Quốc hội thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi)

Luật Dầu khí (sửa đổi) được Quốc hội thông qua với tỷ lệ tán thành cao

Trước khi Quốc hội tiến hành biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Luật Dầu khí (sửa đổi) gồm 12 chương, 62 điều, thay thế Luật Dầu khí năm 2022, được xây dựng trên cơ sở 5 nhóm chính sách đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 81/NQ-CP ngày 3/4/2026.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi)

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, Luật Dầu khí (sửa đổi) kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Dầu khí hiện hành, đồng thời bổ sung các cơ chế nhằm tăng tính khả thi, bảo đảm sự đồng bộ với hệ thống pháp luật trong nước, các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia và thông lệ của ngành dầu khí thế giới.

Việc sửa đổi Luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí; giảm thiểu những bất cập, chồng chéo trong quá trình triển khai dự án; tạo môi trường thuận lợi hơn để thu hút đầu tư, nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên gắn với bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh hoạt động dầu khí ngày càng đối mặt nhiều thách thức, đặc biệt tại các khu vực nước sâu, xa bờ, điều kiện địa chất phức tạp, Luật mới được kỳ vọng sẽ tăng khả năng thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.

Phân cấp mạnh hơn, rút ngắn quy trình quản lý

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Luật Dầu khí (sửa đổi) là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý hoạt động dầu khí, qua đó rút ngắn quá trình xử lý các nội dung chuyên ngành, nâng cao tính chủ động của các chủ thể tham gia.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, việc phân cấp được thiết kế trên nguyên tắc cơ quan, đơn vị nào có đủ năng lực, hiểu rõ nhất về lĩnh vực nào thì được trao quyền quyết định trong phạm vi phù hợp, đồng thời gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Theo đó, mô hình quản lý được tổ chức theo ba cấp.

Ở cấp Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, các quyết định mang tính chiến lược, vĩ mô như phân lô dầu khí, chính sách ưu đãi đầu tư và các vấn đề liên quan đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại sẽ tiếp tục được quản lý thống nhất.

Ở cấp cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Công Thương giữ vai trò đầu mối, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương thực hiện quản lý chuyên ngành; thực hiện các nhiệm vụ như phê duyệt hợp đồng dầu khí, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, quản lý tài nguyên, trữ lượng và kiểm tra, giám sát hoạt động dầu khí.

Các đại biểu tham gia biểu quyết thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi).

Ở cấp Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM), với vai trò đại diện nước chủ nhà trong hoạt động dầu khí, Tập đoàn được giao thêm một số quyền trong ký kết, quản lý, theo dõi, giám sát hoạt động dầu khí và quyết định các nội dung chuyên môn, kỹ thuật thuộc thẩm quyền.

Cùng với việc phân cấp, Luật cũng thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ hơn thông qua yêu cầu minh bạch dữ liệu, kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu trong việc giám sát đầu tư, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Mở rộng không gian cho chuỗi giá trị năng lượng mới

Một điểm mới đáng chú ý của Luật Dầu khí (sửa đổi) là lần đầu tiên đưa vào khung pháp lý cho một số lĩnh vực mới như thu giữ, lưu trữ carbon (CCS) và năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, các quy định mới này nhằm tận dụng hiệu quả dữ liệu, công trình hạ tầng dầu khí đã được đầu tư, đồng thời tạo nền tảng pháp lý cho quá trình chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, nếu được phát triển đúng hướng, CCS không chỉ phục vụ mục tiêu giảm phát thải trong nước mà còn có tiềm năng hình thành một ngành dịch vụ mới trong khu vực. Hiện Petrovietnam đang phối hợp với các đối tác Nhật Bản nghiên cứu thử nghiệm giải pháp lưu giữ CO2 tại khu vực Bắc Bộ.

Bên cạnh CCS, việc phát triển năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí cũng mở ra hướng tận dụng hiệu quả hệ thống công trình biển, đường ống, giàn khoan và năng lực kỹ thuật hiện có của ngành dầu khí.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, các dự án dầu khí vốn là những công trình tiêu thụ nhiều năng lượng. Việc kết hợp nguồn năng lượng tái tạo phục vụ vận hành tại chỗ, tận dụng hạ tầng dầu khí hiện hữu và nghiên cứu các giải pháp như sản xuất hydrogen sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải.

Luật Dầu khí (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng về thể chế, từ rút ngắn quy trình, phân định rõ trách nhiệm đến mở rộng không gian phát triển cho các lĩnh vực năng lượng mới. Đây là nền tảng để ngành dầu khí khai thác hiệu quả nguồn lực hiện có, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao của nền kinh tế và tiến tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.