Quyết tâm gỡ cảnh báo 'thẻ vàng' IUU

Cả nước hiện có hơn 80.300 tàu cá đăng ký, được cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. (Ảnh minh họa: TRẦN TRUNG HIẾU)

Thực hiện quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) yêu cầu các bộ, ngành, địa phương từ nay đến ngày 31/8 phải tạo chuyển biến thực chất, xây dựng kế hoạch hành động theo các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) và nền tảng quản lý nghề cá thống nhất trên toàn quốc.

Công tác chống khai thác IUU đến nay đã có nhiều chuyển biến tích cực, từ hoàn thiện thể chế, quản lý đội tàu, giám sát hành trình đến truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm.

Việc hoàn thiện thể chế, khung pháp lý đã cơ bản đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU và vẫn tiếp tục được rà soát, hoàn thiện nhằm phù hợp các quy định quốc tế.

Nghị định số 246/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản (có hiệu lực từ ngày 18/8 tới), đã tiếp thu cơ bản các khuyến nghị mới nhất của EC, bổ sung hành vi vi phạm khai thác IUU nghiêm trọng, tăng mức phạt tiền và các hình thức xử phạt bổ sung.

Cả nước hiện có hơn 80.300 tàu cá đăng ký, được cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia; 99,6% số tàu cá từ 15m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Gần 7.600 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động được lập danh sách, giao trách nhiệm quản lý, kiểm soát cụ thể tới từng tổ chức, cá nhân.

Trong Công thư thông báo về kết quả thanh tra, EC đánh giá cao nỗ lực và khẳng định Việt Nam đang triển khai biện pháp đúng đắn, xử lý căn cơ các hành vi khai thác bất hợp pháp, đồng thời đưa ra một số khuyến nghị về quản lý đội tàu, thực thi pháp luật, truy xuất nguồn gốc,... Phía EC cũng đề nghị trước ngày 1/10 tới, Việt Nam gửi Báo cáo phản hồi về các nội dung Đoàn thanh tra lần thứ 5 khuyến nghị và các biện pháp đã triển khai.

Như vậy, sau đợt kiểm tra này, EC đã tập trung khuyến nghị vấn đề nâng cao hệ thống theo dõi, kiểm tra, giám sát, truy xuất nguồn gốc và thực thi pháp luật. Kết quả gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong giai đoạn mới sẽ được quyết định chủ yếu bởi hiệu quả tổ chức thực thi pháp luật trên thực địa. Đây là thời điểm then chốt để ngành thủy sản cùng các cơ quan chức năng xử lý dứt điểm các khuyến nghị của EC, hoàn thành mục tiêu gỡ “thẻ vàng” ngay trong năm nay.

Các bộ, ngành, địa phương cần tập trung cao độ thực hiện nghiêm chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tạo chuyển biến thực chất trong công tác chống khai thác IUU trong tháng 8.

Nhiệm vụ gỡ cảnh báo “thẻ vàng” không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của EC mà còn hướng tới xây dựng ngành thủy sản phát triển bền vững, hiện đại và có trách nhiệm.

Theo Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã rà soát, bổ sung Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, trong đó chú trọng các nhiệm vụ, giải pháp liên quan trực tiếp đến IUU; ứng dụng khoa học-công nghệ phát triển kinh tế biển và tạo sinh kế bền vững cho người dân.