Quy định mới tăng bảo vệ người mua online, livestream
Từ ngày 1-7-2026, Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định nhằm tăng tính minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng khi mua hàng trực tuyến, đặc biệt qua hình thức livestream.
Một điểm đáng chú ý là người bán trên nền tảng thương mại điện tử phải được xác thực danh tính trước khi hoạt động. Theo Bộ Công Thương, quy định này góp phần hạn chế tài khoản ảo, gian hàng không rõ chủ thể, đồng thời hỗ trợ truy vết khi xảy ra vi phạm, bảo vệ người mua và phục vụ công tác quản lý thuế.
Việc định danh người bán trên các sàn thương mại điện tử được thực hiện thông qua hệ thống định danh điện tử quốc gia VNeID.

Người bán hàng livestream không được thổi phồng công dụng hoặc đưa ra những cam kết chưa được kiểm chứng. Ảnh: Phương Vi
Với hoạt động livestream bán hàng, yêu cầu cũng được siết chặt hơn. Người trực tiếp livestream, trong đó có KOL, KOC, người có ảnh hưởng hoặc người được thuê để bán hàng, phải được xác thực danh tính trước khi phát sóng bán hàng.
Nội dung giới thiệu sản phẩm phải trung thực, không gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, xuất xứ, giá cả, bảo hành hoặc khả năng đáp ứng của hàng hóa.
Theo Nghị định 248, nền tảng thương mại điện tử có chức năng livestream phải công khai quy chế hoạt động livestream, trong đó nêu rõ quyền, nghĩa vụ của các bên; quy trình định danh người livestream; điều kiện mở tài khoản người bán; các trường hợp bị dừng phát trực tuyến, gỡ nội dung hoặc đường dẫn vi phạm.
Nền tảng cũng phải có hướng dẫn cảnh báo đối với hàng hóa, dịch vụ có nguy cơ gây mất an toàn hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng, tài sản của người mua.
Bên cạnh đó, nền tảng phải thiết lập cơ chế tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của người xem cả trong và sau livestream. Khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu xử lý thông tin hàng hóa, dịch vụ vi phạm pháp luật hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nền tảng phải kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý kịp thời trong thời hạn 24 giờ.
Đối với người mua, các quy định mới nhấn mạnh quyền được biết rõ người bán là ai, thông tin hàng hóa, giá, xuất xứ, chính sách đổi trả, bảo hành và cách thức khiếu nại. Người tiêu dùng cũng được bảo vệ thông tin và dữ liệu phát sinh trong quá trình giao dịch.
Cơ quan quản lý khuyến nghị người mua nên ưu tiên giao dịch trên nền tảng có cơ chế xác thực, lưu giữ thông tin đơn hàng, hóa đơn, nội dung quảng cáo và trao đổi với người bán. Đặc biệt, cần thận trọng khi được yêu cầu chuyển giao dịch ra ngoài nền tảng, bởi khi đó người mua có thể mất một số cơ chế đối soát, hoàn tiền hoặc hỗ trợ khiếu nại do nền tảng thiết lập.
