cúng Rằm tháng 7 cần chuẩn bị những gì?

Mâm lễ không có một khuôn mẫu bắt buộc và có thể được gia đình điều chỉnh tùy điều kiện, với mâm cúng Phật, có thể chuẩn bị hoa tươi, trái cây, xôi, chè, cơm chay, rau củ và nước sạch.

Mâm cúng gia tiên có thể gồm cơm, canh, xôi, gà luộc hoặc các món ăn khác theo phong tục gia đình, cùng hoa, quả, trà, rượu và hương.

Đối với mâm cúng chúng sinh theo phong tục dân gian, lễ vật thường gồm cháo loãng, gạo, muối, bánh kẹo, bỏng, nước và một số lễ vật khác.

Dù lựa chọn hình thức nào, điều được coi trọng nhất vẫn là sự thành tâm, sạch sẽ và trang nghiêm, lễ Vu Lan cũng là dịp để mỗi người thực hành lòng hiếu thảo bằng những việc thiết thực, nhất là dành thời gian quan tâm, chăm sóc cha mẹ khi còn có thể.

Rằm tháng 7 vì thế không chỉ là một nghi lễ trong đời sống tâm linh mà còn chứa đựng giá trị văn hóa sâu sắc về lòng hiếu kính, sự tri ân và tinh thần nhân ái được gìn giữ qua nhiều thế hệ.