Rắc rối mới nhất ở eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN

Theo truyền thông Anh và Mỹ ngày 23/6, để những con tàu này có thể hoạt động trở lại, toàn bộ số sinh vật đó phải được các đội thợ lặn chuyên nghiệp loại bỏ. Họ đang làm công việc không mấy hấp dẫn: vệ sinh đáy tàu.

Ông Derek Hamm, thợ lặn vệ sinh đáy tàu chuyên nghiệp tại công ty Obsessive Compulsive Divers (Marathon, bang Florida, Mỹ), cho biết trong ngành hàng hải, chuyện này không có gì quá lạ.

Hiện tượng sinh vật biển bám vào thân tàu, được ngành hàng hải gọi là tình trạng bám bẩn sinh học, là một vấn đề phức tạp hơn nhiều người nghĩ. Những tàu chở dầu mắc kẹt tại eo biển Hormuz không thể tiếp tục hành trình cho đến khi loại bỏ được những thứ đang bám trên thân tàu.

Đây là một trở ngại nữa trong nỗ lực khôi phục dòng chảy dầu mỏ toàn cầu sau nhiều tháng chiến sự gây ra cú sốc nguồn cung năng lượng lớn nhất lịch sử.

Cần làm gì để cạo sạch đáy tàu?

Các siêu tàu chở dầu dài khoảng 305 mét và rộng khoảng 46 mét. Điều đó đồng nghĩa có khoảng 14.000 mét vuông diện tích đáy tàu cần được làm sạch. Một nhóm gồm 5 đến 6 thợ lặn phải mất khoảng 4 đến 5 giờ sử dụng dụng cụ cạo thủ công và máy phun áp lực để loại bỏ toàn bộ sinh vật bám trên mỗi con tàu.

Khi có khoảng 600 con tàu đang neo đậu chờ được đi qua eo biển Hormuz, khối lượng công việc là vô cùng lớn.

Chủ một công ty cung cấp dịch vụ loại bỏ sinh vật bám trên tàu cho biết: “Công việc này khá đơn giản và không quá phức tạp, nhưng những con tàu đó quá lớn đối với các thợ lặn làm việc riêng lẻ”.

Các thợ vệ sinh đáy tàu sử dụng những dụng cụ cạo chuyên dụng để loại bỏ sinh vật bám trên vỏ tàu. Với các loại bám chắc như hà biển, họ có thể dùng máy chà nhám công suất lớn hoặc thiết bị phun áp lực thủy lực chạy bằng máy phát điện trên tàu.

Tuy nhiên, họ cũng phải hết sức cẩn thận để không làm hỏng lớp sơn và lớp phủ đặc biệt trên thân tàu vốn có tác dụng hạn chế sinh vật bám. Nếu lớp phủ bị hư hại, chủ tàu có thể gặp nhiều vấn đề nghiêm trọng, từ vi phạm quy định môi trường đến vi phạm các điều khoản bảo hiểm liên quan đến tình trạng bám bẩn sinh học.

Chân vịt tàu đặc biệt khó xử lý vì trong nhiều trường hợp phải tháo rời, vệ sinh rồi lắp lại, đòi hỏi rất nhiều công sức.

Nhu cầu dịch vụ này tăng đột biến đã giúp các đội vệ sinh đáy tàu nâng giá thêm vài nghìn USD. Hiện chi phí cho mỗi tàu đã lên tới hàng chục nghìn USD.

Vì sao tàu thuyền phải được làm sạch?

Chi phí này hoàn toàn xứng đáng. Giống như máy bay, tàu biển được thiết kế dựa trên các nguyên lý động lực học chất lưu. Tình trạng bám bẩn sinh học làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận hành của tàu. Khi thân tàu bị phủ đầy sinh vật biển, hiệu suất nhiên liệu giảm đáng kể và chi phí vận chuyển tăng mạnh, đặc biệt đối với những chuyến vận chuyển dầu kéo dài hàng nghìn km từ Trung Đông sang châu Á hoặc Australia. Nhiên liệu chiếm khoảng 50% chi phí vận hành của một con tàu.

Tình trạng sinh vật phát triển quá mức trên chân vịt có thể khiến chúng dần dần mất hoàn toàn khả năng hoạt động, dù điều này thường xảy ra với các tàu neo đậu nhiều năm. Ngoài ra, các sinh vật biển cũng thường chui vào các van hút nước làm mát, gây hỏng hệ thống làm mát của tàu.

Các quy định hàng hải yêu cầu tàu phải loại bỏ hà biển và các sinh vật bám khác trước khi cập cảng. Nguyên nhân là giữa các lớp sinh vật bám đó có thể tồn tại nhiều loài ngoại lai xâm hại, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường biển địa phương.

Các công ty bảo hiểm cũng đưa điều khoản về xử lý đáy tàu vào hợp đồng nhằm bảo đảm tàu vận hành hiệu quả và tuân thủ quy định.

Đây không phải vấn đề mới. Nhiều thế kỷ trước, tàu chiến từng được bọc đáy bằng đồng để ngăn các loài giun biển khoan vào thân gỗ, làm nước thấm vào và tăng đáng kể trọng lượng tàu.

Chỉ là một trong rất nhiều vấn đề

Một số tàu muốn nhanh chóng rời khỏi khu vực chiến sự có thể được tàu kéo hỗ trợ đưa ra khỏi eo biển Hormuz rồi được làm sạch. Tuy nhiên, dù ở trong hay ngoài eo biển này, việc loại bỏ sinh vật bám vẫn phải được thực hiện trước khi tàu tiếp tục hành trình.

Công việc vệ sinh đáy tàu chỉ là một bước trong quá trình dài trước khi hàng trăm triệu thùng dầu có thể được vận chuyển tới đích.

Ngày 19/6, Iran tuyên bố sẽ yêu cầu các công ty đăng ký với nước này để được phép đi qua eo biển Hormuz. Các tàu rà phá thủy lôi cũng cần làm sạch tuyến đường nhằm loại bỏ nguy cơ tàu thuyền trúng mìn khi ra vào khu vực. Các tổ chức tài chính và công ty bảo hiểm cũng phải chấp thuận cho hoạt động vận tải được nối lại. Điều vẫn còn là dấu hỏi khi thỏa thuận ngừng bắn liên tục xuất hiện những diễn biến mới.

Đó là lý do thị trường dầu mỏ sẽ không thể lập tức trở lại trạng thái bình thường ngay cả khi eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại. Tình trạng chậm trễ bắt đầu từ những con hà biển và các loài giáp xác khác. Vấn đề không chỉ dừng lại ở đó.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc