Ra sức canh giữ rừng mùa khô

Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai tổ chức buổi diễn tập chữa cháy rừng mùa khô năm 2025. Ảnh: An Nhơn

Trong bối cảnh đó, ngay từ đầu năm 2026, các cơ quan, đơn vị, chủ rừng trên địa bàn tỉnh đã và đang đồng loạt siết chặt công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR), bố trí lực lượng trực 24/24 giờ tại các điểm xung yếu, quyết tâm giữ vững màu xanh của những cánh rừng.

Chủ động các phương án phòng cháy rừng

Dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 trùng với giai đoạn khô hạn gay gắt. Lượng mưa hầu như không đáng kể, nền nhiệt ban ngày tăng cao, trong khi nhiều diện tích rừng trồng, rừng tre nứa, cỏ tranh, lồ ô rụng lá tích tụ lượng lớn vật liệu cháy. Đây là điều kiện bất lợi, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng trên diện rộng.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, nguy cơ còn đến từ hoạt động của con người. Thời điểm này, người dân vào rừng thăm mộ, đốt nhang, vàng mã; du xuân, dã ngoại tự phát; đốt dọn thực bì, xử lý rẫy giáp ranh rừng; sử dụng lửa bắt ong, nấu nướng… Lượng người ra vào rừng tăng cao trong kỳ nghỉ dài ngày khiến nguy cơ phát sinh cháy càng lớn. Thực tế cho thấy, chỉ một chút bất cẩn trong sử dụng lửa cũng có thể để lại hậu quả nặng nề cho tài nguyên rừng và môi trường sinh thái.

Trước thực trạng đó, các đơn vị quản lý rừng trên địa bàn tỉnh xác định phương châm: chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; phát hiện nhanh, xử lý kịp thời; không để cháy nhỏ lan thành cháy lớn. Tại Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, nơi quản lý hơn 100 ngàn hécta (trong đó có hơn 68 ngàn hécta đất lâm nghiệp và hơn 32 ngàn hécta mặt nước hồ Trị An), công tác PCCCR được xác định là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt mùa khô. Diện tích rộng, tiếp giáp nhiều khu dân cư, tài nguyên rừng phong phú khiến áp lực bảo vệ rừng luôn ở mức cao.

Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu bảo tồn Trần Đình Hùng cho biết: Trước mỗi mùa khô, đơn vị đều xây dựng và trình phê duyệt phương án PCCCR làm cơ sở triển khai đồng bộ. Ban Chỉ huy PCCCR cùng các tiểu ban khu vực 1, 2, 3 và các tổ PCCCR được phân công trực thường xuyên, sẵn sàng tiếp nhận thông tin và xử lý khi có tình huống xảy ra.

Hạt Kiểm lâm khu bảo tồn tăng cường tuần tra, kiểm soát người ra vào rừng, đặc biệt tại các khu vực trọng điểm; kiên quyết ngăn chặn hành vi mang lửa vào rừng. Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không đốt nương rẫy, không sử dụng lửa lấy mật ong, không xử lý thực bì trái quy định; tổ chức ký cam kết và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Không chỉ dừng ở kiểm soát nguồn lửa, Hạt Kiểm lâm khu bảo tồn còn tập trung xử lý thực bì theo đúng thiết kế, quy trình kỹ thuật; làm mới, duy tu chòi canh lửa, đập nước, nhà trạm; bảo trì các tuyến tuần tra. Công tác kiểm tra, giám sát đất lâm nghiệp giao khoán cũng được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện các hành vi xây dựng trái phép, sang nhượng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất sai quy định. Đồng thời, đơn vị tiếp tục quản lý, vận hành các công trình phục vụ bảo tồn loài voi châu Á, góp phần giữ cân bằng hệ sinh thái.

Tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc, lực lượng bảo vệ rừng được bố trí theo đúng phương án PCCCR đã phê duyệt, cơ bản đáp ứng yêu cầu phát hiện sớm và xử lý ban đầu các tình huống cháy. Trang thiết bị như: máy thổi gió, dao phát, cuốc, rựa, bình chữa cháy xách tay… được kiểm tra, quản lý chặt chẽ, sẵn sàng huy động khi có sự cố.

Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc Tô Thế Mạnh cho hay: Đơn vị tập trung kiểm soát các khu vực giáp ranh, nơi người dân thường xuyên ra vào rừng; quản lý chặt việc xử lý vật liệu cháy sau khai thác, yêu cầu đăng ký thời gian, địa điểm và giám sát quá trình thực hiện. Những hành vi như đốt thực bì, đốt ong, mang lửa vào rừng đều được nhắc nhở, lập biên bản và phối hợp xử lý theo quy định.

Tăng tuần tra, kiểm soát ngăn cháy rừng

Tại Vườn quốc gia Cát Tiên, phương án PCCCR được xây dựng phù hợp từng trạng thái rừng, từng khu vực địa hình. Đơn vị duy trì các điểm trực cháy cố định tại nơi có nguy cơ cao; bố trí lực lượng trực 24/24 giờ, tăng cường tuần tra lưu động cả ban đêm; kiểm soát chặt các tuyến đường mòn, cửa rừng, bến sông và khu vực giáp ranh.

Theo Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Cát Tiên Nguyễn Thanh Long, so với các năm 2025, công tác PCCCR năm 2026 có một số điểm mới là tăng cường ứng dụng công nghệ (sử dụng dữ liệu cảnh báo cháy, SMART, GIS, GPS…) để theo dõi điểm nóng, hỗ trợ chỉ đạo điều hành; chủ động phòng ngừa từ sớm, tập trung giảm vật liệu cháy có trọng điểm, kiểm soát nguồn lửa ngay từ khu vực giáp ranh; phối hợp liên ngành, liên địa bàn chặt chẽ hơn, nhất là dịp trước, trong và sau Tết - thời điểm nhạy cảm về cháy rừng.

Còn tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Tân Phú, 67 cán bộ, nhân viên bảo vệ rừng chuyên trách được bố trí theo phương châm “4 tại chỗ”. Máy thổi gió, máy bơm nước dã chiến, bình xịt nước đeo vai, dụng cụ thủ công… được trang bị đầy đủ. Đơn vị ký 926 sổ cam kết PCCCR với các hộ dân ven rừng; tổ chức tuyên truyền, diễn tập, phát dọn băng cản lửa; sửa chữa, mua sắm bổ sung phương tiện, công cụ chữa cháy.

Dự báo thời gian tới, nắng nóng tiếp tục kéo dài, nguy cơ cháy rừng vẫn ở mức cao. Các đơn vị xác định tiếp tục duy trì nghiêm chế độ trực 24/24 giờ tại các khu vực xung yếu; đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát; siết chặt quản lý hoạt động sử dụng lửa trong rừng và ven rừng; chủ động rà soát, giảm vật liệu cháy tại các điểm trọng yếu. Cùng với đó là nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành; phát huy vai trò cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng, người có uy tín trong tuyên truyền, nhắc nhở; theo dõi sát diễn biến thời tiết để điều chỉnh phương án phù hợp thực tế, đảm bảo hiệu quả công tác bảo vệ rừng, PCCCR mùa khô 2025-2026.

An Nhơn